{"id":17158,"date":"2015-02-25T21:16:32","date_gmt":"2015-02-25T20:16:32","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/jak-wydobyc-polski-bursztyn-rozmowa-z-krzysztofem-czurylowiczem\/"},"modified":"2025-12-07T18:46:08","modified_gmt":"2025-12-07T17:46:08","slug":"jak-wydobyc-polski-bursztyn-rozmowa-z-krzysztofem-czurylowiczem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/jak-wydobyc-polski-bursztyn-rozmowa-z-krzysztofem-czurylowiczem\/","title":{"rendered":"Jak wydoby\u0107 polski bursztyn? \u2013 rozmowa z Krzysztofem Czury\u0142owiczem"},"content":{"rendered":"

Jak reagujesz na liczne w ostatnim czasie doniesienia medialne na temat z\u0142\u00f3\u017c bursztynu na Lubelszczy\u017anie?<\/strong> <\/p>\n

Z jednej strony z du\u017cym entuzjazmem, zw\u0142aszcza \u017ce dobrze \u017cycz\u0119 inicjatywie uruchomienia wydobycia bursztynu w moich rodzinnych stronach. Z drugiej za\u015b strony doniesienia prasowe cz\u0119sto pozostawiaj\u0105 wiele do \u017cyczenia pod wzgl\u0119dem merytorycznym. Najlepszym tego przyk\u0142adem jest podana w ubieg\u0142ym roku informacja o rzekomym zatkaniu przez bursztyn instalacji podczas szczelinowania hydraulicznego w trakcie poszukiwania gazu \u0142upkowego. Praktycznie nie jest to mo\u017cliwe.  <\/p>\n

Media ochoczo podaj\u0105 tak\u017ce szacowane na 1 088 ton zasoby z\u0142o\u017ca G\u00f3rka Lubartowska, ale nic ju\u017c nie wspominaj\u0105 o tym, \u017ce to kategoria D.
<\/strong>
Do ka\u017cdej kategorii w prawie geologiczno-g\u00f3rniczym jest przypisana okre\u015blona wielko\u015b\u0107 b\u0142\u0119du oszacowania, co powoduje, \u017ce te zasoby mog\u0105 mie\u0107 pewne spektrum mo\u017cliwych wynik\u00f3w. W praktyce oznacza to, \u017ce w rzeczywisto\u015bci mo\u017cemy uzyska\u0107 szacunki zasob\u00f3w zar\u00f3wno wi\u0119ksze, jak i mniejsze. W tej kategorii wielko\u015b\u0107 b\u0142\u0119du to 40% \u2013 a to bardzo du\u017co. Wyrwanie tej warto\u015bci z konspektu wprowadza w b\u0142\u0105d i powoduje niezdrow\u0105 gor\u0105czk\u0119. <\/p>\n

Z tego wynika, \u017ce bursztynu mo\u017ce by\u0107 tam ok. 500, ale i ponad 1600 ton?
<\/strong>
Mo\u017cna tak do tego podej\u015b\u0107. Przeprowadzona przeze mnie analiza dowodzi, \u017ce podane w dokumentacji zasoby s\u0105 generalnie adekwatne do przyj\u0119tej kategorii, jak r\u00f3wnie\u017c pozwala przyk\u0142adowo okre\u015bli\u0107 minimaln\u0105 wielko\u015b\u0107 zasob\u00f3w geologicznych w z\u0142o\u017cu, kt\u00f3ra oscyluje w granicach 189 ton. Tak znacz\u0105ca r\u00f3\u017cnica jest pochodn\u0105 zar\u00f3wno ilo\u015bci, jak i reprezentatywno\u015bci pozyskanych danych w trakcie rozpoznania z\u0142o\u017ca. Oszacowanie zasob\u00f3w z\u0142o\u017ca jest trudne do wykonania, m.in. z powodu cz\u0119sto losowej struktury przestrzennej koncentracji surowca w z\u0142o\u017cu paleoge\u0144skim. Nale\u017cy mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c na uwadze, \u017ce mamy do czynienia z zasobami geologicznymi, podczas gdy najwa\u017cniejsze dla potencjalnych inwestor\u00f3w s\u0105 zasoby przemys\u0142owe, do oszacowania kt\u00f3rych konieczne jest uwzgl\u0119dnienie kryterium zar\u00f3wno ilo\u015bciowego (np. zasobno\u015b\u0107), jak i jako\u015bciowego (np. udzia\u0142 okre\u015blonych frakcji) w odniesieniu do surowca bursztynowego.<\/p>\n

Czy s\u0105 to wystarczaj\u0105ce dane do podj\u0119cia wydobycia?<\/strong> <\/p>\n

Moim zdaniem konieczne jest wykonanie dodatkowych prac, kt\u00f3re uszczeg\u00f3\u0142owi\u0142yby i ewentualnie zweryfikowa\u0142y wyniki tych dotychczasowych. Dokumentacja przygotowana przez Przedsi\u0119biorstwo Geologiczne POLGEOL pochodzi z p\u00f3\u017anych lat 80., kiedy nie by\u0142o jeszcze opracowanych zasad dokumentacji poszukiwania z\u0142\u00f3\u017c bursztynu \u2013 opracowano je dopiero w 2010 roku. Wi\u0119c z\u0142o\u017ce to, odkryte w czasie dokumentowania z\u0142\u00f3\u017c piask\u00f3w budowlanych, nie zosta\u0142o wystarczaj\u0105co dobrze \u2013 z perspektywy dzisiejszych wymog\u00f3w \u2013 zbadane i udokumentowane. Maj\u0105c na uwadze niewielki uzysk rdzenia, rz\u0119du 10\u201340%, jak i wielko\u015b\u0107 pobranych pr\u00f3b, nale\u017cy poda\u0107 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 reprezentatywno\u015b\u0107 parametr\u00f3w statystycznych g\u0142\u00f3wnych parametr\u00f3w z\u0142o\u017cowych. W trakcie ma\u0142o\u015brednicowego wiercenia obrotowego z wykorzystaniem koronki rdzeniowej mog\u0142o doj\u015b\u0107 do skruszenia wi\u0119kszych frakcji bursztynu, wskutek czego udzia\u0142 klas frakcji bursztynu 1-2 mm jest prawdopodobnie zawy\u017cony. Dodatkowo nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce w trakcie wiercenia mog\u0142o doj\u015b\u0107 do wypychania wi\u0119kszych okruch\u00f3w przez koronk\u0119 wiertnicz\u0105 w kierunku \u015bcian otworu, co z kolei wp\u0142yn\u0119\u0142o na obni\u017cenie parametr\u00f3w zawarto\u015bci procentowej bursztynu i udzia\u0142u frakcji grubszych.<\/strong>
\n<\/strong><\/p>\n

Jest jeszcze kwestia samych z\u0142\u00f3\u017c.<\/strong> <\/p>\n

Z\u0142o\u017ca paleoge\u0144skie, w kt\u00f3rych wyst\u0119puje bursztyn, s\u0105 uznawane jako stratoidalno-gniazdowe, co r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142o potwierdzone w trakcie moich analiz zawarto\u015bci procentowej bursztynu w osadzie. Uda\u0142o mi si\u0119 zinterpretowa\u0107 szereg struktur, w obr\u0119bie kt\u00f3rych wyst\u0119puje bursztyn, pewne prawid\u0142owo\u015bci zalegania bursztynu w z\u0142o\u017cu, w jakich partiach profilu utwor\u00f3w paleoge\u0144skich mniej wi\u0119cej s\u0105 zlokalizowane te najbardziej perspektywiczne strefy z\u0142o\u017cowe. Uwa\u017cam, \u017ce najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 maj\u0105 te opracowania, w kt\u00f3rych mo\u017cna osobi\u015bcie uczestniczy\u0107. Warto mie\u0107 sw\u00f3j punkt odniesienia \u2013 swoje wiercenia, kt\u00f3re pos\u0142u\u017c\u0105 do weryfikacji danych zawartych w dokumentacji z\u0142o\u017ca. Oczywi\u015bcie wi\u0105\u017ce si\u0119 to z kosztami, ale to jest jedyna szansa na ograniczenie ryzyka inwestycyjnego. Moim zdaniem, dokumentacj\u0119 surowcow\u0105 nale\u017cy potraktowa\u0107 jako solidn\u0105 baz\u0119 wyj\u015bciow\u0105 do w\u0142asnych bada\u0144. Siatka istniej\u0105cych otwor\u00f3w i wyniki zasobno\u015bci na pewno s\u0105 elementem pomocnym przy wskazaniu dzia\u0142ek i projektowaniu dalszych prac. W oparciu o istniej\u0105c\u0105 dokumentacj\u0119 geologiczn\u0105 trudno b\u0119dzie jednak stworzy\u0107 model ekonomiczny, jak r\u00f3wnie\u017c przewidzie\u0107 potencjalne zyski z wydobycia. Do tego potrzebne s\u0105 reprezentatywne pr\u00f3by \u2013 a to le\u017cy ju\u017c w gestii potencjalnego inwestora. <\/p>\n

Jakie metody wydobycia wchodz\u0105 Twoim zdaniem w rachub\u0119?
<\/strong>
Mo\u017cliwo\u015bci s\u0105 zdeterminowane m.in. przez plan zagospodarowania przestrzennego. W gr\u0119 wchodzi na pewno metoda odkrywkowa \u2013 jest ona jednak bardzo kapita\u0142och\u0142onna, poniewa\u017c pocz\u0105tkowe nak\u0142ady na udost\u0119pnienie g\u00f3rotworu oraz jego odwodnienie s\u0105 bardzo wysokie. Temu zadaniu mo\u017ce podo\u0142a\u0107 powa\u017cny inwestor lub zawi\u0105zana do tego celu sp\u00f3\u0142ka. Konsekwencj\u0105 zastosowania tej metody b\u0119d\u0105 nie tylko zmiany w krajobrazie, ale tak\u017ce zmiany stosunk\u00f3w wodnych, tj. obni\u017cenie poziomu w\u00f3d gruntowych. Ciekaw\u0105 alternatyw\u0105 dla metody hydraulicznej s\u0105 refulery: do otworu zapuszczana jest g\u0142owica, kt\u00f3ra wyp\u0142ukuje surowiec pod wysokim ci\u015bnieniem. Te urz\u0105dzenia s\u0142u\u017c\u0105 do oczyszczania port\u00f3w i eksploatacji \u017cwiru. Nie umiem jednak precyzyjnie odpowiedzie\u0107, na ile sprawdzi\u0142yby si\u0119 przy wydobyciu bursztynu i nie niszczy\u0142yby go w trakcie. Zw\u0142aszcza \u017ce bursztyn zalega tam w osadach eoce\u0144skich w zwartych mu\u0142kach, co mo\u017ce stwarza\u0107 problemy przy tradycyjnie prowadzonej eksploatacji z wykorzystaniem metody hydraulicznej. Procesy diagenezy i g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 zalegania stropu utwor\u00f3w bursztynono\u015bnych do 15 metr\u00f3w powoduj\u0105 bowiem, \u017ce by\u0107 mo\u017ce nie uda si\u0119 utrzyma\u0107 wystarczaj\u0105cego ci\u015bnienia wody. Niemniej ostateczn\u0105 odpowied\u017a na to pytanie pozostawiam praktykom. Moim zdaniem warto uzbroi\u0107 si\u0119 nie tylko w badania geologiczne, ale te\u017c w r\u00f3\u017cne scenariusze ekonomiczne, kt\u00f3re pozwol\u0105 znacz\u0105co ograniczy\u0107 ryzyko. Oczywi\u015bcie istotnym czynnikiem w tych scenariuszach jest zdolno\u015b\u0107 przewidywania cen surowca w d\u0142u\u017cszej perspektywie czasowej, co przy ich niestabilno\u015bci jest ma\u0142o realne. <\/p>\n

Na ile Twoja praca doktorska mo\u017ce si\u0119 przyczyni\u0107 do lepszej rozpoznawalno\u015bci tych z\u0142\u00f3\u017c? <\/strong>
\n<\/strong><\/p>\n

<\/strong>Zaproponowana przeze mnie metodyka bada\u0144 zosta\u0142a w du\u017cej mierze zaczerpni\u0119ta z bran\u017cy naftowej, kt\u00f3ra przez wiele lat wypracowa\u0142a szereg analiz pozwalaj\u0105cych na przeprowadzenie skutecznej prospekcji z\u0142o\u017cowej, nawet w warunkach ograniczonej ilo\u015bci danych archiwalnych. Moja praca doktorska porusza aspekt stricte naukowy, jako \u017ce g\u0142\u00f3wnym celem badawczym by\u0142o okre\u015blenie zwi\u0105zku wyst\u0119powania nagromadze\u0144 bursztynu z procesami depozycji osadu zachodz\u0105cymi wzd\u0142u\u017c  po\u0142udniowego brzegu paleoge\u0144skiego basenu morskiego, kt\u00f3ry kontynuowa\u0142 si\u0119 na obszary dzisiejszej NW Ukrainy, gdzie prowadzona jest eksploatacja surowca bursztynowego. Opr\u00f3cz tego  praca posiada walory praktyczne z punktu widzenia podmiot\u00f3w komercyjnych, gdy\u017c podj\u0105\u0142em si\u0119 opisu struktury zmienno\u015bci i form koncentracji surowca w z\u0142o\u017cu G\u00f3rka Lubartowska. 
Przeprowadzi\u0142em r\u00f3wnie\u017c analiz\u0119 scenariuszow\u0105 ukierunkowan\u0105 na wskazanie najbardziej perspektywicznych partii surowcowych na terenie z\u0142o\u017ca. Szczeg\u00f3ln\u0105 wag\u0119 przywi\u0105za\u0142em do rekonstrukcji przestrzennej architektury depozycyjnej utwor\u00f3w eoce\u0144skich na terenie z\u0142o\u017ca, jako \u017ce jest to element kluczowy dla okre\u015blenia genezy osad\u00f3w bursztynono\u015bnych i wskazania przes\u0142anek poszukiwawczych. Uwa\u017cam, \u017ce przeprowadzone przeze mnie kompleksowe studium geologiczno-z\u0142o\u017cowe z\u0142o\u017ca bursztynu G\u00f3rka Lubartowska wnosi now\u0105 jako\u015b\u0107 do istniej\u0105cej ju\u017c dokumentacji poprzez weryfikacj\u0119 zasob\u00f3w oraz w\/w walory praktyczne. R\u00f3wnie\u017c w trakcie prac terenowych uda\u0142o mi si\u0119 opisa\u0107 kilka nowych lokalizacji wyst\u0105pie\u0144 bursztynu na obszarze pomi\u0119dzy Lubartowem, Parczewem i Ostrowem Lubelskim, gdzie osady eoce\u0144skie zalegaj\u0105 pod niewielkiej mi\u0105\u017cszo\u015bci nadk\u0142adem osad\u00f3w plejstoce\u0144sko-holoce\u0144skich.<\/p>\n

Na ile Twoja praca<\/strong> mo\u017ce zosta\u0107 wykorzystana na etapie prac poszukiwawczych i eksploatacyjnych z\u0142\u00f3\u017c i nagromadze\u0144 bursztynu na obszarze pomi\u0119dzy Lubartowem a Parczewem?<\/strong><\/p>\n

Aspekt z\u0142o\u017cowy pracy ogranicza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do terenu z\u0142o\u017ca bursztynu G\u00f3rka Lubartowska, dla kt\u00f3rego przeprowadzi\u0142em kompleksow\u0105 analiz\u0119 z\u0142o\u017cow\u0105 z wykorzystaniem narz\u0119dzi modelowania przestrzennego, ukierunkowan\u0105 na ograniczenie ryzyka inwestycyjnego poprzez opracowanie analizy scenariuszowej maj\u0105cej na celu okre\u015blenie najbardziej perspektywicznych partii surowcowych na terenie tego z\u0142o\u017ca oraz opis struktury zmienno\u015bci i form koncentracji surowca bursztynowego. Ta cz\u0119\u015b\u0107 pracy stanowi bardzo solidne podwaliny do wskazania r\u00f3wnie\u017c obszar\u00f3w, kt\u00f3re wymagaj\u0105 przeprowadzenia dodatkowych bada\u0144, jako \u017ce du\u017co czasu po\u015bwi\u0119ci\u0142em tzw. analizie niepewno\u015bci geologicznej, kt\u00f3rej zadaniem jest ocena wiarygodno\u015bci przyj\u0119tych za\u0142o\u017ce\u0144 oraz uzyskanych wynik\u00f3w. \u017byczy\u0142bym sobie i lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, z kt\u00f3r\u0105 si\u0119 identyfikuj\u0119 z racji mojego pochodzenia, aby m\u00f3j wk\u0142ad pracy znalaz\u0142 prze\u0142o\u017cenie w praktyce poszukiwawczej.<\/p>\n

Krzysztof Czury\u0142owicz<\/strong> jest doktorem nauk o Ziemi, w pa\u017adzierniku ub.r. obroni\u0142 prac\u0119 doktorsk\u0105 \u201eGeologiczno-z\u0142o\u017cowe uwarunkowania nagromadze\u0144 bursztynu w utworach paleoge\u0144skich w rejonie Parczewa i Lubartowa\u201d na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Swoj\u0105 prac\u0119 naukow\u0105 prowadzi\u0142 w Dziale Bursztynu Muzeum Ziemi PAN oraz w Pa\u0144stwowym Instytucie Geologicznym \u2013 Pa\u0144stwowym Instytucie Badawczym w Warszawie. Obecnie pracuje w bran\u017cy naftowej. <\/strong><\/em>
\n<\/strong><\/em><\/p>\n

<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z\u0142o\u017ca bursztynu na Lubelszczy\u017anie i perspektywa ich wydobycia budz\u0105 niezmiennie wiele emocji. Nastroje podgrzewa brak rzetelnych, pog\u0142\u0119bionych informacji w mediach. A studzi je Krzysztof Czury\u0142owicz, m\u0142ody geolog, specjalista w dziedzinie z\u0142\u00f3\u017c bursztynu.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":17157,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Jak wydoby\u0107 polski bursztyn? \u2013 rozmowa z Krzysztofem Czury\u0142owiczem - Amber Portal","description":"Z\u0142o\u017ca bursztynu na Lubelszczy\u017anie i perspektywa ich wydobycia budz\u0105 niezmiennie wiele emocji. Nastroje podgrzewa brak rzetelnych, pog\u0142\u0119bionych informacji w medi"},"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[],"sekcja":[245],"class_list":["post-17158","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiady","sekcja-ludzie-opinie"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17158","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17158"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17158\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17157"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17158"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=17158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}