{"id":17840,"date":"2019-04-20T21:19:37","date_gmt":"2019-04-20T19:19:37","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/powinnismy-byc-na-siebie-bardziej-otwarci-rozmowa-z-jurgita-ludaviciene\/"},"modified":"2025-12-07T18:45:58","modified_gmt":"2025-12-07T17:45:58","slug":"powinnismy-byc-na-siebie-bardziej-otwarci-rozmowa-z-jurgita-ludaviciene","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/powinnismy-byc-na-siebie-bardziej-otwarci-rozmowa-z-jurgita-ludaviciene\/","title":{"rendered":"Powinni\u015bmy by\u0107 na siebie bardziej otwarci \u2013 rozmowa z Jurgit\u0105 Ludavi\u010dien\u0117"},"content":{"rendered":"

Bra\u0142a\u015b udzia\u0142 w pracach jury Mi\u0119dzynarodowego Konkursu na Projekt Bi\u017cuterii z Bursztynem Amberif Design Award 2019 \u2013 jakie s\u0105 Twoje wra\u017cenia?<\/strong> <\/p>\n

Zadanie postawione przed jury nie by\u0142o \u0142atwe, zw\u0142aszcza \u017ce nades\u0142ano wiele prac, kt\u00f3re wymaga\u0142y przedyskutowania. Wybieraj\u0105c prace, kierowali\u015bmy si\u0119 przede wszystkim nast\u0119puj\u0105cymi kryteriami: u\u017cycie bursztynu, oryginalno\u015b\u0107 pracy, pomys\u0142 i wykonanie. Nawet je\u015bli regulamin konkursu dopuszcza technologie 3D, dla nas by\u0142o wa\u017cne to, czy wykonanie takiego projektu jest mo\u017cliwe. Oczywi\u015bcie bardzo wa\u017cnym kryterium by\u0142o r\u00f3wnie\u017c odniesienie do tematu. Osobi\u015bcie jestem zadowolona z efektu prac jury i naszego wyboru: nagrodzone prace s\u0105 konceptualne, oryginalne i dobrze wykonane pod wzgl\u0119dem warsztatowym.  <\/p>\n

Tymczasem decyzja jury \u2013 zreszt\u0105 nie po raz pierwszy i zapewne nie po raz ostatni \u2013 by\u0142a szeroko dyskutowana. Szczeg\u00f3lnie w\u0105tpliwo\u015bci budzi\u0142a Nagroda G\u0142\u00f3wna i spos\u00f3b, w jaki odnosi si\u0119 do tematu Kairos i podkre\u015bla pi\u0119kno bursztynu. <\/strong><\/p>\n

Moim zdaniem Nagroda G\u0142\u00f3wna jest bezpo\u015brednim nawi\u0105zaniem do tematu: w\u0142a\u015bciwego momentu, w kt\u00f3rym wszystko mo\u017ce si\u0119 zmieni\u0107, uchwycenia wyj\u0105tkowej chwili i jej zatrzymania. W tym przypadku jest to pi\u0119kny kawa\u0142ek bursztynu wykorzystany w funkcji bi\u017cuterii do ust. Pi\u0119kny bursztyn to rzadko\u015b\u0107, dlatego, je\u015bli ju\u017c si\u0119 go znalaz\u0142o, trzeba go uchwyci\u0107, nawet, je\u015bli to konieczne, z\u0119bami. Poci\u0105ga mnie w tej pracy element opowie\u015bci \u2013 wyobra\u017cam sobie sytuacje, w jakich ten odcisk m\u00f3g\u0142 powsta\u0107 i to czyni j\u0105 w moich oczach jeszcze bardziej interesuj\u0105c\u0105. Podoba mi si\u0119 te\u017c jej odmienno\u015b\u0107 \u2013 nie jest zwyk\u0142\u0105 brosz\u0105 czy zawieszk\u0105, ale rzadko spotykan\u0105 bi\u017cuteri\u0105 do ust. Tw\u00f3rca traktuje bursztyn z szacunkiem i delikatno\u015bci\u0105 \u2013 i to te\u017c jest nawi\u0105zanie do tematu Kairos: w\u0142a\u015bnie tak powinni\u015bmy traktowa\u0107 nasz\u0105 szans\u0119, nasze szcz\u0119\u015bcie.  <\/p>\n

Konkurs Amberif Design Award, kt\u00f3ry odbywa si\u0119 ju\u017c od 23 lat i gromadzi uczestnik\u00f3w z wielu kraj\u00f3w \u015bwiata, nie po raz kolejny nie przyci\u0105gn\u0105\u0142 litewskich tw\u00f3rc\u00f3w. Czy to nie dziwne, zw\u0142aszcza \u017ce Litwa ma bogate tradycje w artystycznej obr\u00f3bce bursztynu?<\/strong><\/p>\n

Prawdopodobnie wynika to z faktu, \u017ce potencjalni uczestnicy zbyt ma\u0142o wiedz\u0105 o tym konkursie \u2013 nawet je\u015bli jeste\u015bmy s\u0105siadami. W tegorocznej edycji bra\u0142 udzia\u0142 tylko jeden tw\u00f3rca z Litwy. To jest rzeczywi\u015bcie smutne i niezrozumia\u0142e, szczeg\u00f3lnie \u017ce mamy wielu naprawd\u0119 bardzo zdolnych artyst\u00f3w, w kt\u00f3rych pracowniach powstaje interesuj\u0105ca bi\u017cuteria z bursztynem. Niniejszym obiecuj\u0119, \u017ce zadam sobie trud, by rozpropagowa\u0107 w moim kraju informacje na temat konkursu Amberif Design Award.  <\/p>\n

Dziwne te\u017c jest to, \u017ce jako s\u0105siedzi wiemy o sobie bardzo niewiele. Jaka jest litewska autorska bi\u017cuteria z bursztynem? Czym si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia?<\/strong><\/p>\n

Rzeczywi\u015bcie mamy ze sob\u0105 bardzo ograniczone kontakty. I chyba zawsze tak by\u0142o: tak\u017ce za czas\u00f3w komunistycznych, kiedy Polska cieszy\u0142a si\u0119 znacznie wi\u0119kszymi swobodami ni\u017c Litwa, polskie magazyny o sztuce by\u0142y cennym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji dla litewskich artyst\u00f3w. Trudno jednak m\u00f3wi\u0107 o jakichkolwiek wp\u0142ywach i wtedy, i dzisiaj \u2013 inspiracje pochodz\u0105 g\u0142\u00f3wnie ze Skandynawii, ale tak\u017ce z Holandii i USA. W dziedzinie sztuki bursztynniczej litewscy tw\u00f3rcy s\u0105 do\u015b\u0107 specyficzni: bardzo ceni\u0105 sobie ten kamie\u0144, traktuj\u0105 go z ogromnym szacunkiem, nierzadko zachowuj\u0105c jak najwi\u0119cej z jego natury. Ten stosunek do bursztynu nazwa\u0142abym ostro\u017cnym, poetyckim, a nawet romantycznym. Arty\u015bci chc\u0105 pokaza\u0107 ca\u0142e jego pi\u0119kno, szczeg\u00f3lnie \u017ce kamie\u0144 ten jest odzwierciedleniem litewskiej duszy, jest dobrem narodowym, bohaterem ba\u015bni i legend, cz\u0119\u015bci\u0105 stroju narodowego. Ten stosunek do bursztynu ukszta\u0142towa\u0142 pewien szczeg\u00f3lny obraz, do kt\u00f3rego arty\u015bci niezmiennie ch\u0119tnie nawi\u0105zuj\u0105 w swoich pracach, tak\u017ce bi\u017cuteryjnych. <\/p>\n

Sam kamie\u0144 to jednak nie wszystko…<\/strong> <\/p>\n

Oczywi\u015bcie, wa\u017cne s\u0105 tak\u017ce inne u\u017cyte materia\u0142y i koncepcja artystyczna. Najlepiej to wida\u0107 na przyk\u0142adach. Na Litwie jest wielu tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy zas\u0142uguj\u0105 na du\u017co wi\u0119ksze uznanie ni\u017c to, kt\u00f3rym si\u0119 teraz ciesz\u0105, szczeg\u00f3lnie \u017ce ich prace wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 wysokimi walorami artystycznymi i wysok\u0105 jako\u015bci\u0105 wykonania. W moim rankingu najwy\u017csze miejsce zajmuje Birut\u0117 Stulgait\u0117 \u2013 artystka, kt\u00f3ra jest znana w\u0142a\u015bciwie tylko na Litwie. Nale\u017cy do starszej generacji, a jej prace sta\u0142y si\u0119 inspiracj\u0105 dla wielu tw\u00f3rc\u00f3w z m\u0142odszego pokolenia. Zaskakuje przede wszystkim minimalizmem i swoist\u0105 kategoryczno\u015bci\u0105 \u2013 zar\u00f3wno w sztuce, jak i w \u017cyciu, opanowaniem metalu \u2013  g\u0142\u00f3wnie srebra, w kt\u00f3rym tworzy przemy\u015blane, wyrafinowane, ale te\u017c bardzo proste, wr\u0119cz lakoniczne formy. Do bursztynu podchodzi bardzo intuicyjnie: \u0142\u0105czy go z ko\u0144skimi w\u0142osami, papierem, drewnem, co by\u0142o niezwyk\u0142e ju\u017c 30 lat temu i jest nadal. Kolejne wa\u017cne nazwisko, kt\u00f3re trzeba zna\u0107, to r\u00f3wnie\u017c nale\u017c\u0105cy do starszego pokolenia Sigitas Virpilaitis, kt\u00f3ry pracuje z niesamowit\u0105 wr\u0119cz precyzj\u0105 i ogromnym poczuciem humoru. Jego kolekcja prac z bursztynem i z\u0142otem jest w sensie estetycznym najpi\u0119kniejsz\u0105 rzecz\u0105, jak\u0105 kiedykolwiek widzia\u0142am. Jego prace s\u0105 przesycone inteligencj\u0105, humorem i doskona\u0142\u0105 technik\u0105.
R\u00f3wnie\u017c w m\u0142odszej generacji jest wielu interesuj\u0105cych tw\u00f3rc\u00f3w. Na pewno warto zna\u0107 takie nazwisko jak Vita Puk\u0161tait\u0117-Bru\u017e\u0117 \u2013 tak\u017ce bardzo precyzyjna, szczeg\u00f3lnie w dziedzinie emalii, cho\u0107 ja najwy\u017cej ceni\u0119 nastr\u00f3j w jej pracach. Fascynuj\u0105 j\u0105 nieoczywiste w swoim pi\u0119knie ro\u015bliny oraz obiekty, kt\u00f3re inspiruj\u0105 do marze\u0144. Wszystko u niej pochodzi z natury i z emocji. W jej pracach mo\u017cna odnale\u017a\u0107 swego rodzaju poczucie szcz\u0119\u015bcia \u2013 i to fascynuje o wiele bardziej ni\u017c krzykliwe kolory i szokuj\u0105ce formy.
Kolejnym interesuj\u0105cym i charakterystycznym tw\u00f3rc\u0105 jest Benas Sta\u0161kauskas, w kt\u00f3rego bi\u017cuterii wida\u0107 wp\u0142ywy holenderskie i islandzkie. Jest artyst\u0105-eksperymentatorem, kt\u00f3ry ch\u0119tnie si\u0119ga po nieoczywiste materia\u0142y, takie jak plastik, silikon, guma, grafit czy beton, \u0142\u0105cz\u0105c je ze z\u0142otem, srebrem i w\u0119glem. Jego formy s\u0105 bardzo miejskie, a jednocze\u015bnie mo\u017cna w nich odnale\u017a\u0107 inspiracje \u015bwiatem ro\u015blin i podwodnych g\u0142\u0119bin. <\/p>\n

My\u015blisz, \u017ce jest szansa na lepsze wzajemne poznanie tw\u00f3rc\u00f3w z Polski i Litwy?<\/strong> <\/p>\n

Oczywi\u015bcie, \u017ce tak. Szczeg\u00f3lnie teraz, kiedy mamy do dyspozycji tak wiele narz\u0119dzi komunikacji, kiedy w Internecie mo\u017cna znale\u017a\u0107 prawie wszystkie nazwiska, prace, informacje o konkursach czy wystawach. Jedyne, czego potrzeba, to odrobina zainteresowania tym, co si\u0119 dzieje obok. Tym, czego z pewno\u015bci\u0105 brakuje litewskim tw\u00f3rcom, jest szersze spojrzenie i mi\u0119dzynarodowe ambicje. K\u0142opot w tym, \u017ce my Litwini generalnie \u017cyjemy bardzo spokojnie i w pewnym usypiaj\u0105cym zamkni\u0119ciu, co z za\u0142o\u017cenia nie sprzyja procesowi kreacji. Bowiem idee musz\u0105 kr\u0105\u017cy\u0107, podlega\u0107 wymianie, by\u0107 pochwytywane \u2013 niczym Kairos. Mam wi\u0119c ogromn\u0105 nadziej\u0119, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dziemy na siebie wzajemnie bardziej otwarci. <\/p>\n

Jurgita Ludavi\u010dien\u0117<\/strong> \u2013 docent na ASP w Wilnie, krytyk sztuki, kurator, redaktor i wydawca. Od 1993 roku opublikowa\u0142a wiele artyku\u0142\u00f3w na temat wsp\u00f3\u0142czesnej bi\u017cuterii na Litwie. Kurator licznych wystaw litewskiej bi\u017cuterii na Litwie i za granic\u0105. Kurator i organizator projektu METALOfonas \u2013 Wsp\u00f3\u0142czesnego Biennale Sztuki Metalowej w Wilnie. Od 2003 r. cz\u0142onek jury w konkursie z\u0142otniczym organizowanym przy targach AmberTrip w Wilnie. Specjalizuje si\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnej litewskiej bi\u017cuterii i wyrobach z bursztynu.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy to nie zaskakuj\u0105ce, \u017ce w Polsce tak niewiele wiemy o dokonaniach litewskich tw\u00f3rc\u00f3w bi\u017cuterii? Cho\u0107 dzieli nas \u201etylko\u201d granica, za ni\u0105 jest \u015bwiat odmiennej, a wi\u0119c tym bardziej fascynuj\u0105cej estetyki. Co zrobi\u0107, by j\u0105 odkry\u0107?\u00a0<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":17839,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Powinni\u015bmy by\u0107 na siebie bardziej otwarci \u2013 rozmowa z Jurgit\u0105 Ludavi\u010dien\u0117 - Amber Portal","description":"Czy to nie zaskakuj\u0105ce, \u017ce w Polsce tak niewiele wiemy o dokonaniach litewskich tw\u00f3rc\u00f3w bi\u017cuterii? Cho\u0107 dzieli nas \u201etylko\u201d granica, za ni\u0105 jest \u015bwiat odmiennej,"},"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[],"sekcja":[245],"class_list":["post-17840","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiady","sekcja-ludzie-opinie"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17840","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17840"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17840\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17840"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=17840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}