{"id":18740,"date":"2025-11-23T18:45:00","date_gmt":"2025-11-23T17:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/?p=18740"},"modified":"2025-12-09T22:14:54","modified_gmt":"2025-12-09T21:14:54","slug":"nie-chce-nadawac-bursztynowi-ksztaltu-na-sile-rozmowa-z-heidemarie-herb","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/nie-chce-nadawac-bursztynowi-ksztaltu-na-sile-rozmowa-z-heidemarie-herb\/","title":{"rendered":"I don't want to shape amber by force - an interview with Heidemarie Herb"},"content":{"rendered":"

Pami\u0119tasz moment, w kt\u00f3rym rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 Twoja relacja z bursztynem?\u00a0<\/h2>\n\n\n\n

Tak, cho\u0107 wtedy nic nie zapowiada\u0142o, \u017ce b\u0119dzie on dla mnie a\u017c tak wa\u017cny. W szkole jubilerskiej w p\u00f3\u017anych latach 80. bursztyn by\u0142 jednym z wielu temat\u00f3w \u2013 kolejny kamie\u0144 omawiany na zaj\u0119ciach z gemmologii. Kojarzy\u0142 mi si\u0119 z bi\u017cuteri\u0105, kt\u00f3r\u0105 nosi\u0142y matki i babcie: g\u0142adkie paciorki, konwencjonalne wzory, powtarzalno\u015b\u0107. Nie by\u0142o w tym nic, co mog\u0142oby mnie porwa\u0107. Bardziej fascynowa\u0142 mnie wtedy metal, konstrukcja, nowoczesna forma. Nie by\u0142o w tym miejsca dla \u201enienowoczesnego\u201d bursztynu.<\/p>\n\n\n\n

A jednak po latach upomnia\u0142 si\u0119 o Twoj\u0105 uwag\u0119. Prze\u0142omem okaza\u0142y si\u0119 bursztynowe warsztaty w Gda\u0144sku w 2011 r.<\/h2>\n\n\n\n

To by\u0142 pierwszy raz, kiedy mog\u0142am potraktowa\u0107 bursztyn jak r\u00f3wnoprawnego partnera, a nie materia\u0142 \u201ez obowi\u0105zku\u201d. Wzi\u0119cie do r\u0119ki surowej bry\u0142ki, poczucie jej ciep\u0142a, dostrze\u017cenie inkluzji, w\u017cer\u00f3w, cieni \u2013 jednym s\u0142owem \u015blad\u00f3w proces\u00f3w sprzed milion\u00f3w lat \u2013 totalnie zmieni\u0142o moj\u0105 perspektyw\u0119. Wtedy poczu\u0142am, \u017ce mam do czynienia z wyj\u0105tkowym materia\u0142em, kt\u00f3ry przez przemys\u0142 zosta\u0142 z tej wyj\u0105tkowo\u015bci odarty. I poczu\u0142am, \u017ce chc\u0119 go \u201euratowa\u0107\u201d, chc\u0119 pokaza\u0107 jego prawdziwe, naturalne oblicze. Zrozumia\u0142am te\u017c co\u015b wa\u017cnego: moja rola jako artystki nie polega na nadawaniu mu kszta\u0142tu na si\u0142\u0119, ale na podkre\u015blaniu jego naturalnego pi\u0119kna. Ta perspektywa zosta\u0142a mi do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

M\u00f3wisz cz\u0119sto, \u017ce \u201ebursztyn jest szefem\u201d. Co to znaczy?<\/h2>\n\n\n\n

Ka\u017cda bry\u0142ka ma swoj\u0105 natur\u0119. Jedna przypomina mi\u0119kk\u0105 rze\u017ab\u0119, druga domaga si\u0119 du\u017cej formy, trzecia ma w sobie \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re a\u017c prosi o ods\u0142oni\u0119cie. Ja do ka\u017cdej podchodz\u0119 jak do spotkania z cz\u0142owiekiem: indywidualnie. Ogl\u0105dam j\u0105, dotykam, obracam. I czekam. To nie jest metafora \u2014 naprawd\u0119 s\u0105 bry\u0142ki, kt\u00f3re musz\u0105 \u201epoczeka\u0107\u201d kilka lat. S\u0105 te\u017c takie, kt\u00f3re od razu m\u00f3wi\u0105: \u201ejestem brosz\u0105\u201d albo \u201echc\u0119 by\u0107 pier\u015bcieniem\u201d. To daje ogromn\u0105 pokor\u0119 wobec materia\u0142u. I rado\u015b\u0107 zaskoczenia, bo nigdy nie wiadomo, co powstanie.<\/p>\n\n\n\n

U\u015bmiecham si\u0119, kiedy to m\u00f3wisz, poniewa\u017c bardzo cz\u0119sto s\u0142ysz\u0119 to od artyst\u00f3w, \u017ce bursztyn decyduje, kogo mu \u201edokwaterowa\u0107\u201d.<\/h2>\n\n\n\n

Dok\u0142adnie tak. R\u00f3wnie\u017c w przypadku moich prac to on decyduje, jaka powinna by\u0107 forma i jakie inne materia\u0142y mog\u0105 by\u0107 u\u017cyte. Ale, co ciekawe, tylko bursztyn domaga si\u0119 takiego specjalnego traktowania i i tylko bursztynowi na to pozwalam.<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tasz swoje pierwsze prace z bursztynem, kt\u00f3re powsta\u0142y na tych warsztatach?<\/h2>\n\n\n\n

Tak, bo te warsztaty by\u0142y momentem przestawienia my\u015blenia na zupe\u0142nie inne tory. Wykona\u0142am pier\u015bcie\u0144 z naturalnego bursztynu i brosz\u0119 z naturalnego, nieobrobionego bursztynu, kt\u00f3ry mia\u0142 wg\u0142\u0119bienie przecinaj\u0105ce jego wn\u0119trze. Wla\u0142am tam srebro, kt\u00f3re wygl\u0105da\u0142o jakby by\u0142o wewn\u0119trznym \u015bwiat\u0142em. Ale najbardziej zadowolona by\u0142am z t-shirta, kt\u00f3ry by\u0142 totaln\u0105 improwizacj\u0105. Pami\u0119tam, \u017ce mia\u0142am w r\u0119ku naszyjnik z bursztynem wykonany z kordonka, srebra i naturalnego bursztynu. Czego\u015b mi jednak w nim brakowa\u0142o. Obok sta\u0142o pude\u0142ko z farb\u0105 i m\u0119\u017cczyzna w t-shircie. Niewiele my\u015bl\u0105c, umoczy\u0142am naszyjnik w farbie i na\u0142o\u017cy\u0142am na jego t-shirt, m\u00f3wi\u0105c: teraz jeste\u015b cz\u0119\u015bci\u0105 mojego dzie\u0142a. Pami\u0119tam wyraz zaskoczenia na twarzach obecnych. I moje silne poczucie, \u017ce w\u0142a\u015bnie wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b dla mnie wa\u017cnego. Prac\u0119 nazwa\u0142am \u201eCatch the emoment\u201d \u2013 do dzi\u015b pozostaje jedn\u0105 z moich ulubionych.<\/p>\n\n\n

\n
\"18740\"
Heidemarie Herb \u2013 \u201eCatch the moment\u201d:\u00a0naturalny bursztyn, naturalny sznurek, srebro, farba, t-shirt (2011)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Od tamtej pory pracujesz z bursztynem regularnie?<\/h2>\n\n\n\n

Tak. Niezmiennie ceni\u0119 przede wszystkim formy naturalne \u2013 tak bardzo, \u017ce dzisiaj wiele moich prac jest z bursztynem albo z bursztynu. Cz\u0119sto si\u0119gam po niego w pracach, w kt\u00f3rych nadaj\u0119 mu znaczenie symboliczne \u2013 zawsze wtedy, gdy potrzebuj\u0119 elementu ciep\u0142ego, mi\u0142ego, delikatnego\u2026 Prace, kt\u00f3re powstaj\u0105 z bursztynem, nie mog\u0142yby powsta\u0107 z \u017cadnym innym kamieniem.<\/p>\n\n\n\n

Kolejnym, wa\u017cnym krokiem milowym w Twoim \u201e\u017cyciu z bursztynem\u201d by\u0142a wystawa \u201eAmber Chamber\u201d w 2015 r., kt\u00f3rej by\u0142a\u015b pomys\u0142odawczyni\u0105 i kuratork\u0105.<\/h2>\n\n\n\n

To zupe\u0142nie inna rola, ale naturalnie wyrastaj\u0105ca z pracy tw\u00f3rczej. Kiedy zacz\u0119\u0142am przygl\u0105da\u0107 si\u0119 temu, jak pracuj\u0105 inni, zrozumia\u0142am, \u017ce bursztyn ma powa\u017cny problem wizerunkowy. Wci\u0105\u017c niesie za sob\u0105 skojarzenia \u201ebabcine\u201d, a to przecie\u017c materia\u0142 o pot\u0119\u017cnym \u0142adunku emocjonalnym i wizualnym. I zamarzy\u0142 mi si\u0119 projekt \u0142\u0105cz\u0105cy tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy ju\u017c wcze\u015bniej pracowali z bursztynem, i takich, kt\u00f3rzy nigdy nie mieli go w r\u0119kach. Tak powsta\u0142 projekt wystawy \u201eAmber Chamber\u201d, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym celem by\u0142o pokazanie bursztynu jako medium, nie tylko jako surowca jubilerskiego. Zale\u017ca\u0142o mi, by prace by\u0142y nowe, by powsta\u0142y specjalnie na t\u0119 wystaw\u0119, by tw\u00f3rcy w ich wykonanie zaanga\u017cowali si\u0119 nie tylko fizycznie, ale przede wszystkim emocjonalnie. Zaprosi\u0142am do udzia\u0142u artyst\u00f3w, kt\u00f3rych znam i ceni\u0119 \u2013 ka\u017cdy inaczej pracuje i interesuj\u0105ce by\u0142o dla mnie zobaczy\u0107, co z tego wyniknie.<\/p>\n\n\n\n

Wszyscy przyj\u0119li zaproszenie?<\/h2>\n\n\n\n

Kilka os\u00f3b odm\u00f3wi\u0142o, ale zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u2013 zw\u0142aszcza tych, kt\u00f3rzy nigdy wcze\u015bniej nie mieli do czynienia z bursztynem \u2013 podesz\u0142a do tego wyzwania z otwarto\u015bci\u0105. Po wszystkim pisali, \u017ce odkryli nowy materia\u0142, byli za t\u0119 nieoczekiwan\u0105 inspiracj\u0119 wdzi\u0119czni i deklarowali, \u017ce b\u0119d\u0105 po niego si\u0119ga\u0107 r\u00f3wnie\u017c w przysz\u0142o\u015bci. I o to w\u0142a\u015bnie mi chodzi\u0142o \u2013 \u017ceby zauwa\u017cyli, jakie niesamowite mo\u017cliwo\u015bci artystyczne bursztyn im oferuje i dali mu zwyczajnie szans\u0119.<\/p>\n\n\n\n

A jak wystaw\u0119 przyj\u0119\u0142y muzea i galerie, kt\u00f3rym j\u0105 oferowa\u0142a\u015b?<\/h2>\n\n\n\n

Z jednej strony z otwarto\u015bci\u0105, bo zawsze s\u0105 zainteresowane nowymi, ciekawymi wystawami, z drugiej za\u015b z obaw\u0105 wywo\u0142an\u0105 obecno\u015bci\u0105 bursztynu, kt\u00f3ry ma takie a nie inne opinie. Dopiero kiedy zobaczyli prace, zmienia\u0142o si\u0119 ich nastawienie. Fantastyczne by\u0142y te\u017c reakcje publiczno\u015bci \u2013 ich zaskoczenie, \u017ce bursztyn mo\u017ce tak wygl\u0105da\u0107 i \u017ce powstaj\u0105 z niego tak interesuj\u0105ce prace. Wra\u017cenia \u2013 bezcenne. Satysfakcja \u2013 nie do opisania!<\/p>\n\n\n\n

I to w\u0142a\u015bnie o tych emocjach, kt\u00f3re budzi bursztyn, jest druga Twoja wystawa \u201eUnexpected amber:strong feelings”<\/a>, aktualnie prezentowana w Muzeum Bursztynu w Po\u0142\u0105dze.<\/h2>\n\n\n\n

Tak, jest o emocjach, jakie bursztyn budzi zar\u00f3wno w artystach tworz\u0105cych prace, jak i w publiczno\u015bci, kt\u00f3ra je ogl\u0105da. O zaskoczeniu, \u017ce ten bursztyn jest zupe\u0142nie inny, ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 si\u0119 spodziewa\u0142a. Na ekspozycji zgromadzono dzie\u0142a 20 tw\u00f3rc\u00f3w z Polski, Niemiec, Austrii, Litwy, Wielkiej Brytanii, Belgii, W\u0142och oraz Korei. To szerokie, mi\u0119dzynarodowe grono pokazuje, jak odmiennie mo\u017cna czyta\u0107 i interpretowa\u0107 ten sam materia\u0142. Dla jednych bursztyn jest przede wszystkim naturalnym artefaktem, wymagaj\u0105cym szacunku i delikatno\u015bci. Dla innych \u2013 materia\u0142em, kt\u00f3ry daje si\u0119 przekszta\u0142ca\u0107, \u0142\u0105czy\u0107, konfrontowa\u0107 z metalem, szk\u0142em czy syntetykami. Jeszcze inni traktuj\u0105 go jako metafor\u0119 \u2013 pami\u0119ci, czasu, zatrzymanego momentu. R\u00f3\u017cnorodne tradycje artystyczne, estetyki i do\u015bwiadczenia wida\u0107 nie tylko w formach, ale tak\u017ce w podej\u015bciu do historii ukrytej w bursztynie. Jedni wydobywaj\u0105 jego naturalne pi\u0119kno, inni burz\u0105 klasyczne konwencje i wprowadzaj\u0105 nowe konteksty. Ka\u017cde z tych spotka\u0144 z bursztynem \u2013 dos\u0142ownie i symbolicznie \u2013 otwiera zupe\u0142nie inn\u0105 opowie\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n

\n
\"3724\"
Heidemarie Herb\u00a0\u2013 naszyjnik z naturalnym bursztynem (2013)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Pierwszym miejscem prezentacji wystawy jest Muzeum Bursztynu w Po\u0142\u0105dze. Sk\u0105d taka decyzja?<\/h2>\n\n\n\n

Moim zdaniem bursztyn jest cz\u0119\u015bci\u0105 to\u017csamo\u015bci kraj\u00f3w nadba\u0142tyckich i nie wyobra\u017ca\u0142am sobie, \u017ceby wernisa\u017c wystawy by\u0142 w innej cz\u0119\u015bci Europy. Muzeum Bursztynu w Po\u0142\u0105dze, b\u0119d\u0105ce cz\u0119\u015bci\u0105 Litewskiego Narodowego Muzeum Sztuki, \u015bwietnie si\u0119 w tej roli sprawdzi\u0142o, szczeg\u00f3lnie \u017ce zgromadzona tam bursztynowa kolekcja jest naprawd\u0119 imponuj\u0105ca. Kuratork\u0105 tej kolekcji jest Jurgita Ludavi\u010dien\u0117<\/a>, druga kuratorka wystawy \u201eUnexpected amber:strong feelings\u201d, odpowiedzialna za przygotowanie jej litewskiej cz\u0119\u015bci. W Po\u0142\u0105dze wystaw\u0119 mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 do kwietnia 2026 r., potem planowane jest jej tourn\u00e9e \u2013 chcia\u0142abym j\u0105 zaprezentowa\u0107 w Gda\u0144sku, kt\u00f3ry ma dla mnie symboliczne znaczenie, ale tak\u017ce m.in. w Niemczech i Czechach.<\/p>\n\n\n\n

Masz ju\u017c pomys\u0142 na trzeci\u0105 ods\u0142on\u0119 wystawy?<\/h2>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie. Jest za wcze\u015bnie, by m\u00f3wi\u0107 o szczeg\u00f3\u0142ach, ale marzy mi si\u0119 jeszcze wi\u0119ksza, bardziej mi\u0119dzynarodowa, ale te\u017c bardziej odwa\u017cna wystawa. Minimum 30 artyst\u00f3w, pe\u0142na r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 spojrze\u0144. Bursztyn wci\u0105\u017c jest niedoceniony, a jednocze\u015bnie jest jednym z najbardziej \u201e\u017cywych\u201d materia\u0142\u00f3w, z jakimi mo\u017cna pracowa\u0107. Jest w nim co\u015b hipnotyzuj\u0105cego \u2013 jakby naprawd\u0119 do nas m\u00f3wi\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n
\n
\"18740\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Heidemarie Herb<\/strong>\u00a0\u2013 z\u0142otniczka wykszta\u0142cona w Niemczech, artystka tworz\u0105ca od ponad trzech dekad bi\u017cuteri\u0119, w kt\u00f3rej \u0142\u0105czy przeciwie\u0144stwa\u00a0\u2013 precyzj\u0119 i niedoskona\u0142o\u015b\u0107, kolor i surowo\u015b\u0107 form. Fascynuje j\u0105 drugie \u017cycie materia\u0142\u00f3w: zardzewia\u0142ego \u017celaza, znalezionych przedmiot\u00f3w czy zapomnianych element\u00f3w, kt\u00f3rym nadaje now\u0105 funkcj\u0119 i emocjonalny wymiar. W swojej tw\u00f3rczo\u015bci odnajduje pi\u0119kno w tym, co niedoskona\u0142e, a jej prace\u00a0\u2013 prezentowane w ponad pi\u0119tnastu krajach i nagradzane m.in. w Polsce, Rosji i we W\u0142oszech\u00a0\u2013 staj\u0105 si\u0119 no\u015bnikiem wspomnie\u0144, historii i osobistej refleksji.<\/p>\n\n\n\n

Fot. Gintare Grigenaite<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historie o \u201eodkrywaniu bursztynu\u201d mog\u0105 si\u0119 wydawa\u0107 podobne, ale tak naprawd\u0119 ka\u017cda z nich jest fascynuj\u0105co inna. Jak w przypadku niemiecko-w\u0142oskiej artystki Heidemarie Herb, kt\u00f3ra zakocha\u0142a si\u0119 w bursztynie od \u201edrugiego wejrzenia\u201d, ale za to mi\u0142o\u015bci\u0105 bezwarunkow\u0105. Nie tylko tworzy \u2013 z niego lub z nim \u2013 bi\u017cuteri\u0119, ale tak\u017ce organizuje wystawy prac z bursztynem, do udzia\u0142u w kt\u00f3rych przekonuje wiod\u0105cych tw\u00f3rc\u00f3w mi\u0119dzynarodowej bi\u017cuteryjnej sceny.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":32984,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Nie chc\u0119 nadawa\u0107 bursztynowi kszta\u0142tu na si\u0142\u0119 \u2013 rozmowa z Heidemarie Herb - Amber Portal","description":"Historie o \u201eodkrywaniu bursztynu\u201d mog\u0105 si\u0119 wydawa\u0107 podobne, ale tak naprawd\u0119 ka\u017cda z nich jest fascynuj\u0105co inna. Jak w przypadku niemiecko-w\u0142oskiej artystki Hei"},"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[],"sekcja":[242,245],"class_list":["post-18740","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiady","sekcja-amber-news","sekcja-ludzie-opinie"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18740","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18740"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18740\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32984"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18740"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18740"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18740"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=18740"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}