Po\u0142\u0105czenie drewna i bursztynu to bardzo dawna tradycja w wytw\u00f3rczo\u015bci artystycznej i sztuce ludowej kraj\u00f3w nadba\u0142tyckich. Takie po\u0142\u0105czenie by\u0142o wykorzystywane przy tworzeniu szkatu\u0142ek i mebli, a nawet ca\u0142ych kompleks\u00f3w dekoracji wn\u0119trz (w tym s\u0142ynnej Bursztynowej Komnaty). W takich dzie\u0142ach drewno zawsze odgrywa\u0142o rol\u0119 pomocnicz\u0105: s\u0142u\u017cy\u0142o jako osnowa, szkielet konstrukcji lub podk\u0142ad dla kompozycji mozaikowych. Drewniane, snycerskie elementy, z regu\u0142y poz\u0142acane, cz\u0119sto stanowi\u0142y obramowanie lub uzupe\u0142nienie wystroju bursztynowego (powszechnie uwa\u017cano, \u017ce na z\u0142ocistym tle bursztyn wygl\u0105da najpi\u0119kniej). <\/p>\n
Drewno ch\u0119tnie si\u0119 stosuje, nawet je\u015bli ma ono szereg w\u0142a\u015bciwo\u015bci zagra\u017caj\u0105cych bursztynowi: poch\u0142ania wilgo\u0107 z otoczenia, wskutek czego mo\u017ce p\u0119cznie\u0107 i deformowa\u0107 si\u0119; w rezultacie nier\u00f3wnomiernego wysychania wypacza si\u0119 lub pokrywa szczelinami; zagra\u017caj\u0105 mu grzyby i owady. Z drugiej strony, b\u0119d\u0105c materia\u0142em mi\u0119kkim i plastycznym, jest bardzo podobne do bursztynu \u2013 i to nie tylko z powodu przynale\u017cno\u015bci do wsp\u00f3lnego \u015bwiata ro\u015blinnego. W nim, podobnie jak w sukcynicie, zawarta jest energia s\u0142o\u0144ca oraz zapis przesz\u0142o\u015bci naszej planety. <\/p>\n
Tak samo jak bursztyn ba\u0142tycki drewno ma tysi\u0105ce odmian r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 odporno\u015bci\u0105, g\u0119sto\u015bci\u0105, kolorem i rysunkiem s\u0142oi. W zestawieniu z bursztynem wykorzystywane s\u0105 najrozmaitsze gatunki drzew \u2013 od do\u015b\u0107 rozpowszechnionych (d\u0105b, wi\u015bnia, buk, grusza, jesion, klon, klon bia\u0142y, jawor, orzech w\u0142oski i in.) do stosunkowo rzadkich i drogich (palisander, maho\u0144, heban, padauk, wenge, bukszpan i in.). <\/p>\n
Prawie ka\u017cdy ze wsp\u00f3\u0142czesnych artyst\u00f3w pracuj\u0105cych z bursztynem chocia\u017cby sporadycznie, ale \u0142\u0105czy\u0142 go z drewnem. Jako przyk\u0142ady mog\u0105 tu s\u0142u\u017cy\u0107 obiekty artystyczne i wyroby jubilerskie takich autor\u00f3w, jak m.in. Lonny Fechner (Dania), Jan Materek, (Polska), Manuel Vilhena (Portugalia), Silke Trekel (Niemcy), Ludmi\u0142a Sacharowa (Rosja) czy Sigitas Virpilaitis (Litwa). Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje tw\u00f3rczo\u015b\u0107 mistrz\u00f3w wyspecjalizowanych w bursztynowo-drewnianych kompozycjach. <\/p>\n
Wymownym przyk\u0142adem mog\u0105 tu pos\u0142u\u017cy\u0107 dzie\u0142a Marty W\u0142odarskiej (Polska), kt\u00f3ra \u0142\u0105czy nieobrobiony lub z lekka oszlifowany naturalny bursztyn z drewnem morskim, czyli kawa\u0142kami drewna wyrzuconymi na brzeg Ba\u0142tyku przez morskie fale. Za ka\u017cdym razem udaje si\u0119 jej tak dobra\u0107 kolor oraz rysunek drewna, \u017ce jego s\u0105siedztwo podkre\u015bla naturaln\u0105 urod\u0119 bursztynu. El\u017cbieta Szupienko (Polska) w swoich nowatorskich naszyjnikach i bransoletkach r\u00f3wnie\u017c \u0142\u0105czy kawa\u0142ki bursztynu ze znalezionymi na pla\u017cach ba\u0142tyckich od\u0142amkami ga\u0142\u0119zi i fragmentami drewna. Przewa\u017cnie pozostawia je w kszta\u0142cie nieobrobionym, niekiedy poz\u0142acaj\u0105c wybrane elementy. <\/p>\n
Inne podej\u015bcie wyr\u00f3\u017cnia \u0141ukasza Irch\u0119 (Polska): w jego wyrobach doskona\u0142e kamienie bursztynowe o regularnej formie \u015bwietnie eksponuj\u0105 si\u0119 na g\u0142adko wypolerowanych, zgeometryzowanych (okr\u0105g\u0142ych i prostok\u0105tnych) kszta\u0142tach utworzonych z rzadkich i kosztownych gatunk\u00f3w drzew \u2013 wenge, amazake i bubinga. Bursztyn, promieniej\u0105c s\u0142onecznym \u015bwiat\u0142em i si\u0142\u0105 witaln\u0105, wyra\u017anie kontrastuje z ascetycznym t\u0142em ciemnego drewna. W rezultacie \u2013 prawdopodobnie dzi\u0119ki u\u017cyciu trzeciego komponentu, czyli srebrnych \u0142\u0105cze\u0144 \u2013 tworz\u0105 si\u0119 ozdoby niezwykle harmonijne, dekoracyjne i prawdziwie eleganckie. <\/p>\n
W\u0142asny styl tworzenia uk\u0142ad\u00f3w mozaikowych z przeplataj\u0105cych si\u0119 kawa\u0142eczk\u00f3w bursztynu i drewna prezentuje w swoich broszkach, pier\u015bcieniach i brelokach Dorota Kos (Polska). Styl jej prac nieco przypomina abstrakcyjne obrazy prekursor\u00f3w neoplastycyzmu Pieta Mondriana i Theo van Doesburga. <\/p>\n
Drewna w po\u0142\u0105czeniu z bursztynem u\u017cywa bardzo cz\u0119sto Giennadij \u0141osiec (Rosja) \u2013 autor wytwornych przybor\u00f3w do palenia. Drewno (bukszpan i orzech) jest podstawowym materia\u0142em cybuch\u00f3w fajek lub korpus\u00f3w tabakierek, za\u015b z bursztynu powstaje ustnik oraz dekoracyjne detale w postaci inkrustacji i aplikacji. Drewno i bursztyn s\u0105 zawsze doskonale zestawione pod wzgl\u0119dem kolor\u00f3w. Maj\u0105 wsp\u00f3lny z\u0142ocisto-\u017c\u00f3\u0142ty lub br\u0105zowo-bordowy koloryt. Wdzi\u0119ku dodaje wyrobom wysmakowana inkrustacja, bursztynowa i metalowa. <\/p>\n
Obrobione na tokarce drewno to istotna cz\u0119\u015b\u0107 popularnych przedmiot\u00f3w u\u017cytkowych, jak przybory do pisania, zegary, lampy, szachownice, w tworzeniu kt\u00f3rych specjalizuj\u0105 si\u0119 bursztynnicy kaliningradzcy Boris Sierow oraz Jurij i Wadim \u0141opatkinowie. Ten sam spos\u00f3b obr\u00f3bki drewna jest wykorzystywany w oryginalnych wazach z cennych gatunk\u00f3w drewna, ozdobionych bursztynem i innymi materia\u0142ami dekoracyjnymi (masa per\u0142owa, srebro, z\u0142ota folia i itp.), kt\u00f3re wytwarza mistrz z Niemiec Vitaly Papst. <\/p>\n
W wyrobach pami\u0105tkarskich Aleksandra Juricyna (Rosja) konstrukcja drewniana, przeznaczona do rozmieszczenia rze\u017ab z bursztynu, z pospolitej podstawki przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w wa\u017cny element tre\u015bci i formy ca\u0142ej kompozycji (Smok<\/i>, Z\u0142ote Runo<\/i>, Offis-cwiergi<\/i>). Osobne miejsce zajmuj\u0105 kompozycje abstrakcyjne Igora Zalaldinowa (Rosja), w kt\u00f3rych powi\u0105zanie obydwu materia\u0142\u00f3w jest na tyle naturalne, \u017ce niekiedy zaciera si\u0119 granica mi\u0119dzy bursztynem i drewnem. <\/p>\n
Najbardziej efektowny wyraz w sztuce \u0142\u0105czenia drewna i bursztynu zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty w dziedzinie tworzenia obraz\u00f3w i rze\u017ab. Przynios\u0142y go nowatorskie, nasycone g\u0142\u0119bokim sensem filozoficznym kola\u017ce przedmiotowe Pauliny Biniek (Polska). Zastosowana przez artystk\u0119 technika asambla\u017cu pozwoli\u0142a jej stworzy\u0107 z wyrzuconych na pla\u017c\u0119 morsk\u0105 kawa\u0142k\u00f3w bursztynu, \u0142usek, fragment\u00f3w lin, papieru, materia\u0142\u00f3w i skamienia\u0142o\u015bci ekspresyjne obrazy, pobudzaj\u0105ce do my\u015blenia o marno\u015bci egzystencji, p\u0142ynno\u015bci czasu, tajemnicach przyrody oraz wyzwaniach nowoczesno\u015bci (tryptyk Koniec Wiadomo\u015bci<\/i>, obraz-naszyjnik Kartka z kalendarza<\/i> i in.). <\/p>\n
Prawdopodobnie najbardziej pomys\u0142owym autorem w dziedzinie integracji obydwu materia\u0142\u00f3w jest Andriej Kawiecki (Rosja). W jego rze\u017abach bursztyn i drewno nie tylko si\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105, lecz cz\u0119sto tak\u017ce i przeciwstawiaj\u0105 wzajemnie. Cho\u0107 podstawowa cz\u0119\u015b\u0107 kompozycji rze\u017abiarskiej jest wykonana z drewna, to w\u0142a\u015bnie stosunkowo niewielkie rze\u017abione elementy bursztynowe decyduj\u0105 o jej formie i tre\u015bci. W swych pracach artysta pokazuje stosunki wzajemne cz\u0142owieka ze \u015bwiatem przyrody \u2013 istniej\u0105ce w rzeczywisto\u015bci i jakimi chcia\u0142by je widzie\u0107 (Dziewczyna z kotem<\/i>, Cz\u0142owiek i ptak<\/i>, Poca\u0142unek ryby<\/i>). W innych przewodnim tematem staj\u0105 si\u0119 pasje ludzkie (Lotnik<\/i>, Entomolog<\/i>). W jeszcze innych dzieli on si\u0119 swoimi refleksjami o \u017cyciu i \u015bmierci, o bogactwie mi\u0142o\u015bci, o kr\u00f3tkotrwa\u0142o\u015bci natchnienia i m\u0119kach tw\u00f3rczo\u015bci, o ludzkich typach i ludzkiej komedii (Przeciwstawianie si\u0119<\/i>, Pegaz<\/i>, Protegowany<\/i>). <\/p>\n
W przypadku wielu utalentowanych mistrz\u00f3w bursztynnictwa jedn\u0105 z przyczyn si\u0119gni\u0119cia po drewno s\u0105 ograniczone mo\u017cliwo\u015bci plastyczne bursztynu ba\u0142tyckiego \u2013 niewystarczaj\u0105ce do wyra\u017cenia zamierzonych tre\u015bci. Bursztyn, mimo swych bogatych walor\u00f3w dekoracyjnych, prawdopodobnie okaza\u0142 si\u0119 niedostateczny dla stworzenia wieloznacznych, filozoficznych obraz\u00f3w, przekazuj\u0105cych refleksj\u0119 artysty o odwiecznych zagadnieniach natury egzystencjalnej. I wtedy na pomoc bursztynowi przychodzi \u2013 wsp\u00f3lne pochodzeniem \u2013 drewno.<\/p>\n
Literature<\/i><\/strong><\/p>\n The article appeared in the publication summarising the International Amber Researchers Symposium Deposits - collections - market<\/i> w czasie targ\u00f3w Amberif 2013.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ka\u017cdy materia\u0142, z kt\u00f3rym bursztyn \u0142\u0105czy si\u0119 w bi\u017cuterii i dzie\u0142ach sztuki, nadaje mu nowego wyrazu i brzmienia. Z\u0142oto nadaje odcie\u0144 luksusu, srebro \u2013 ch\u0142odn\u0105 elegancj\u0119, sk\u00f3ra \u2013 wra\u017cenie ciep\u0142a i komfortu. W niesko\u0144czonej liczbie komponent\u00f3w drewno zajmuje szczeg\u00f3lne miejsce.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":16589,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Bursztyn i drewno w sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej - Amber Portal","description":"Ka\u017cdy materia\u0142, z kt\u00f3rym bursztyn \u0142\u0105czy si\u0119 w bi\u017cuterii i dzie\u0142ach sztuki, nadaje mu nowego wyrazu i brzmienia. Z\u0142oto nadaje odcie\u0144 luksusu, srebro \u2013 ch\u0142odn\u0105 el"},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"sekcja":[],"class_list":["post-16590","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-informacje"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16590"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16590\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16590"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=16590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n