Przedstawi\u0142 on wyniki bada\u0144 fizyko-chemicznych bursztynowego impaktytu znalezionego w studni wykonanej ok. 200 m na po\u0142udniowy zach\u00f3d od udokumentowanego w kat. D z\u0142o\u017ca bursztynu G\u00f3rka Lubartowska. W jej profilu na g\u0142\u0119boko\u015bci ok. 14 m stwierdzono wyst\u0119powanie poziomu ok. 10 cm bardzo twardego piaskowca glaukonitowo-kwarcowego, a na jego stropowej powierzchni znaleziono ciemno-wi\u015bniowy bursztyn o plastycznie zdeformowanej powierzchni, wprasowany w struktur\u0119 ska\u0142y. Badacze s\u0105 zdania, \u017ce zar\u00f3wno pozycj\u0119 w profilu, jak i stan zachowania bursztynu mo\u017cna wi\u0105za\u0107 ze znalezionym powy\u017cej meteorytem \u017celaznym. \u201eZ jego upadkiem, datowanym na ponad 40 mln lat, nale\u017cy wi\u0105za\u0107 diagenez\u0119 piaskowca, a sam piaskowiec i zmieniony bursztyn traktowa\u0107 jako impaktyt\u201d \u2013 powiedzia\u0142 dr Gazda. <\/p>\n
Na powierzchni badanego impaktytu bursztynowego \u2013 wykazuj\u0105cej znaczny stopie\u0144 utlenienia w por\u00f3wnaniu do ni\u017cej wyst\u0119puj\u0105cych bursztyn\u00f3w \u2013 badacze stwierdzili obecno\u015b\u0107 metalicznego \u017celaza i \u017celazo-niklu pochodzenia meteorytowego. Bursztyn ten (impaktyt) wykazuje w\u0142a\u015bciwo\u015bci magnetyczne. Stwierdzono tak\u017ce obecno\u015b\u0107 innych \u201enieziemskich\u201d faz mineralnych, np. siarczku wapnia, oldhamitu. Widmo uzyskane w badaniu spektrometrem w podczerwieni wykaza\u0142o wyra\u017an\u0105 odmienno\u015b\u0107 od charakterystycznego dla sukcynitu, mi\u0119dzy innymi w zakresie przebiegu tzw. ramienia ba\u0142tyckiego. Obserwowane mikrostruktury, w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizyczne i chemiczne wskazuj\u0105, \u017ce impaktyt przebywa\u0142 w warunkach podwy\u017cszonego ci\u015bnienia i temperatury, zbli\u017conych do wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie prowadzonych proces\u00f3w autoklawizacji i modyfikacji termicznych, powoduj\u0105cych redukcj\u0119 zawarto\u015bci kwasu bursztynowego i przebudow\u0119 innych zwi\u0105zk\u00f3w organicznych. <\/p>\n
\u201eAnaliza materia\u0142\u00f3w archiwalnych dokumentuj\u0105cych z\u0142o\u017ca bursztynu na Lubelszczy\u017anie pozwala stwierdzi\u0107 wyst\u0119powanie analogicznych piaskowc\u00f3w w promieniu ok. 20-25 km. Mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce piaskowce te wyznaczaj\u0105 zasi\u0119g oddzia\u0142ywania upadku meteorytu a epizod ich powstania ko\u0144czy sedymentacj\u0119 pierwotnych z\u0142\u00f3\u017c bursztynu w tym rejonie. Wp\u0142yw tego kataklizmu na warunki z\u0142o\u017cowe wyst\u0119powania bursztyn\u00f3w w tym rejonie i ew. bardziej regionalne implikacje geologiczne wymagaj\u0105 dalszych bada\u0144. W \u015bwietle uzyskanych wynik\u00f3w mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce bursztyn dla badacza to nie tylko zapis modyfikacji polimer\u00f3w w procesie wielu milion\u00f3w lat diagenezy \u017cywicy, nie tylko magazyn inkluzji ro\u015blinnych i zwierz\u0119cych, ale tak\u017ce zapis informacji pochodz\u0105cych z milisekundowych kontakt\u00f3w tego kamienia z kosmosem. Pot\u0119guje to magiczno\u015b\u0107 bursztynu i zmusza do jeszcze bardziej wnikliwego podgl\u0105dania jego natury\u201d \u2013 podsumowuje Lucjan Gazda. <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jak zmienia si\u0119 bursztyn wskutek uderzenia przez meteoryt? O tym opowiada\u0142 na XVIII Spotkaniu badaczy bursztynu w Muzeum Ziemi PAN dr Lucjan Gazda.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":16936,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Impaktyt bursztynowy z G\u00f3rki Lubartowskiej - Amber Portal","description":"Jak zmienia si\u0119 bursztyn wskutek uderzenia przez meteoryt? O tym opowiada\u0142 na XVIII Spotkaniu badaczy bursztynu w Muzeum Ziemi PAN dr Lucjan Gazda."},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"sekcja":[],"class_list":["post-16937","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-informacje"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16937","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16937"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16937\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16936"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16937"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=16937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}