{"id":17846,"date":"2019-04-29T12:15:06","date_gmt":"2019-04-29T10:15:06","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/jestem-dobrej-mysli-rozmowa-z-michalem-kowalskim\/"},"modified":"2025-12-07T18:45:58","modified_gmt":"2025-12-07T17:45:58","slug":"jestem-dobrej-mysli-rozmowa-z-michalem-kowalskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/jestem-dobrej-mysli-rozmowa-z-michalem-kowalskim\/","title":{"rendered":"Jestem dobrej my\u015bli \u2013 rozmowa z Micha\u0142em Kowalskim"},"content":{"rendered":"

Jak si\u0119 panu podobaj\u0105 zaproponowane przez Ministerstwo \u015arodowiska zmiany dotycz\u0105ce bursztynu w najnowszym projekcie nowelizacji ustawy Prawo geologiczne i g\u00f3rnicze?<\/strong> <\/p>\n

Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce wreszcie si\u0119 pochylono nad problemem bursztynu, kt\u00f3ry narasta\u0142 od wielu lat. Czeka\u0142em na zmiany w ustawie od 6 lat. Jestem z nich zadowolony, cho\u0107 nie do ko\u0144ca.  <\/p>\n

Co to znaczy: problem bursztynu?<\/strong> <\/p>\n

W czerwcu 2011 r. wesz\u0142a w \u017cycie nowelizacja ustawy Prawo geologiczne i g\u00f3rnicze, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 bursztyn, traktowany dotychczas jako kopalina wymagaj\u0105ca koncesji w zakresie rozpoznania i poszukiwania uzyskania, zosta\u0142 sprowadzony do kopaliny, kt\u00f3rej poszukiwanie wymaga\u0142o tylko prostego zatwierdzenia planu rob\u00f3t geologicznych. Moim zdaniem, to by\u0142o z\u0142e rozwi\u0105zanie, poniewa\u017c uproszczenie procedury spowodowa\u0142o, \u017ce poszukiwanie i rozpoznanie z\u0142\u00f3\u017c bursztynu mog\u0142o si\u0119 odbywa\u0107 na podobnej zasadzie co pozosta\u0142ych kopalin pospolitych, jak \u017cwir i piaski czy torfy. W konsekwencji z\u0142o\u017ca bursztynu m\u00f3g\u0142 rozpoznawa\u0107 ka\u017cdy i na ka\u017cdym obszarze \u2013 bez obostrze\u0144, kt\u00f3re nakazywa\u0142yby powa\u017cnie traktowa\u0107 proces geologiczny. Do tego, na nieszcz\u0119\u015bcie, Ministerstwo \u015arodowiska wyda\u0142o \u201eMetodyk\u0119 poszukiwania z\u0142\u00f3\u017c kopalin sta\u0142ych\u201d, w kt\u00f3rej zapisano, \u017ce w z\u0142o\u017cach soczewkowo-gniazdowych bursztynu najlepiej poszukiwa\u0107 metod\u0105 otwor\u00f3w hydraulicznych w siatce od 5 metr\u00f3w. W zwi\u0105zku z czym do urz\u0119du trafia\u0142y projekty przewiduj\u0105ce wykonanie dziesi\u0105tk\u00f3w otwor\u00f3w na ma\u0142ej dzia\u0142ce \u2013 w \u015bwietle prawa nie mo\u017cna by\u0142o ich odrzuci\u0107. Co wi\u0119cej, wiadomo by\u0142o, \u017ce wydobycie kopaliny odbywa si\u0119 ju\u017c na etapie rozpoznania i poszukiwania, nikt wi\u0119c nie wyst\u0119powa\u0142 z wnioskiem o koncesj\u0119. Wsp\u00f3lnie z marsza\u0142kiem woj. pomorskiego wr\u0119cz bombardowali\u015bmy Ministerstwo \u015arodowiska raportami, organizowali\u015bmy konferencje po\u015bwi\u0119cone wydobyciu bursztynu \u2013 wszystko bezskutecznie. D\u0142ugo to trwa\u0142o, zanim ministerstwo potraktowa\u0142o spraw\u0119 powa\u017canie i zaproponowa\u0142o nowe rozwi\u0105zania.  <\/p>\n

Z punktu widzenia bran\u017cy bursztynniczej nowelizacja z 2011 r. by\u0142a pozytywn\u0105 zmian\u0105, poniewa\u017c zapewni\u0142a \u0142atwiejszy dost\u0119p do bursztynu.<\/strong>  <\/p>\n

Nie zgodz\u0119 si\u0119 z tym. Jestem urz\u0119dnikiem pa\u0144stwowym ale i geologiem, kt\u00f3ry stoi na stanowisku, \u017ce ka\u017cda dzia\u0142alno\u015b\u0107 oparta o ustaw\u0119 Prawo geologiczne i g\u00f3rnicze powinna by\u0107 prowadzona zgodnie ze sztuk\u0105, z ustaw\u0105 i poszanowaniem logiki. Je\u015bli kto\u015b sk\u0142ada projekt inwestycyjny na poszukiwanie i rozpoznanie z\u0142o\u017ca kopaliny, to przyzwoito\u015b\u0107 wymaga, by podej\u015b\u0107 do tego powa\u017cnie. Luka w ustawie pozwala\u0142a na to, by z\u0142o\u017cy\u0107 wymagane dokumenty, a w terenie robi\u0107, co si\u0119 \u017cywnie podoba. Warto\u015b\u0107 tych wszystkich dotychczas z\u0142o\u017conych projekt\u00f3w z perspektywy geologii jest w zasadzie \u017cadna, zw\u0142aszcza kiedy wykonano np. 1000 otwor\u00f3w hydraulicznych i mo\u017ce jeden wiertniczy. W geologii najwa\u017cniejsz\u0105 warto\u015bci\u0105 jest informacja geologiczna, kt\u00f3ra obrazuje nam budow\u0119 geologiczn\u0105 \u2013 jest to wa\u017cne dla przysz\u0142ych inwestor\u00f3w, poniewa\u017c daje nam obraz o budowie geologicznej danego obszaru. Pos\u0142u\u017c\u0119 si\u0119 tutaj przyk\u0142adem z dziedziny poszukiwania w\u0119glowodor\u00f3w czy z\u0142\u00f3\u017c gazu \u0142upkowego, gdzie informacja geologiczna ma warto\u015b\u0107 strategiczn\u0105. Inwestor, kt\u00f3ry chce rozpozna\u0107 z\u0142o\u017ce, ma dwie mo\u017cliwo\u015bci: wykona\u0107 odwierty, kt\u00f3re s\u0105 horrendalnie kosztowne, lub skorzysta\u0107 z informacji geologicznej, kt\u00f3ra zosta\u0142a ju\u017c pozyskana w efekcie wcze\u015bniejszych prac na tym terenie. Odpowied\u017a jest wi\u0119c prosta. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce trudno te dwie dziedziny por\u00f3wnywa\u0107, ale dla mnie jako geologa pierwszorz\u0119dn\u0105 spraw\u0105 jest uczciwe traktowanie tych zagadnie\u0144. Nie znajduj\u0119 zrozumienia dla inwestor\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 tylko wydoby\u0107 kopalin\u0119, a dokumentacj\u0119 geologiczn\u0105 \u2013 szalenie wa\u017cn\u0105, ale niestety nie z ich punktu widzenia \u2013 ignoruj\u0105. Dlatego uwa\u017cam, \u017ce tamta nowelizacja by\u0142a z\u0142ym rozwi\u0105zaniem. <\/p>\n

Teraz powinien by\u0107 pan zadowolony\u2026<\/strong> <\/p>\n

Jestem, cho\u0107 nie do ko\u0144ca. Proponowali\u015bmy ministerstwu powr\u00f3t do koncesji \u0142\u0105czonej, czyli takiej, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy poszukiwanie i rozpoznanie z wydobyciem. Ma to uzasadnienie w praktyce: je\u015bli ju\u017c inwestor wykonuje otwory, zw\u0142aszcza hydrauliczne, to od razu, niejako przy okazji, wydobywa bursztyn. Logika podpowiada wi\u0119c, \u017ce nie ma sensu rozdzielanie koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie oraz na wydobycie. Nie wiem, jakie pobudki przy\u015bwieca\u0142y ministerstwu \u2013 odbyli\u015bmy wiele spotka\u0144 w ramach prac nad nowelizacj\u0105, argumentacja ministerstwa nie by\u0142a i nadal nie jest dla mnie jasna. Ale wa\u017cne, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 ta b\u0119dzie wreszcie koncesjonowana \u2013 to znacz\u0105cy krok do przodu w kierunku porz\u0105dkowania problem\u00f3w, kt\u00f3re nabrzmia\u0142y przez wiele lat. <\/p>\n

Bursztynnicy obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce koncesja b\u0119dzie dla nich oznacza\u0142a spore utrudnienia.  <\/strong><\/p>\n

W pewnym sensie tak b\u0119dzie, poniewa\u017c Prawo geologiczne i g\u00f3rnicze daje narz\u0119dzie do bardziej wnikliwej analizy procesu koncesyjnego. To ju\u017c nie b\u0119dzie prosta decyzja zatwierdzaj\u0105ca projekt oparta o opini\u0119 w\u00f3jta gminy, tylko bardziej z\u0142o\u017cony proces pozwalaj\u0105cy na bardziej porz\u0105dne umocowanie prawne tego przedsi\u0119wzi\u0119cia. Nie ma jeszcze \u017cadnych wytycznych i nie wiadomo, jak b\u0119d\u0105 traktowane sprawy zwi\u0105zane z uzyskaniem prawa do u\u017cytkowania g\u00f3rniczego, wi\u0119c trudno mi si\u0119 do tego ustosunkowa\u0107. Zgodnie z projektem nowelizacji wszystkie sprawy zwi\u0105zane z rozpoznaniem, poszukiwaniem i wydobyciem bursztynu trafi\u0105 do ministerstwa i to tamtejsi urz\u0119dnicy b\u0119d\u0105 wydawa\u0107 koncesje.<\/p>\n

Z perspektywy ministerstwa dopiero teraz zapanuje porz\u0105dek, bo \u2013 jak czytamy w uzasadnieniu do projektu nowelizacji \u2013 urz\u0119dnicy na szczeblu wojew\u00f3dzkim byli niekompetentni\u2026<\/strong><\/p>\n

Zastrze\u017cenia ministerstwa dotycz\u0105 zatwierdzania projekt\u00f3w rob\u00f3t geologicznych opartych na wykonywaniu otwor\u00f3w metod\u0105 hydrauliczn\u0105 o bardzo g\u0119stej siatce otwor\u00f3w \u2013 jak ju\u017c wspomnia\u0142em, te wytyczne zosta\u0142y zapisane w \u201eMetodyce poszukiwania z\u0142\u00f3\u017c kopalin sta\u0142ych\u201d a my, chc\u0105c nie chc\u0105c, musieli\u015bmy przestrzega\u0107 tego prawa. Jak ju\u017c m\u00f3wi\u0142em, przez wiele lat informowali\u015bmy ministerstwo o problemach zwi\u0105zanych z wydobyciem bursztynu \u2013 do dzi\u015b bezskutecznie. Tym bardziej wi\u0119c dziwi mnie ta opinia ministerstwa. Jestem got\u00f3w zaryzykowa\u0107 stwierdzenie, \u017ce poziom merytoryczny pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy w woj. pomorskim zajmowali si\u0119 sprawami poszukiwania i rozpoznania z\u0142\u00f3\u017c bursztynu, na pewno nie odbiega od wiedzy pracownik\u00f3w Ministerstwa \u015arodowiska.<\/p>\n

Jako geologa cieszy pana podniesienie kar za nielegalne wydobycie bursztynu?<\/strong><\/p>\n

Trudno si\u0119 cieszy\u0107, \u017ce istnieje taki proceder i \u017ce kto\u015b jest za to karany. Owszem, s\u0142usznie by\u0142oby u\u015bwiadomi\u0107 osoby, kt\u00f3re tym procederem si\u0119 trudni\u0105, \u017ce gro\u017c\u0105 im powa\u017cne konsekwencje finansowe \u2013 400 tys. z\u0142 za rozpocz\u0119ty km2<\/sup> to dotkliwa kara. Znaj\u0105c \u017cycie, obawiam si\u0119 jednak, \u017ce egzekucja takich kar b\u0119dzie znikoma. Wi\u0119ksze znaczenie prewencyjne mo\u017ce mie\u0107 zmiana kwalifikacji czynu, kt\u00f3ry nie b\u0119dzie ju\u017c traktowany jako wykroczenie, tylko jako przest\u0119pstwo. Cho\u0107 i to mo\u017ce nie zadzia\u0142a\u0107, poniewa\u017c dotychczas ka\u017cda sprawa ko\u0144czy\u0142a si\u0119 wyrokami opartymi o Kodeks wykrocze\u0144 a nie Kodeks karny. Mandaty na nikim nie robi\u0142y wra\u017cenia. Obawiam si\u0119, \u017ce nielegalne wydobycie b\u0119dzie nadal traktowane jako wykroczenie, poniewa\u017c jeszcze nikomu nie uda\u0142o si\u0119 udowodni\u0107 w post\u0119powaniach, kt\u00f3re toczy\u0142y si\u0119 w tym zakresie, \u017ce jest to dzia\u0142alno\u015b\u0107 zas\u0142uguj\u0105ca na postawienie zarzut\u00f3w karnych.<\/p>\n

Ostatnia zmiana to podniesienie stawki op\u0142aty eksploatacyjnej \u2013 z 10,96 do 200 z\u0142 za kilogram wydobytego bursztynu. Chyba i tak mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o szcz\u0119\u015bciu, poniewa\u017c w pierwotnej wersji ministerstwo proponowa\u0142o stawk\u0119 800 z\u0142.<\/strong><\/p>\n

To dobrze, \u017ce ministerstwo zrezygnowa\u0142o ze stawki 800 z\u0142, poniewa\u017c by\u0142aby ona zaporowa \u2013 wtedy nikt ju\u017c nie przyznawa\u0142by si\u0119 do rzeczywistej ilo\u015bci wydobytego bursztynu i w og\u00f3le nie by\u0142oby nad tym kontroli. Wszyscy s\u0105 zgodni, \u017ce tak wysoka stawka nijak mia\u0142a si\u0119 do cen rynkowych \u2013 ministerstwo przyj\u0119\u0142o cen\u0119 rynkow\u0105 za kilogram bardzo dobrej jako\u015bci surowca, zapominaj\u0105c, \u017ce ok. 80% wydobycia stanowi tzw. sieczka, kt\u00f3ra jest niewiele warta \u2013 w skupie osi\u0105ga ceny 50-100 z\u0142 za kg. Czy 200 z\u0142 to dobra stawka? Wed\u0142ug Ministerstwa \u015arodowiska stawk\u0119 t\u0119 powi\u0105zano z aktualnymi cenami bursztynu na rynkach. Obawiam si\u0119, \u017ce nie odzwierciedla ona jednak faktycznej zmienno\u015bci oraz dynamiki zmian cen bursztynu. Mia\u0142aby uzasadnienie mo\u017ce w latach 2014-2016, kiedy ceny osi\u0105ga\u0142y najwy\u017csze poziomy, ale obecnie jest dyskusyjna.<\/p>\n

Co pana zdaniem zmieni nowelizacja?<\/strong><\/p>\n

Wbrew kasandrycznym prognozom nowela nie zablokuje rynku obrotu surowcem bursztynowym \u2013 dzi\u0119ki niej stanie si\u0119 on bardziej uporz\u0105dkowany i, jak podkre\u015bla wi\u0119kszo\u015b\u0107 du\u017cych graczy na rynku,  zostan\u0105 wyeliminowani ci przedsi\u0119biorcy, kt\u00f3rzy go zwyczajnie psuli. Tym, kt\u00f3rzy zostan\u0105 na rynku, b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o na prawid\u0142owym \u2013 zgodnym z ustaw\u0105, ze sztuk\u0105 i z poszanowaniem \u015brodowiska \u2013 wydobywaniu  bursztynu. Zmiany mog\u0105 nie\u015b\u0107 w pocz\u0105tkowej fazie pewne utrudnienia  dla os\u00f3b trudni\u0105cych si\u0119 poszukiwaniem bursztynu, ale jestem przekonany, \u017ce z czasem wyjdzie to wszystkim na dobre.<\/p>\n

We recommend articles related to this topic: <\/strong><\/p>\n

Jak wyeliminowa\u0107 nielegalne wydobycie bursztynu? <\/a>
Bursztyn to nie tylko k\u0142opoty
<\/a>Rz\u0105d ograniczy dost\u0119p do bursztynu? <\/a><\/p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W nowelizacji ustawy Prawo geologiczne i g\u00f3rnicze Ministerstwo \u015arodowiska proponuje obj\u0119cie bursztynu prawem w\u0142asno\u015bci g\u00f3rniczej, podniesienie stawki op\u0142aty eksploatacyjnej oraz zaostrzenie kar za nielegalne wydobycie. Czy s\u0105 to dobre zmiany, wyja\u015bnia Micha\u0142 Kowalski, geolog wojew\u00f3dzki w urz\u0119dzie marsza\u0142kowskim w Gda\u0144sku.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":17845,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Jestem dobrej my\u015bli \u2013 rozmowa z Micha\u0142em Kowalskim - Amber Portal","description":"W nowelizacji ustawy Prawo geologiczne i g\u00f3rnicze Ministerstwo \u015arodowiska proponuje obj\u0119cie bursztynu prawem w\u0142asno\u015bci g\u00f3rniczej, podniesienie stawki op\u0142aty eks"},"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[],"sekcja":[245],"class_list":["post-17846","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiady","sekcja-ludzie-opinie"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17846","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17846"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17846\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17845"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17846"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=17846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}