{"id":19700,"date":"2023-10-16T20:58:09","date_gmt":"2023-10-16T18:58:09","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/75-lecie-muzeum-polnocno-mazowieckiego-w-lomzy\/"},"modified":"2025-12-07T18:45:43","modified_gmt":"2025-12-07T17:45:43","slug":"75-lecie-muzeum-polnocno-mazowieckiego-w-lomzy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/75-lecie-muzeum-polnocno-mazowieckiego-w-lomzy\/","title":{"rendered":"75-lecie Muzeum P\u00f3\u0142nocno-Mazowieckiego w \u0141om\u017cy"},"content":{"rendered":"<blockquote class=\"wp-block-quote\">\n<p>Jubileusz to przede wszystkim \u015bwi\u0119to instytucji, ale r\u00f3wnie\u017c pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy te 75 lat tutaj pracowali, a w pewnym sensie r\u00f3wnie\u017c moje prywatne, bowiem przez wiele lat mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 kierowa\u0107 t\u0105 instytucj\u0105, a w tej chwili pracuj\u0119 w Dziale Bursztynu, czyli robi\u0119 to, co najbardziej mnie interesuje \u2013 m\u00f3wi Jerzy Jastrz\u0119bski, d\u0142ugoletni kierownik Muzeum P\u00f3\u0142nocno-Mazowieckiego, obecnie starszy kustosz Dzia\u0142u Bursztynu, niezmiennie autorytet w tej dziedzinie i kurator wystawy \u201eBursztyn. Dar prastarych drzew\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Muzeum zosta\u0142o utworzone w 1948 roku przez zas\u0142u\u017conego etnografa Adama Ch\u0119tnika, kt\u00f3ry ju\u017c w latach 20. XIX w. interesowa\u0142 si\u0119 tradycjami bursztyniarskimi na Kurpiach, za\u015b w latach p\u00f3\u017aniejszych zajmowa\u0142 si\u0119 badaniami bursztynu, klasyfikacj\u0105 w oparciu \u201eo folklor ludowy\u201d, a tak\u017ce histori\u0105 eksploatacji oraz kolekcj\u0105 starych narz\u0119dzi i resztek warsztat\u00f3w. Pierwsza wystawa \u2013 w muzeum i w Polsce \u2013 zosta\u0142a otwarta w kwietniu 1950 roku w lokalu muzeum przy Alei Legion\u00f3w w \u0141om\u017cy, trwa\u0142a na p\u00f3\u0142 roku i obejmowa\u0142a ok. 500 r\u00f3\u017cnych eksponat\u00f3w. Od roku 1958 systematycznie powi\u0119kszany zbi\u00f3r by\u0142 eksponowany na wystawie sta\u0142ej \u201eJantar \u2013 bursztyn z dorzecza Narwi \u015arodkowej\u201d, a w 1980 r. zosta\u0142 zaprezentowany na nowej wersji wystawy \u201eBursztyn w dorzeczu Narwi\u201d. Do chwili obecnej muzeum zorganizowa\u0142o 768 wystaw, kt\u00f3re obejrza\u0142o je ponad milion odwiedzaj\u0105cych.<\/p>\n<p>Obecnie zbiory Dzia\u0142u Bursztynu \u0142om\u017cy\u0144skiego muzeum licz\u0105 oko\u0142o 1300 obiekt\u00f3w, kt\u00f3re od 2015 r. mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 na wystawie sta\u0142ej \u201eBursztyn w dorzeczu Narwi\u201d. Z kolei na jubileuszowej wystawie czasowej \u201eBursztyn. Dar prastarych drzew\u201d prezentowane s\u0105 eksponaty z kolekcji w\u0142asnej muzeum, jak r\u00f3wnie\u017c obiekty wypo\u017cyczone ze zbior\u00f3w warszawskiego Muzeum Ziemi PAN, Muzeum Inkluzji w Bursztynie Katedry Zoologii Bezkr\u0119gowc\u00f3w i Parazytologii Wydzia\u0142u Biologii Uniwersytetu Gda\u0144skiego oraz Muzeum Bursztynu w Gda\u0144sku&nbsp;\u2013 sumie 194 obiekty z bursztynu, w tym liczne inkluzje organiczne, ro\u015blinne i zwierz\u0119ce, r\u00f3\u017cne formy naturalne, jak r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cne odmiany z\u0142ota Ba\u0142tyku. W\u015br\u00f3d gotowych wyrob\u00f3w znajdziemy bi\u017cuteri\u0119, rze\u017aby oraz przedmioty u\u017cytkowe. Swoj\u0105 premier\u0119 na wystawie maj\u0105 tak\u017ce drewniana szkatu\u0142ka oklejona bursztynem oraz unikalne naszyjniki z okresu mi\u0119dzywojnia i bry\u0142ki bursztynu, kt\u00f3re zosta\u0142y zakupione z dotacji KGHM Polska Mied\u017a.<\/p>\n<p>Druga wystawa, \u201ePortrety 6 x 6\u201d, z\u0142o\u017cona jest z 36 archiwalnych fotografii wykonanych w latach 70. i 80. ubieg\u0142ego wieku przez mistrza bursztyniarza ze wsi Surowe Boles\u0142awa Deptu\u0142\u0119. To zbi\u00f3r portretowych uj\u0119\u0107 z lud\u017ami w rolach g\u0142\u00f3wnych, znanymi i zupe\u0142nie anonimowymi, w tym pracownikami muzeum z r\u00f3\u017cnych lat, pokazanymi pojedynczo na pozowanych zdj\u0119ciach oraz w scenach zbiorowych.<\/p>\n<p><strong>Tradycje bursztyniarskie na Kurpiowszczy\u017anie<\/strong><\/p>\n<p>Kurpie to region szczeg\u00f3lnie zwi\u0105zany z bursztynem \u2013 dzi\u0119ki odkryciu wi\u0119kszych i \u0142atwo dost\u0119pnych nagromadze\u0144 wt\u00f3rnych bursztynu, kt\u00f3re na wiele lat ukierunkowa\u0142y zainteresowania i zaj\u0119cia tutejszych mieszka\u0144c\u00f3w. Do perfekcji doprowadzili oni metody wydobywania i obrabiania bursztynu, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 trwa\u0142ym elementem obyczaj\u00f3w i pi\u0119kn\u0105 ozdob\u0105 kurpiowskich ubra\u0144. Od ko\u0144ca XVIII wieku do pierwszej wojny \u015bwiatowej Kurpiowszczyzna by\u0142a miejscem intensywnego pozyskiwania i obr\u00f3bki bursztynu. Minera\u0142 ten stanowi\u0142 \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania nie tylko ludno\u015bci wiejskiej zajmuj\u0105cej si\u0119 obr\u00f3bk\u0105 na potrzeby w\u0142asne i najbli\u017cszych s\u0105siad\u00f3w, ale te\u017c powstawa\u0142y tam warsztaty przemys\u0142owe, w tym s\u0142ynna fabryka Braci Bernstein\u00f3w dzia\u0142aj\u0105ca w Ostro\u0142\u0119ce od 1798 roku.<\/p>\n<p>Po II wojnie \u015bwiatowej dzia\u0142a\u0142o ju\u017c tylko kilku kurpiowskich bursztyniarzy, z kt\u00f3rych najs\u0142ynniejszym by\u0142 Wiktor Deptu\u0142a z Surowego. Zmar\u0142y w 1975 roku artysta by\u0142 wielokrotnie nagradzany za swoje prace, a jego naszyjniki zdobi\u0105 do dzisiaj stroje cz\u0142onki\u0144 Pa\u0144stwowego Zespo\u0142u Ludowego Pie\u015bni i Ta\u0144ca \u201eMazowsze\u201d \u2013 jednego z najwi\u0119kszych na \u015bwiecie zespo\u0142\u00f3w artystycznych, si\u0119gaj\u0105cych do bogactwa narodowych ta\u0144c\u00f3w, piosenek, przy\u015bpiewek i obyczaj\u00f3w. Na zlecenie muzeum wykonywa\u0142 on wyroby, obrabiaj\u0105c bursztyn na przystosowanym do tego celu ko\u0142owrotku do prz\u0119dzenia we\u0142ny.&nbsp;Podpatruj\u0105c wielkiego mistrza, tajniki bursztynowego rzemios\u0142a przej\u0105\u0142 Stanis\u0142aw Bziukiewicz z Wachu i tym sposobem uchroni\u0142 tradycyjne kurpiowskie wzory i techniki obr\u00f3bki od zapomnienia. Obecnie do dawnych wzor\u00f3w kurpiowskich nawi\u0105zuje jego syn Zdzis\u0142aw Bziukiewicz, odtwarza je ze starych opis\u00f3w i fotografii, wzbogacaj\u0105c w ten spos\u00f3b kolekcje muzealne w ca\u0142ej Polsce. Wraz z \u017con\u0105 Laur\u0105 stworzy\u0142 Muzeum Kurpiowskie w Wachu, gdzie opr\u00f3cz przedmiot\u00f3w codziennego u\u017cytku, ubior\u00f3w i wyposa\u017cenia starych kurpiowskich gospodarstw zebra\u0142 kolekcj\u0119 narz\u0119dzi i maszyn s\u0142u\u017c\u0105cych dawnym bursztyniarzom do pracy. Za ich pomoc\u0105 pokazuje odwiedzaj\u0105cym zapomniane techniki wydobycia i obr\u00f3bki tego kurpiowskiego z\u0142ota.<\/p>\n<p>Jubileuszowy rok jest idealnym pretekstem do zwrotu w stron\u0119 kurpiowskiego z\u0142ota oraz przypomnienia i utrwalenia fundament\u00f3w lokalnej to\u017csamo\u015bci, nie tylko przez wystaw\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c przez towarzysz\u0105ce jej wyk\u0142ady, prelekcje i zaj\u0119cia edukacyjne.<\/p>\n<p><strong>\u201eBursztyn. Dar prastarych drzew\u201d oraz \u201ePortrety 6 x 6\u201d<\/strong><br \/><strong>Muzeum P\u00f3\u0142nocno-Mazowieckie w \u0141om\u017cy<\/strong><br \/><strong>13.10.2023 \u2013 4.02.2024<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Otwarcie wystawy czasowej o bursztynie \u201eBursztyn. Dar prastarych drzew\u201d oraz fotograficznej \u201ePortrety 6 x 6\u201d, jak r\u00f3wnie\u017c wr\u0119czenie Br\u0105zowego Medalu \u201eZas\u0142u\u017cony Kulturze Gloria Artis\u201d \u2013 te wydarzenia u\u015bwietni\u0142y uroczysto\u015b\u0107 75-lecia powstania Muzeum P\u00f3\u0142nocno-Mazowieckiego w \u0141om\u017cy.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":19699,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"75-lecie Muzeum P\u00f3\u0142nocno-Mazowieckiego w \u0141om\u017cy - Amber Portal","description":"Otwarcie wystawy czasowej o bursztynie \u201eBursztyn. Dar prastarych drzew\u201d oraz fotograficznej \u201ePortrety 6 x 6\u201d, jak r\u00f3wnie\u017c wr\u0119czenie Br\u0105zowego Medalu \u201eZas\u0142u\u017cony"},"footnotes":""},"categories":[122],"tags":[],"sekcja":[243],"class_list":["post-19700","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wystawy","sekcja-design-rzemioslo"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19700"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19700\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19700"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=19700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}