{"id":19102,"date":"2022-02-20T20:56:39","date_gmt":"2022-02-20T19:56:39","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/bursztyniarstwo-kurpiowskie-niematerialnym-dziedzictwem-kulturowym-polski\/"},"modified":"2025-12-08T08:24:29","modified_gmt":"2025-12-08T07:24:29","slug":"bursztyniarstwo-kurpiowskie-niematerialnym-dziedzictwem-kulturowym-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/bursztyniarstwo-kurpiowskie-niematerialnym-dziedzictwem-kulturowym-polski\/","title":{"rendered":"Bursztyniarstwo kurpiowskie niematerialnym dziedzictwem kulturowym Polski"},"content":{"rendered":"<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>Mazowsze to region o ogromnym potencjale, kt\u00f3ry nale\u017cy wspiera\u0107 i piel\u0119gnowa\u0107. Mamy wiele do zaoferowania. Ka\u017cdy z region\u00f3w to bogactwo tradycji i kultury, kt\u00f3re nale\u017cy chroni\u0107 i, o kt\u00f3re nale\u017cy dba\u0107, aby jak najlepiej zachowa\u0142o si\u0119 dla przysz\u0142ych pokole\u0144. Dlatego jako samorz\u0105d wspieramy tego typu inicjatywy, przeznaczaj\u0105c na ten cel \u015brodki z naszego bud\u017cetu \u2013 podkre\u015bli\u0142 marsza\u0142ek Adam Struzik, marsza\u0142ek woj. mazowieckiego.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Na wsparcie projektu samorz\u0105d wojew\u00f3dztwa przeznaczy\u0142 ponad 40 tys. z\u0142. \u015arodki te pozwoli\u0142y na opracowanie wniosku wraz z dokumentacj\u0105 fotograficzn\u0105, a tak\u017ce realizacj\u0119 filmu o najbardziej znanym lokalnym bursztyniarzu Zdzis\u0142awie Bziukiewiczu. Swoj\u0105 przygod\u0119 z obr\u00f3bk\u0105 bursztynu zaczyna\u0142 on jako 10-latek, dzi\u015b odtwarza dawne wzory kurpiowskie ze starych opis\u00f3w i fotografii, wzbogacaj\u0105c w ten spos\u00f3b kolekcje muzealne w ca\u0142ej Polsce. Wraz z \u017con\u0105 Laur\u0105 stworzy\u0142 Muzeum Kurpiowskie w Wachu, gdzie opr\u00f3cz przedmiot\u00f3w codziennego u\u017cytku, ubior\u00f3w i wyposa\u017cenia starych kurpiowskich gospodarstw zebra\u0142 kolekcj\u0119 narz\u0119dzi i maszyn s\u0142u\u017c\u0105cych dawnym bursztyniarzom do pracy. Za ich pomoc\u0105 pokazuje odwiedzaj\u0105cym zapomniane techniki wydobycia i obr\u00f3bki kurpiowskiego z\u0142ota. W uznaniu za zaanga\u017cowanie w dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 i promowanie kultury polskiej zosta\u0142 odznaczony Srebrnym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi, nagrod\u0105 Starosty Ostro\u0142\u0119ckiego oraz Nagrod\u0105 Specjaln\u0105 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za ca\u0142okszta\u0142t pracy tw\u00f3rczej oraz odznak\u0119 \u201eZas\u0142u\u017cony dla kultury Polskiej\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bursztyn w kulturze kurpiowskiej<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ten region jest szczeg\u00f3lnie zwi\u0105zany z bursztynem \u2013 dzi\u0119ki odkryciu wi\u0119kszych i \u0142atwo dost\u0119pnych nagromadze\u0144 wt\u00f3rnych bursztynu, kt\u00f3re na wiele lat ukierunkowa\u0142y zainteresowania i zaj\u0119cia tutejszych mieszka\u0144c\u00f3w. Dost\u0119pno\u015b\u0107 i \u0142atwo\u015b\u0107 pozyskiwania surowca zaowocowa\u0142a trwa\u0142\u0105 obecno\u015bci\u0105 bursztynu w kulturze kurpiowskiej \u2013 w stroju, lecznictwie, zabiegach magicznych i religijnych. Towarzyszy\u0142 mieszka\u0144com regionu na ka\u017cdym etapie ich \u017cycia: du\u017ce i okaza\u0142e bry\u0142y wr\u0119czane by\u0142y c\u00f3rkom w dniu ich wesela, mniejszymi kawa\u0142kami p\u0142acono w sklepie lub na rynku, z drobnego wykonywano r\u00f3\u017cne ma\u015bci i nalewki. W wielu domach wisia\u0142y ozdobne kierce i paj\u0105ki, gdzie obok s\u0142omek, pi\u00f3rek i szyszek wplecione by\u0142y bursztynowe paciorki i r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci bry\u0142ki \u2013 pe\u0142ni\u0142y one nie tylko funkcj\u0119 dekoracyjn\u0105, ale mia\u0142y za zadanie r\u00f3wnie\u017c odp\u0119dzi\u0107 z\u0142e duchy i ochroni\u0107 domostwo.<\/p>\n\n\n\n<p>Wielo\u015b\u0107 odmian i barw bursztynu, kt\u00f3rym nadawano pi\u0119knie brzmi\u0105ce nazwy jak np. cacko, ognik, \u0142aciaty, kapu\u015bciak czy z w\u015bcibkiem, sk\u0142ania\u0142a Kurpi\u00f3w do snucia bajek o jego pochodzeniu. Najpowszechniejsza sta\u0142a si\u0119 opowie\u015b\u0107 o potopie, wed\u0142ug kt\u00f3rej bursztyn powsta\u0142 z \u0142ez ludzi, kt\u00f3rzy zgin\u0119li podczas tego kataklizmu. \u0141zy ma\u0142ych dzieci zamieni\u0142y si\u0119 w bursztyn jasny, przejrzysty, \u0142zy grzesznik\u00f3w pokutuj\u0105cych \u2013 w ciemniejszy i przymglony, za\u015b \u0142zy \u201ebezbo\u017cnik\u00f3w, opoj\u00f3w i blu\u017anierc\u00f3w\u201d w czarny. Dlatego z ciemnego i czarnego bursztynu do niedawna nie wolno by\u0142o ani wykonywa\u0107, ani te\u017c nosi\u0107 bi\u017cuterii, poniewa\u017c uwa\u017cano go za \u201ediabelski\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Do czas\u00f3w I wojny \u015bwiatowej na terenie i w okolicach Kurpi Zielonych dzia\u0142a\u0142o wiele amatorskich lub rzemie\u015blniczych warsztat\u00f3w bursztyniarskich. Przechodz\u0105ca w latach 30. XX wieku melioracja da\u0142a dost\u0119p do du\u017cej ilo\u015bci surowca, niemniej zmieniaj\u0105ca si\u0119 moda i zanikaj\u0105ca tradycja doprowadzi\u0142y praktycznie do zaniku dawnych sposob\u00f3w obr\u00f3bki bursztynu. Po II wojnie \u015bwiatowej dzia\u0142a\u0142o ju\u017c tylko kilku kurpiowskich bursztyniarzy, z kt\u00f3rych najs\u0142ynniejszym by\u0142 Wiktor Deptu\u0142a z Surowego. Zmar\u0142y w 1975 roku artysta by\u0142 wielokrotnie nagradzany za swoje prace, a jego naszyjniki zdobi\u0105 do dzisiaj stroje cz\u0142onki\u0144 Pa\u0144stwowego Zespo\u0142u Ludowego Pie\u015bni i Ta\u0144ca \u201eMazowsze\u201d \u2013 jednego z najwi\u0119kszych na \u015bwiecie zespo\u0142\u00f3w artystycznych, si\u0119gaj\u0105cych do bogactwa narodowych ta\u0144c\u00f3w, piosenek, przy\u015bpiewek i obyczaj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Podpatruj\u0105c wielkiego mistrza, tajniki bursztynowego rzemios\u0142a przej\u0105\u0142 Stanis\u0142aw Bziukiewicz z Wachu i tym sposobem uchroni\u0142 tradycyjne kurpiowskie wzory i techniki obr\u00f3bki od zapomnienia. Dzi\u015b kontynuuje je jego syn Zdzis\u0142aw.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bursztyn powszechnie kojarzymy z Ba\u0142tykiem podczas gdy wiele region\u00f3w w Polsce ma w\u0142asn\u0105, bogat\u0105 tradycj\u0119 jego wydobycia i obr\u00f3bki. Jak np. Kurpie \u2013 bursztyniarstwo kurpiowskie z Puszczy Zielonej zosta\u0142o w\u0142a\u015bnie wpisane na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":19097,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Bursztyniarstwo kurpiowskie niematerialnym dziedzictwem kulturowym Polski - Amber Portal","description":"Bursztyn powszechnie kojarzymy z Ba\u0142tykiem podczas gdy wiele region\u00f3w w Polsce ma w\u0142asn\u0105, bogat\u0105 tradycj\u0119 jego wydobycia i obr\u00f3bki. Jak np. Kurpie \u2013 bursztyniar"},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"sekcja":[],"class_list":["post-19102","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-informacje"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19102","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19102"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19102\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19097"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19102"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19102"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19102"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=19102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}