{"id":16921,"date":"2014-05-27T07:59:57","date_gmt":"2014-05-27T05:59:57","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/jak-wydobyc-bursztyn-w-polsce-rozmowa-z-michalem-kowalskim\/"},"modified":"2025-12-07T18:46:14","modified_gmt":"2025-12-07T17:46:14","slug":"jak-wydobyc-bursztyn-w-polsce-rozmowa-z-michalem-kowalskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/jak-wydobyc-bursztyn-w-polsce-rozmowa-z-michalem-kowalskim\/","title":{"rendered":"Jak wydoby\u0107 bursztyn w Polsce? \u2013 rozmowa z Micha\u0142em Kowalskim"},"content":{"rendered":"

Bursztynnicy zerkaj\u0105 po\u017c\u0105dliwym okiem na z\u0142o\u017ca bursztynu w Ch\u0142apowie \u2013 jakie s\u0105 szanse, \u017ceby rozpocz\u0105\u0107 tam wydobycie?<\/strong> <\/p>\n

Temat wymaga sprostowania. Przede wszystkim z\u0142o\u017ce w Ch\u0142apowie nie jest udokumentowane \u2013 mam tu na my\u015bli dokumentacj\u0119 z\u0142o\u017cow\u0105, kt\u00f3ra uprawnia do wydobycia kopaliny. Tam, na podstawie wierce\u0144 wykonywanych w latach 80., oszacowano mo\u017cliwe zasoby bursztynu. Ale nadal to s\u0105 tylko szacunki. Aby jednak uruchomi\u0107 wydobycie jakiejkolwiek kopaliny, inwestor musi dysponowa\u0107 dokumentacj\u0105, kt\u00f3ra zawiera pewien stopie\u0144 szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci. A w przypadku Ch\u0142apowa takiej dokumentacji nie ma. Tamtejsze przejawy bursztynu, aczkolwiek perspektywiczne, nie oznaczaj\u0105, \u017ce rzeczywi\u015bcie jest ok. 600 ton. Prosz\u0119 pami\u0119ta\u0107, \u017ce szacunki te zosta\u0142y oparte na kilku-kilkunastu wierceniach. <\/p>\n

A dok\u0142adnie trzech\u2026
<\/strong>
Tym bardziej s\u0105 one niedok\u0142adne. Aby udokumentowa\u0107 z\u0142o\u017ce, tych wierce\u0144 powinno by\u0107 bardzo du\u017co w odpowiednio g\u0119stej siatce rozpoznawczej. Tamte otwory zosta\u0142y wykonane w odleg\u0142o\u015bci kilkuset metr\u00f3w od siebie \u2013 a powinny by\u0107 w odleg\u0142o\u015bci co najwy\u017cej 25 – 30 metr\u00f3w, by pomiary by\u0142y wiarygodne. Wi\u0119c jak mo\u017cna na tej podstawie szacowa\u0107 z\u0142o\u017ce? <\/p>\n

Co bran\u017ca powinna zrobi\u0107 w takiej sytuacji?
<\/strong>
Znale\u017a\u0107 inwestora, kt\u00f3ry wszcz\u0105\u0142by spraw\u0119 udokumentowania z\u0142o\u017ca z dok\u0142adno\u015bci\u0105 wymagan\u0105 przepisami, by uzyska\u0107 koncesj\u0119 na wydobycie. Dodatkow\u0105 trudno\u015bci\u0105 b\u0119dzie zapewne g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 zalegania tego z\u0142o\u017ca szacowana \u015brednio na 60-120 m, co oznacza problemy technologiczne eksploatacji. Pami\u0119tajmy, \u017ce w Polsce rozr\u00f3\u017cniamy dwa rodzaje kopalin: nale\u017c\u0105ce do skarbu pa\u0144stwa obj\u0119te w\u0142asno\u015bci\u0105 g\u00f3rnicz\u0105, oraz obj\u0119te prawem w\u0142asno\u015bci gruntowej. Co to znaczy? Kopaliny nale\u017c\u0105ce do pa\u0144stwa s\u0105 to kopaliny strategiczne: w\u0119giel kamienny, gaz w\u0119glowodory czy rudy metali, a strategiczne s\u0105 pozosta\u0142e i nale\u017c\u0105 do w\u0142a\u015bciciela gruntu, w kt\u00f3rym si\u0119 znajduj\u0105. Bursztyn zalicza si\u0119 do tych drugich kopalin.  <\/p>\n

W<\/strong> bran\u017cy panuje przekonanie, \u017ce bursztyn nale\u017cy do pa\u0144stwa. St\u0105d chyba te\u017c oczekiwanie wsparcia przy sporz\u0105dzeniu dokumentacji czy wydobyciu.<\/strong> <\/p>\n

Przepisy m\u00f3wi\u0105 inaczej. Dokumentowanie z\u0142\u00f3\u017c kopalin to zadanie inwestora, kt\u00f3ry inwestuje w poszukiwanie z\u0142o\u017ca, nast\u0119pnie je wydobywa i sprzedaje kopalin\u0119. <\/p>\n

W\u0142a\u015bciwie to chyba dobra wiadomo\u015b\u0107: \u0142atwiej bowiem wydzier\u017cawi\u0107 dzia\u0142k\u0119 od w\u0142a\u015bciciela prywatnego.
<\/strong>
To prawda. W przypadku ma\u0142ych dzia\u0142ek nale\u017c\u0105cych do jednego w\u0142a\u015bciciela \u2013 tak, ale w innych przypadkach ju\u017c niekoniecznie. Prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107 z\u0142o\u017ce udokumentowane na terenie 10 ha. Jest bardzo ma\u0142e prawdopodobie\u0144stwo, by nale\u017ca\u0142o ono do np. jednej osoby. W zwi\u0105zku z tym istnieje pewne, zreszt\u0105 do\u015b\u0107 du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce nawet je\u015bli kto\u015b udokumentowa\u0142by z\u0142o\u017ce, mo\u017ce nie zyska\u0107 zgody na poszukiwanie i wydobycie od wszystkich w\u0142a\u015bcicieli grunt\u00f3w, na kt\u00f3rych ono si\u0119 znajduje, czy te\u017c nie ze wszystkimi uda mu si\u0119 wynegocjowa\u0107 op\u0142acaln\u0105 cen\u0119 za dzier\u017caw\u0119. Pami\u0119tajmy, \u017ce powa\u017cny inwestor \u2013 a takiego przecie\u017c ta bran\u017ca potrzebuje \u2013 nie b\u0119dzie zainteresowany jednohektarow\u0105 dzia\u0142k\u0105, tylko co najmniej kilku-kilkunastohektarow\u0105. Jego nie interesuje wydobycie tony bursztynu, tylko dziesi\u0105tki ton \u2013 podobnie zreszt\u0105 jak i samych przetw\u00f3rc\u00f3w.<\/p>\n

Jak wygl\u0105da procedura, kiedy ju\u017c znajdziemy inwestora?
<\/strong>
Inwestor powinien opracowa\u0107 projekt rob\u00f3t geologicznych przy pomocy uprawnionego geologa, z\u0142o\u017cy\u0107 go do zatwierdzenia u marsza\u0142ka. Jest on sprawdzany pod wzgl\u0119dem formalnym, czy nie narusza zapis\u00f3w innych ustaw i jest wydawana decyzja uprawniaj\u0105ca do rozpocz\u0119cia prac poszukiwawczych. Je\u015bli oka\u017ce si\u0119, \u017ce jest tam na tyle du\u017co bursztynu, by op\u0142aca\u0142o si\u0119 go wydobywa\u0107, opracowuje si\u0119 dokumentacj\u0119 z\u0142o\u017cow\u0105 w kategorii C1, w kt\u00f3rej okre\u015bla si\u0119 zasoby tego z\u0142o\u017ca. Maj\u0105c j\u0105, mo\u017cna si\u0119 stara\u0107 o uzyskanie koncesji na wydobycie. Jednak by zosta\u0142a ona przyznana, potrzebna jest jeszcze decyzja \u015brodowiskowa: je\u015bli z\u0142o\u017ce zostanie udokumentowane na obszarach prawnie chronionych, jak np. Natura 2000, uzyskanie koncesji b\u0119dzie problematyczne. <\/p>\n

S\u0142ysza\u0142am o interesuj\u0105cym planie wydobycia bursztynu na w obszarze Natura 2000: inwestor deklarowa\u0142 zrekultywowanie ca\u0142ego terenu, a nie tylko tam, gdzie sam chcia\u0142 wydobywa\u0107. Ogromnym plusem jest tutaj wyeliminowanie nielegalnych poszukiwaczy \u2013 ju\u017c nie b\u0119d\u0105 mieli po co tam wchodzi\u0107.<\/strong> <\/p>\n

Plan najwidoczniej nie doczeka\u0142 si\u0119 formalizacji, bo o nim nie s\u0142ysza\u0142em. Znaj\u0105c procedury przypuszczam, \u017ce jednak nie uzyska\u0142by akceptacji. Prace poszukiwawcze i wydobywcze bursztynu wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 przyrody pewn\u0105 ingerencj\u0105 w \u015brodowisko\u2026 <\/p>\n

Robi\u0105 to i tak nielegalni kopacze\u2026<\/strong>  W efekcie szkodliwo\u015b\u0107 dla \u015brodowiska by\u0142aby mniejsza.<\/strong> <\/p>\n

A to ju\u017c podpada pod prawo karne czyli organy prokuratorskie. <\/p>\n

Czy mo\u017cna wprowadzi\u0107 prawo nakazuj\u0105ce inwestorowi budowlanemu udost\u0119pnienie terenu pod wydobycie bursztynu przed rozpocz\u0119ciem inwestycji \u201ezabetonowywania\u201d z\u0142\u00f3\u017c?
<\/strong>
Wydanie takiego zakazu jest poza moimi kompetencjami. Trudno sobie jednak wyobrazi\u0107, by kto\u015b mia\u0142 narzuca\u0107 inwestorowi, w jaki spos\u00f3b ma prowadzi\u0107 inwestycj\u0119 na w\u0142asnym terenie. Mia\u0142oby to swoj\u0105 logik\u0119, ale te\u017c tworzy precedens: dlaczego w\u0142a\u015bciwie tylko bursztyn mia\u0142by by\u0107 wcze\u015bniej wydobyty? A mo\u017ce nale\u017ca\u0142oby sprawdzi\u0107, czy nie ma tam gazu \u017cwiru, w\u0119gla, piasku czy np. w\u0119glowodor\u00f3w? Wprowadzenie takiej ustawy mog\u0142oby skutecznie odstraszy\u0107 ka\u017cdego inwestora. Mog\u0119 sobie jednak wyobrazi\u0107, \u017ce taki zapis m\u00f3g\u0142by obowi\u0105zywa\u0107 w przypadku teren\u00f3w miejskich czy gminnych, ale z pewno\u015bci\u0105 nie prywatnych. Czy by\u0142oby to mo\u017cliwe w \u015bwietle ustawy o planowaniu przestrzennym? Tego nie jestem pewien. <\/p>\n

Skoro ju\u017c jeste\u015bmy przy odbieraniu bursztynnikom z\u0142udze\u0144, to rozprawmy si\u0119 jeszcze z nakazem sprzeda\u017cy wydobytego w Polsce bursztynu tylko polskim producentom do dalszej obr\u00f3bki. W \u015brodowisku pojawiaj\u0105 si\u0119 takie oczekiwania wzgl\u0119dem ustawodawcy, by chroni\u0107 w\u0142asn\u0105 bran\u017c\u0119.<\/strong> <\/p>\n

My\u015bl\u0119 \u017ce gdyby nawet taki projekt ustawy si\u0119 pojawi\u0142, zosta\u0142by zaskar\u017cony do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego.<\/p>\n

No to wszystkie nadzieje pogrzebane\u2026<\/strong> <\/p>\n

Niekoniecznie. Bran\u017ca mo\u017ce jeszcze zastanowi\u0107 si\u0119, czy nie warto stara\u0107 si\u0119 o zmian\u0119 prawa tak, by bursztyn sta\u0142 si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 skarbu pa\u0144stwa. <\/p>\n

Nie ma czasu, bursztyn potrzebny jest natychmiast.
<\/strong>
Obawiam si\u0119, \u017ce nie ma szybszych mo\u017cliwo\u015bci uruchomienia w Polsce wydobycia bursztynu na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W bran\u017cy bursztynniczej dominuj\u0105 postawy roszczeniowe wzgl\u0119dem pa\u0144stwa: powinno udokumentowa\u0107 z\u0142o\u017ca, wydoby\u0107 bursztyn i sprzeda\u0107 go wy\u0142\u0105cznie firmom polskim. Tymczasem prawo stanowi zupe\u0142nie inaczej. Z\u0142udzenia odbiera geolog wojew\u00f3dztwa pomorskiego.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":16920,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Jak wydoby\u0107 bursztyn w Polsce? \u2013 rozmowa z Micha\u0142em Kowalskim - Amber Portal","description":"W bran\u017cy bursztynniczej dominuj\u0105 postawy roszczeniowe wzgl\u0119dem pa\u0144stwa: powinno udokumentowa\u0107 z\u0142o\u017ca, wydoby\u0107 bursztyn i sprzeda\u0107 go wy\u0142\u0105cznie firmom polskim. Ty"},"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[],"sekcja":[245],"class_list":["post-16921","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiady","sekcja-ludzie-opinie"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16921","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16921"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16921\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16920"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16921"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=16921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}