Jak pokazać unikalność bałtyckiej kropli słońca? Jak uchwycić przemijający w niej czas? Jak uzyskać unikalny kolor tej skamieniałej żywicy? To zadanie dla uczestników 11. Międzynarodowego Konkursu na Ekslibris i Małą Formę Graficzną, której tematem przewodnim jest bursztyn bałtycki.

Exlibris to wyjątkowy projekt, w którym do tej pory nadesłano blisko 5 tysięcy prac. W każdej nowej edycji konkursu wybierany jest najciekawszy i aktualny temat. W 2007 roku było to 200. rocznica urodzin Wincentego Pola, z okazji Euro 2012 był to sport. W tym roku organizatorzy odwołują się do jednej z najstarszych pomorskich opowieści, czyli do bursztynu bałtyckiego.


Artystów zachęcamy do przygotowania projektów, które odpowiedzą na pytania: jak pokazać unikalność bałtyckiej kropli słońca? jak uchwycić przemijający w niej czas? jak uzyskać unikalny kolor tego kruszcu? Mamy nadzieję, że nadesłane prace przedstawią różne oblicza, jak i charakter bursztynu oraz zaprezentują dwa światy: ten zastygły przed milionami lat, jak i ten nieoczywisty, fantastyczny – mówi Paweł Jarczewski, komisarz Międzynarodowego Konkursu na Ekslibris i Małą Formę Graficzną z Gdańskiego Archipelagu Kultury.


Dlaczego bursztyn został bohaterem tegorocznego Exlibrisu?

Bursztyn bałtycki jest materiałem niezwykłym, podziwianym i pożądanym od wielu wieków. Szlakiem bursztynowym eksportowano go znad Bałtyku do Rzymu, Europy Południowej i na Bliski Wschód. Był cenniejszy od złota! W gdańskich pracowniach powstawały unikatowe dzieła sztuki, które budowały kolekcje bogatych mieszczan, magnaterii, duchowieństwa, królów, cesarzy czy carów. Ponadtysiącletni Gdańsk świadomie pielęgnuje tradycję sztuki związanej z bursztynem, dlatego to właśnie został ogłoszony Światową Stolicą Bursztynu.

Święty talizman, złoto północy, jantar. Jego piękno, żywiczny zapach oraz łatwość obróbki powodowały, iż od zawsze wykorzystywany był jako kamień dekoracyjny czy środek płatniczy. Tej unikalnej zastygłej już żywicy przypisuje się właściwości lecznicze, ale też i magiczne. Za jego pomocą już w starożytności zdejmowano uroki i klątwy. Wierzono, że są w nim zaklęte znaki minionych epok, więc praca z nim pomaga i umożliwia sięgnięcie do poprzednich wcieleń… Symbolizuje sukces, wiarę w siebie, zdrowie, oczyszczenie, uosabia Słońce, ciepło i unikalność.

Bursztyn bałtycki charakteryzuje się bogatą paletą kolorów. Najbardziej popularne odmiany bursztynu są koniakowe, możemy też znaleźć bryłki o bogatych odcieniach barw żółtych, czerwonych, brunatnych, beżowych, jak również białych, niebieskawych, zielonkawych, które czasem tworzą niepowtarzalne mozaiki. Bursztyn może być wreszcie przezroczysty, przeświecający i nieprzezroczysty, co sprawia, że praktycznie każda bryłka jest inna.

Inspirujące i fascynujące są też zatopione w bursztynie inkluzje – fragmenty roślin, zwierząt, organiczne szczątki, ale również krople wody czy pęcherzyki powietrza. Stanowią ważne źródło wiedzy o minionych czasach. W ten sposób możemy wiele dowiedzieć się o życiu sprzed ponad 40 milionów lat. Ten zatrzymany obraz życia od zawsze budzi poruszenie, zadumę oraz pożądanie kolekcjonerów z całego świata. Jednocześnie rozpala wyobraźnię zwykłych odbiorców, a jako namacalny obiekt, świadek zmieniającego się świata, dzięki swej unikalności i oryginalności zdaje się być idealnym środkiem przekazu wyobraźni artystów sztuk pięknych: bursztynników, grafików, designerów.

Weź udział w Exlibrisie

Konkurs ma charakter otwarty i jest przeznaczony dla osób pełnoletnich. Jego celem konkursu jest promocja bogatej tradycji tworzenia ekslibrisów i grafik oraz promocja miasta Gdańska w Polsce i za granicą. Każdy twórca może przysłać – w terminie do 30 września 2022 r. – maksymalnie 3 własnoręcznie wykonane i wcześniej niepublikowane prace, których tematyka nawiązuje do tematu konkursu. Będą one oceniane przez jury składające się z artystów grafików z Polski i zagranicy w następujących kategoriach:
• ekslibris i mała forma graficzna – techniki tradycyjne,
• ekslibris i mała forma graficzna – techniki komputerowe.

Nagrodzone i wyróżnione prace będzie można obejrzeć na wystawie pokonkursowej w Muzeum Bursztynu, której otwarcie zaplanowano na jesień 2022 roku. Organizatorzy przewidzieli nagrody za zajecie I, II i III miejsca w dwóch kategoriach konkursowych. W pierwszej – techniki tradycyjne – pula nagród wynosi odpowiednio 4000, 3000 i 1500 PLN. W drugiej – techniki komputerowe – zwycięzca otrzyma nagrodę w wysokości 2000 PLN, zaś pozostali laureaci 1000 i 700 PLN. Zostaną przyznane Nagrody Specjalne Partnerów konkursu, których fundatorami są Muzeum Gdańska, którego oddziałem jest Muzeum Bursztynu, oraz Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku, Międzynarodowe Stowarzyszenie Bursztynników i Polska Akademia Nauk Biblioteka Gdańska.


11. Międzynarodowy Konkurs na Ekslibris i Małą Formę Graficzną

Organizatorzy: Gdański Archipelag Kultury i Fundacja Wspólnota Gdańska wraz z Partnerami
Termin zgłaszania prac: 30 września 2022
Więcej informacji: exlibrisgdansk.pl