{"id":16817,"date":"2014-04-11T00:10:14","date_gmt":"2014-04-10T22:10:14","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/sztuka-rzezbienia-w-bursztynie-rozmowa-z-wieslawem-i-przemyslawem-kus\/"},"modified":"2026-01-04T10:54:00","modified_gmt":"2026-01-04T09:54:00","slug":"sztuka-rzezbienia-w-bursztynie-rozmowa-z-wieslawem-i-przemyslawem-kus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/sztuka-rzezbienia-w-bursztynie-rozmowa-z-wieslawem-i-przemyslawem-kus\/","title":{"rendered":"Sztuka rze\u017abienia w bursztynie \u2013 rozmowa z Wies\u0142awem i Przemys\u0142awem Ku\u015b"},"content":{"rendered":"

Jak d\u0142ugo trwa\u0142o wyrze\u017abienie <\/strong>Bitwy pod Grunwaldem<\/strong><\/em>? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przemys\u0142aw Ku\u015b:<\/strong> Prawie rok, kilka godzin dziennie, sze\u015b\u0107 dni w tygodniu. Powsta\u0142a p\u0142askorze\u017aba o wymiarach 110 x 60 cm \u2013 dotychczas najwi\u0119kszy przedmiot z bursztynu, jaki powsta\u0142 w naszej pracowni. Wa\u017cy ona ok. 10 kg, ale do jej wykonania zu\u017cyli\u015bmy ponad 20 kg bursztynu. <\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d pomys\u0142 na wykonanie <\/strong>tego obrazu<\/strong> w bursztynie? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

PK:<\/strong> To by\u0142 pomys\u0142 pana Mariana Kellara, kt\u00f3ry jest naszym zleceniodawc\u0105. Na pocz\u0105tku by\u0142o bardzo trudno, troch\u0119 si\u0119 obawia\u0142em, czy podo\u0142am zadaniu. Ale jak zacz\u0105\u0142em widzie\u0107 pierwsze efekty, to w\u0105tpliwo\u015bci opad\u0142y i nabra\u0142em wi\u0119kszej motywacji.<\/p>\n\n\n\n

Widzia\u0142am ten obraz na \u017cywo i por\u00f3wnywa\u0142am ze zdj\u0119ciem obrazu \u2013 robi wra\u017cenie.<\/strong><\/strong>
\n<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wies\u0142aw Ku\u015b<\/strong><\/strong>: I takie by\u0142o za\u0142o\u017cenie. Przecie\u017c \u2013 zw\u0142aszcza przy dzisiejszych cenach bursztynu \u2013 nikt by nie zleci\u0142 ma\u0142o efektownego dzie\u0142a, bo by\u0142oby to nieop\u0142acalne finansowo.
PK:<\/strong> Tutaj efekt buduj\u0105 przestrzenne i a\u017curowe formy, na tej p\u0142askorze\u017abie bardzo du\u017co si\u0119 dzieje. Gdybym wykona\u0142 bursztynowy obraz, nie by\u0142oby ju\u017c tego efektu.
WK:<\/strong> Sztuka polega na mnogo\u015bci szczeg\u00f3\u0142\u00f3w i jak najwierniejszym odwzorowaniu rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Trudno by\u0142o?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

PK<\/strong>: Najgorsze dla mnie by\u0142o w pewnym momencie poczucie, \u017ce pracuj\u0119 przy tej p\u0142askorze\u017abie  ju\u017c tak d\u0142ugo i ci\u0105gle musz\u0119 na ni\u0105 patrze\u0107 (laughter<\/i>). Ale stara\u0142em si\u0119 te my\u015bli i irytacj\u0119 odp\u0119dzi\u0107, \u017ceby si\u0119 nie denerwowa\u0107, bo wtedy nic by mi nie wysz\u0142o.
WK:<\/strong> W tej pracy nie mo\u017cna si\u0119 denerwowa\u0107, ona wymaga ogromnej precyzji: jak tylko r\u0119ka zadr\u017cy, to mo\u017ce si\u0119 co\u015b z\u0142ama\u0107, uszkodzi\u0107, \u017ale wyszlifowa\u0107. Trzeba by\u0107 bardzo spokojnym.
PK:<\/strong> Chyba najbardziej \u017cmudnym etapem jest dobranie odcieni barwnych bursztynu, \u017ceby zapewni\u0107 \u0142agodne przej\u015bcia i unikn\u0105\u0107 kontrast\u00f3w tam, gdzie nie jest to potrzebne. Na pocz\u0105tku rozk\u0142ada\u0142em bry\u0142ki, z kt\u00f3rych mia\u0142 by\u0107 wykonany dany fragment p\u0142askorze\u017aby, i zastanawia\u0142em si\u0119, jak je mo\u017cna ze sob\u0105 po\u0142\u0105czy\u0107, by najlepiej pasowa\u0142y do siebie kolorystycznie i gabarytowo. Stale por\u00f3wnywa\u0142em z obrazem, ustala\u0142em odleg\u0142o\u015b\u0107 i przestrze\u0144, zastanawia\u0142em si\u0119, jak najlepiej odzwierciedli\u0107 w bursztynie to, co wida\u0107 na obrazie Matejki. Zaczyna\u0142em od zamontowania 3-4 bry\u0142, pozosta\u0142e dobiera\u0142em p\u00f3\u017aniej. Naklejenie wszystkich od razu to zbyt du\u017ce ryzyko. Bowiem po zdj\u0119ciu zewn\u0119trznej warstwy mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce bry\u0142ka w \u015brodku jest zupe\u0142nie inna, ni\u017c si\u0119 tego spodziewali\u015bmy, albo te\u017c mam jak\u0105\u015b niewidoczn\u0105 wcze\u015bniej skaz\u0119. Nie raz si\u0119 zdarza\u0142o, \u017ce musieli\u015bmy mocno g\u0142\u00f3wkowa\u0107, jak ten defekt wykorzysta\u0107, by okaza\u0142 si\u0119 atutem. Dlatego nauczyli\u015bmy si\u0119 pracowa\u0107 powoli i ostro\u017cnie \u2013 zar\u00f3wno przy dobieraniu bry\u0142ek, jak i sposobie rze\u017abienia. To efekt wielu lat praktyki: teraz ju\u017c zawsze dajemy sobie szans\u0119 na szybk\u0105 reakcj\u0119 w razie konieczno\u015bci.
WK:<\/strong> Kontrasty s\u0105 jednak czasem potrzebne. Musieli\u015bmy czeka\u0107 na zgromadzenie wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci bia\u0142ego bursztynu na szat\u0119 dla Ulricha von Jungingena. Musia\u0142a si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia\u0107 jak na obrazie, by wszystkie elementy nie zlewa\u0142y si\u0119 ze sob\u0105 kolorystycznie. <\/p>\n\n\n\n

Pomys\u0142 na wykonywanie dzie\u0142 znanych mistrz\u00f3w w bursztynie nie jest nowy \u2013 s\u0142ynie z tego Lucjan Myrta, cho\u0107 jego realizacje s\u0105 zazwyczaj znacznie wi\u0119ksze od pierwowzoru. Por\u00f3wnujecie si\u0119 z nim? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

PK:<\/strong> Nie por\u00f3wnujemy si\u0119 z nikim, my po prostu wykonujemy zlecenia najlepiej jak potrafimy.
WK:<\/strong> Myrta to jednak inna liga. W swojej pracowni zgromadzi\u0142 najlepszych z najlepszych rzemie\u015blnik\u00f3w-bursztynnik\u00f3w. \u015amiem jednak twierdzi\u0107, \u017ce w\u0142a\u015bciwie w niczym mu nie ust\u0119pujemy. Podobnie jak on przywi\u0105zujemy wielk\u0105 dba\u0142o\u015b\u0107 do jako\u015bci i detali. Mamy umiej\u0119tno\u015bci, ale niestety nie mamy tak wspania\u0142ego zaplecza surowcowego.<\/p>\n\n\n\n

Mistrzowsko wykonana rze\u017aba w bursztynie to obecnie luksus. Ilu jest rze\u017abiarzy-bursztynnik\u00f3w w Polsce?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

PK:<\/strong> Trudno powiedzie\u0107, ale mo\u017cna ich na pewno zliczy\u0107 na palcach jednej r\u0119ki.
WK:<\/strong> Dobry rze\u017abiarz powinien mie\u0107 przede wszystkim wyobra\u017ani\u0119 przestrzenn\u0105, by dostrzec, co najlepiej z danej bry\u0142ki bursztynu mo\u017cna zrobi\u0107. Trzeba te\u017c j\u0105 wykona\u0107 tak, by by\u0142o jak najmniej ubytk\u00f3w, a wyr\u00f3b by\u0142 jak najbardziej efektowny.
PK:<\/strong> Kamie\u0144 z regu\u0142y sam m\u00f3wi, co ma by\u0107 z niego zrobione. Czasem si\u0119 zdarza, \u017ce bry\u0142a le\u017cy na blacie i czeka \u2013 przechodz\u0119 ko\u0142o niej wielokrotnie i nic. A\u017c nagle pewnego dnia \u2013 eureka. I ju\u017c wiadomo, co z niej powstanie. <\/p>\n\n\n\n

Jak d\u0142ugo zajmujecie si\u0119 rze\u017ab\u0105 w bursztynie? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

WK:<\/strong> Firma Art Amber Ku\u015b istnieje 13 lat, ale rze\u017abieniem w og\u00f3le zajmujemy si\u0119 o wiele d\u0142u\u017cej. Tyle \u017ce wcze\u015bniej rze\u017abili\u015bmy\u2026 w drewnie. A syn jako dziecko wprawia\u0142 si\u0119 w rze\u017abieniu w ziemniakach i mydle (laughter<\/i>). Przypadek sprawi\u0142, \u017ce zaj\u0119li\u015bmy si\u0119 bursztynem: klient, kt\u00f3ry przyjecha\u0142 po zam\u00f3wion\u0105 rze\u017ab\u0119 z drewna, zapyta\u0142, czy zechcia\u0142bym spr\u00f3bowa\u0107 pracy w bursztynie. Nie mia\u0142em \u017cadnego do\u015bwiadczenia, ale postanowi\u0142em spr\u00f3bowa\u0107. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie\u017ale nam idzie, wi\u0119c dostawali\u015bmy coraz wi\u0119cej zlece\u0144. I tak ju\u017c zosta\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Czy to trudna praca? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

WK:<\/strong> Ryzyko jest do\u015b\u0107 du\u017ce, poniewa\u017c nigdy nie wiadomo, jak dany bursztyn b\u0119dzie si\u0119 zachowywa\u0142 i jakie tajemnice kryje bry\u0142a w swoim wn\u0119trzu \u2013 mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce jej barwa wewn\u0105trz jest zupe\u0142nie inna ni\u017c na zewn\u0105trz, co cz\u0119sto niweczy nasze plany. A ju\u017c prawdziwym dramatem jest, kiedy bry\u0142a, a nie daj Bo\u017ce rze\u017aba, spadnie. Drewno wiele zniesie, bursztyn rozpada si\u0119.
PK: <\/strong>Kilka lat temu wyrze\u017abi\u0142em pi\u0119kn\u0105, bogat\u0105 w detale pszczo\u0142\u0119. Niestety przy polerowaniu zbyt mocno docisn\u0105\u0142em j\u0105 do polerki \u2013 w u\u0142amku sekundy pszczo\u0142a \u201eodlecia\u0142a\u201d i rozbi\u0142a si\u0119 o \u015bcian\u0119 (laughter<\/i>).
<\/strong>WK:<\/strong> Jest jeszcze kwestia ubytk\u00f3w \u2013 mo\u017cna generalnie stwierdzi\u0107, \u017ce im bardziej rze\u017aba jest pracoch\u0142onna, tym wi\u0119kszy b\u0119dzie ubytek. \u015arednio trzeba jednak liczy\u0107 40-50% ubytku, co w odniesieniu do obecnych cen daje naprawd\u0119 spory koszt, kt\u00f3ry gdzie\u015b przecie\u017c musi si\u0119 zrekompensowa\u0107.
PK:<\/strong> Poza tym nie ka\u017cdy bursztyn nadaje si\u0119 do rze\u017abienia. M\u0142ody, licz\u0105cy jakie\u015b 20 mln lat, jest zbyt mi\u0119kki, nie mo\u017cna w nim wyrze\u017abi\u0107 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, czasem nie da si\u0119 go nawet polerowa\u0107. Ale to na szcz\u0119\u015bcie od razu wiadomo, jak tylko zacznie si\u0119 z takim kawa\u0142kiem pracowa\u0107. W bi\u017cuterii by\u0142oby \u0142atwiej znale\u017a\u0107 dla niego zastosowanie, bo ona nie jest a\u017c tak wymagaj\u0105ca: wystarczy\u0142oby delikatnie obrobi\u0107 i oprawi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Specjalizujecie si\u0119 w rze\u017abieniu obraz\u00f3w znanych mistrz\u00f3w malarzy i rze\u017abiarzy. Z kt\u00f3rych jeste\u015bcie najbardziej dumni?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

PK:<\/strong> Jedn\u0105 z lepszych by\u0142a moim zdaniem praca Cztery kontynenty<\/em>, przedstawiaj\u0105ca scen\u0119 z barokowego dzie\u0142a Petera Paula Rubensa pod tym samym tytu\u0142em. Wykonana zosta\u0142a z kawa\u0142ka bursztynu o pierwotnej wadze p\u00f3\u0142tora kilograma, gotowa wa\u017cy\u0142a o niespe\u0142na po\u0142ow\u0119 mniej. Wykonali\u015bmy tak\u017ce bursztynow\u0105 wersj\u0119 Dziewczyny z per\u0142\u0105<\/em> Johannesa Vermeera oraz Dam\u0119 z \u0142asiczk\u0105<\/i> Leonarda da Vinci, kt\u00f3ra jest obecnie prezentowana w Muzeum Bursztynu w Krakowie. By\u0142a te\u017c Pieta<\/i> Micha\u0142a Anio\u0142a i Ostatnia wieczerza <\/i>Leonarda da Vinci.  
WK:<\/strong> Kiedy\u015b wyrze\u017abili\u015bmy w bursztynie statu\u0119 wolno\u015bci \u2013 kupi\u0142a j\u0105 polonia ameryka\u0144ska, kt\u00f3ra podarowa\u0142a j\u0105 nast\u0119pnie Georgowi Bushowi.<\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142o kto o Was s\u0142ysza\u0142, poniewa\u017c nie sprzedajecie prac pod w\u0142asnym nazwiskiem. <\/strong> <\/p>\n\n\n\n

PK:<\/strong> Od kilku lat mamy sta\u0142ych zleceniodawc\u00f3w, dla kt\u00f3rych pracujemy. Z jednej strony to dla nas do\u015b\u0107 wygodne, poniewa\u017c nie musimy zabiega\u0107 o zlecenia, martwi\u0107 si\u0119, sk\u0105d wzi\u0105\u0107 surowiec oraz komu sprzeda\u0107 gotowe wyroby. Z drugiej za\u015b, marzy nam si\u0119 w\u0142asna galeria, w kt\u00f3rej mogliby\u015bmy oferowa\u0107 w\u0142asnor\u0119cznie wykonane wyroby. Mamy wiele w\u0142asnych pomys\u0142\u00f3w na rze\u017ab\u0119, ale na razie nie mamy czasu na ich realizacj\u0119, bo ca\u0142y czas pracy wype\u0142niaj\u0105 nam zlecenia. I przez jaki\u015b czas zapewne tak pozostanie.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cho\u0107 wiele os\u00f3b s\u0142ysza\u0142o o wyrze\u017abionej w bursztynie ba\u0142tyckim Bitwie pod Grunwaldem, wielu j\u0105 widzia\u0142o, to niewielu wie, kim s\u0105 jej autorzy. Dlaczego pozostaj\u0105 w cieniu?<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":16816,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Sztuka rze\u017abienia w bursztynie \u2013 rozmowa z Wies\u0142awem i Przemys\u0142awem Ku\u015b - Amber Portal","description":"Cho\u0107 wiele os\u00f3b s\u0142ysza\u0142o o wyrze\u017abionej w bursztynie ba\u0142tyckim Bitwie pod Grunwaldem, wielu j\u0105 widzia\u0142o, to niewielu wie, kim s\u0105 jej autorzy. Dlaczego pozostaj\u0105"},"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[],"sekcja":[245],"class_list":["post-16817","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiady","sekcja-ludzie-opinie"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16817","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16817"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16817\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16816"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16817"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=16817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}