{"id":16951,"date":"2014-06-16T08:53:49","date_gmt":"2014-06-16T06:53:49","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/nagradzam-sie-dobra-bizuteria-rozmowa-z-elzbieta-dzikowska\/"},"modified":"2025-12-07T18:46:13","modified_gmt":"2025-12-07T17:46:13","slug":"nagradzam-sie-dobra-bizuteria-rozmowa-z-elzbieta-dzikowska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/nagradzam-sie-dobra-bizuteria-rozmowa-z-elzbieta-dzikowska\/","title":{"rendered":"Nagradzam si\u0119 dobr\u0105 bi\u017cuteri\u0105 \u2013 rozmowa z El\u017cbiet\u0105 Dzikowsk\u0105"},"content":{"rendered":"

Sk\u0105d u pani takie zami\u0142owanie do bi\u017cuterii?
<\/strong>
Jestem kobiet\u0105 (\u015bmiech).<\/i> <\/p>\n

W Polsce s\u0105 tylko dwie tak imponuj\u0105ce kolekcje: pani i Magdaleny Kwiatkiewicz<\/strong>.<\/p>\n

Moja kolekcja jest do\u015b\u0107 specyficzna. Pasja kolekcjonowania jest efektem podr\u00f3\u017cy i patrzenia na bi\u017cuteri\u0119 w kontek\u015bcie cywilizacyjnym. W mojej ksi\u0105\u017cce stara\u0142am si\u0119 podkre\u015bli\u0107, \u017ce charakter bi\u017cuterii nie wynika tylko z talentu tw\u00f3rcy czy kszta\u0142tu kamieni, ale jest sp\u00f3jny ze \u015brodowiskiem, w kt\u00f3rym powstaje. W Chinach widzia\u0142am \u201ebi\u017cuteryjne\u201d g\u00f3ry, w Indiach \u2013 \u201ebi\u017cuteryjn\u0105\u201d architektur\u0119 \u2013 nie wyobra\u017cam sobie, aby takie otoczenie nie mia\u0142o wp\u0142ywu na to, co si\u0119 tworzy ku ozdobie. Ale nie tylko ku ozdobie: pami\u0119tajmy, \u017ce bi\u017cuteria pe\u0142ni\u0142a kiedy\u015b przede wszystkim rol\u0119 amuletu i w wielu cz\u0119\u015bciach \u015bwiata do tej pory zachowa\u0142a taki w\u0142a\u015bnie charakter. Chroni przed urokiem, kradzie\u017c\u0105, po\u017carem, chorobami, sprzyja przyja\u017ani, mi\u0142o\u015bci , szcz\u0119\u015bciu\u2026  <\/p>\n

Amuletem jest te\u017c bezoar\u2026
<\/strong>
To chyba najciekawsza bi\u017cuteria, kt\u00f3r\u0105 opisuj\u0119. Bezoar to wytw\u00f3r \u017co\u0142\u0105dk\u00f3w prze\u017cuwaczy, kt\u00f3ry powsta\u0142 wyniku nagromadzenia niestrawionych resztek. By\u0142 cenniejszy ni\u017c z\u0142oto, traktowano go jako amulet \u2013 zanurzony w napoju mia\u0142 pokazywa\u0107, czy jest on zatruty, a nawet neutralizowa\u0107 trucizn\u0119. Podobn\u0105 funkcj\u0119 w czasach Cesarstwa Rzymskiego pe\u0142ni\u0142 ametyst \u2013 z puchar\u00f3w z niego wykonanych staro\u017cytni pili wino. Podobno chroni\u0142 te\u017c przed nieprzyjemnymi skutkami nadmiernego spo\u017cycia alkoholu. <\/p>\n

Podobnie jak bursztyn ba\u0142tycki \u2013 kwas bursztynowy w nim zawarty wykorzystywany jest do produkcji tabletek na kaca.<\/strong> <\/p>\n

Naprawd\u0119? Nie wiedzia\u0142am. <\/p>\n

Przywozi Pani wiele r\u00f3\u017cnych pami\u0105tek z podr\u00f3\u017cy \u2013 jak\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni po\u015br\u00f3d nich bi\u017cuteria?
<\/strong>
Jest bardzo szczeg\u00f3ln\u0105 pami\u0105tk\u0105. Im bardziej si\u0119 ni\u0105 interesuj\u0119, ty wi\u0119ksz\u0105 pasj\u0105 si\u0119 staje. Im wi\u0119cej o niej wiem, im wi\u0119cej dostrzegam, tym wi\u0119ksze moje pragnienie zdobycia kolejnego, interesuj\u0105cego eksponatu dla Muzeum Podr\u00f3\u017cnik\u00f3w im. Tony\u2019ego Halika w Toruniu. Cho\u0107 powsta\u0142o niedawno, mo\u017ce si\u0119 obecnie poszczyci\u0107 najwi\u0119ksz\u0105 w Polsce kolekcj\u0105 sztuki etnicznej, w tym bi\u017cuterii. <\/p>\n

Co zobaczymy na wystawie czasowej Ozdoba czy amulet<\/i>?
<\/strong>
Pokazuj\u0119 tam wi\u0119kszo\u015b\u0107 mojej kolekcji, w sumie ok. 200 eksponat\u00f3w. Teraz je wypo\u017cyczy\u0142am je, ale po moim d\u0142ugim \u017cyciu to wszystko i tak zostanie tam przekazane na sta\u0142e. Stara\u0142am si\u0119 wybra\u0107 te najciekawsze, jakie uda\u0142o mi si\u0119 zdoby\u0107. Jak na przyk\u0142ad naszyjnik z plemienia Konso z Etiopii, kt\u00f3ry mo\u017ce nosi\u0107 tylko ten m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry zabi\u0142 du\u017ce zwierz\u0119 albo wroga. Jest to kie\u0142 hipopotama zawieszony na sznureczku. Nie wygl\u0105da zbyt atrakcyjnie\u2026 <\/p>\n

Na wieczorne wyj\u015bcie raczej si\u0119 nie nadaje\u2026<\/strong> <\/p>\n

\u2026ja bym w\u0142o\u017cy\u0142a (laughter)<\/i>. Zreszt\u0105 nie raz zak\u0142ada\u0142am tak\u0105 bi\u017cuteri\u0119 na r\u00f3\u017cne, nawet oficjalne okazje\u2026 Staram si\u0119 zbiera\u0107 takie okazy, z kt\u00f3rymi wi\u0105\u017ce si\u0119 jaka\u015b ciekawa tradycja, jaki\u015b lokalny obrz\u0119d. Z p\u00f3\u0142nocnych Indii, gdzie mieszka 16 plemion \u0142owc\u00f3w g\u0142\u00f3w, przywioz\u0142am ko\u0142pak \u2013 pami\u0119tam, \u017ce zebra\u0142a si\u0119 wtedy ca\u0142a rodzina, by wyrazi\u0107 zgod\u0119 i ustali\u0107 cen\u0119 sprzeda\u017cy. Ale si\u0119 uda\u0142o. Ciekawe eksponaty przywioz\u0142am te\u017c z Irian Jaya, prowincji Indonezji na Nowej Gwinei. Kiedy ch\u0142opak z plemienia Asmat\u00f3w prosi tam o r\u0119k\u0119 dziewczyny, musi jej ofiarowa\u0107 d\u0142ugi naszyjnik z z\u0119b\u00f3w psa i kamienn\u0105 w\u0142asnor\u0119cznie wykonan\u0105 siekierk\u0119\u2026 Tak, tak, bo tam jeszcze panuje neolit\u2026 Przywioz\u0142am stamt\u0105d wspania\u0142e pi\u00f3ropusze z pi\u00f3rami rajskich ptak\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 zabijane tylko i wy\u0142\u0105cznie do cel\u00f3w rytualnych. Natomiast przyw\u00f3dca plemienia Dani nosi\u0142 taki szeroki ozdobny krawat \u2013 te\u017c znajduje si\u0119 w Muzeum.<\/p>\n

Trudno by\u0142o zdoby\u0107 t\u0119 upragnion\u0105 bi\u017cuteri\u0119?<\/strong> <\/p>\n

Zazwyczaj kupowa\u0142am j\u0105 od w\u0142a\u015bcicieli, oczywi\u015bcie uprzednio staraj\u0105c si\u0119 nawi\u0105za\u0107 mi\u0142y kontakt, by zwi\u0119kszy\u0107 swoje szanse. Niekt\u00f3re z tych ozd\u00f3b kupi\u0142am w Pary\u017cu w antykwariatach z egzotycznymi przedmiotami, m.in. XIX-wieczn\u0105 bransoletk\u0119 z ko\u015bci s\u0142oniowej o przepi\u0119knej formie i haftowan\u0105 bransolet\u0119. Zdobywa\u0142am bi\u017cuteri\u0119 na r\u00f3\u017cne sposoby. Bo to dla mnie o wiele wi\u0119cej ni\u017c pasja, to jest ju\u017c na\u0142\u00f3g (laughter)<\/i>. Moje podr\u00f3\u017ce \u015bwiadomie planuj\u0119 w takie miejsca, gdzie mog\u0119 jeszcze zobaczy\u0107 ciekaw\u0105 bi\u017cuteri\u0119, a najlepiej j\u0105 kupi\u0107. W najbli\u017cszym czasie wybieram si\u0119 po raz kolejny do po\u0142udniowej Etiopii, gdzie na pewno pozyskam nowe interesuj\u0105ce eksponaty do mojej kolekcji, a w przysz\u0142ym roku na Borneo  do Dajak\u00f3w \u2013 podobno maj\u0105 bardzo ciekaw\u0105 bi\u017cuteri\u0119… <\/p>\n

Fascynuje Pani\u0105 jednak nie tylko bi\u017cuteria etniczna, ale i ta wsp\u00f3\u0142czesna polskich tw\u00f3rc\u00f3w.
<\/strong>
Z moich podr\u00f3\u017cy przywo\u017c\u0119 tak\u017ce kamienie i wyroby z kamieni \u2013 nieszlachetnych i nigdy nie s\u0105 one oprawiane w z\u0142oto. W Polsce zawsze mia\u0142am kilku ulubionych artyst\u00f3w plastyk\u00f3w, kt\u00f3rzy mi je oprawiali. Ka\u017cdy z nich ma sw\u00f3j charakterystyczny styl, kt\u00f3ry bardzo sobie ceni\u0119. Kiedy\u015b zu\u017cywa\u0142am bardzo du\u017co bursztynu na broszki dla mojego m\u0119\u017ca. On nosi\u0142 wy\u0142\u0105cznie bursztynowe broszki, spina\u0142 sobie nimi chusteczk\u0119 przy szyi. Co ciekawe, nawi\u0105zywa\u0142y do ostatnich podr\u00f3\u017cy: jak byli\u015bmy w Maroku, to by\u0142a z wielb\u0142\u0105dem, jak w Australii, to z kangurem, a kilka by\u0142o z rybami, bo to m\u00f3j znak zodiaku. Do bursztynu by\u0142am d\u0142ugo przywi\u0105zana… Te broszki wykonywa\u0142a pocz\u0105tkowo Teresa Godun-Roga, a potem malarka Basia Guzik-Olszy\u0144ska. Jej bi\u017cuteri\u0119 nazwa\u0142abym sztuk\u0105 noszon\u0105: by\u0142a do\u015b\u0107 delikatna, mo\u017ce poza broszami \u2013 mam ich ca\u0142kiem poka\u017an\u0105 kolekcj\u0119, cz\u0119\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a wypo\u017cyczona do Torunia. A teraz moim \u201enadwornym jubilerem\u201d jest Andrzej Kupniewski \u2013 on tworzy rzeczy w wyj\u0105tkowe, ka\u017cda z nich jest dzie\u0142em sztuki \u2013 i ja je tak traktuj\u0119. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce do\u0142\u0105czy\u0142y do tej wystawy w Toruniu\u2026 ale tylko na czas wystawy, bo nie wyobra\u017cam sobie d\u0142u\u017cszego z nimi rozstania. <\/p>\n

Pani bi\u017cuteria jest do\u015b\u0107 poka\u017anych rozmiar\u00f3w\u2026
<\/strong>
Moje atrybuty to firmowa fryzura i du\u017ca bi\u017cuteria (laughter)<\/i>. Nie umiem nosi\u0107 ma\u0142ej bi\u017cuterii. <\/p>\n

S\u0105dz\u0105c po zdj\u0119ciach w albumie, wybiera j\u0105 pani z du\u017cym znawstwem tematu.
<\/strong>
Inaczej nie warto\u2026 Zw\u0142aszcza \u017ce kupuj\u0119 j\u0105 dla siebie, a nie do muzeum. Przecie\u017c nie b\u0119d\u0119 siebie samej kara\u0107, nosz\u0105c nieciekaw\u0105 bi\u017cuteri\u0119.  <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Znana podr\u00f3\u017cniczka El\u017cbieta Dzikowska jest wielk\u0105 mi\u0142o\u015bniczk\u0105 bi\u017cuterii i w\u0142a\u015bcicielk\u0105 imponuj\u0105cej kolekcji bi\u017cuterii etnicznej z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, ale i wsp\u00f3\u0142czesnej polskich artyst\u00f3w. Jej cz\u0119\u015b\u0107 jest prezentowana w wydanym w maju albumie Bi\u017cuteria \u015bwiata i na otwartej 13 czerwca wystawie Ozdoba czy amulet. Bi\u017cuteria etniczna w Muzeum Tony\u2019ego Halika w Toruniu. Sk\u0105d ta fascynacja?<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":16950,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Nagradzam si\u0119 dobr\u0105 bi\u017cuteri\u0105 \u2013 rozmowa z El\u017cbiet\u0105 Dzikowsk\u0105 - Amber Portal","description":"Znana podr\u00f3\u017cniczka El\u017cbieta Dzikowska jest wielk\u0105 mi\u0142o\u015bniczk\u0105 bi\u017cuterii i w\u0142a\u015bcicielk\u0105 imponuj\u0105cej kolekcji bi\u017cuterii etnicznej z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, ale i wsp\u00f3\u0142cze"},"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[],"sekcja":[245],"class_list":["post-16951","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiady","sekcja-ludzie-opinie"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16951","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16951"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16951\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16950"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16951"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=16951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}