{"id":16588,"date":"2013-11-05T20:55:06","date_gmt":"2013-11-05T19:55:06","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/poradnik-legalnego-wydobycia-bursztynu-rozmowa-z-krzysztofem-twardowskim\/"},"modified":"2025-12-07T18:46:21","modified_gmt":"2025-12-07T17:46:21","slug":"poradnik-legalnego-wydobycia-bursztynu-rozmowa-z-krzysztofem-twardowskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/poradnik-legalnego-wydobycia-bursztynu-rozmowa-z-krzysztofem-twardowskim\/","title":{"rendered":"Poradnik legalnego wydobycia bursztynu \u2013 rozmowa z Krzysztofem Twardowskim"},"content":{"rendered":"

Gor\u0105czka bursztynu zaw\u0142adn\u0119\u0142a ostatnio Wysp\u0105 Sobieszewsk\u0105 \u2013 du\u017co mo\u017cna tam by\u0142o znale\u017a\u0107 bursztynu? <\/strong><\/p>\n


\n<\/strong><\/p>\n

<\/strong>W\u0142a\u015bciwie wcale. Pog\u0142\u0119biarka pracuje w tym miejscu ju\u017c po raz kolejny w ci\u0105gu ostatnich kilku lat, wi\u0119c nawet je\u015bli by\u0142 tam kiedy\u015b bursztyn, to ju\u017c go nie ma. A jeden czy dwa bursztynowe kamyki znalezione przy okazji na pla\u017cy, nie czyni\u0105 jeszcze z Wyspy bursztynowego eldorado. To ca\u0142e zamieszanie w mediach wywo\u0142a\u0142 jeden z tutejszych restaurator\u00f3w, kt\u00f3ry chcia\u0142 \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 poszukiwaczy bursztynu i na pla\u017c\u0119, i do swojej restauracji\u2026 To ju\u017c zreszt\u0105 kolejny raz, kiedy media robi\u0105 niepotrzebn\u0105 afer\u0119, pisz\u0105c o bursztynie.  <\/strong>
\n<\/strong><\/p>\n

A jak pan reaguje na kolejne doniesienia medi\u00f3w o nielegalnym wydobyciu? O legalnym nikt nie informuje, wi\u0119c mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce bursztyn wydobywa si\u0119 tylko i wy\u0142\u0105cznie pod os\u0142on\u0105 nocy i \u0142ami\u0105c prawo, a bran\u017ca bursztynnicza to jedna wielka szara strefa, a nie jedna z wa\u017cniejszych ga\u0142\u0119zi polskiej gospodarki… <\/strong><\/p>\n


\n<\/strong><\/p>\n

<\/strong>Ja tych nielegalnych kopaczy nawet troch\u0119 rozumiem\u2026 Wydobywaj\u0105 bursztyn nielegalnie, bo tak naprawd\u0119 nie maj\u0105 gdzie pracowa\u0107. Jestem pewien, \u017ce gdyby mieli wyb\u00f3r, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich wybra\u0142aby prac\u0119 w dzie\u0144 i legalnie. Ale k\u0142opot w tym, \u017ce urz\u0119dy odpowiedzialne za udost\u0119pnianie teren\u00f3w pod poszukiwanie i wydobycie bursztynu tego wyboru im nie daj\u0105. <\/p>\n

Usprawiedliwia ich pan?<\/strong> <\/p>\n

Nie, bynajmniej. Ale dobrze wiem, co znaczy natrafi\u0107 na urz\u0119dnicz\u0105 niech\u0119\u0107. Ja tylko m\u00f3wi\u0119, \u017ce rozumiem ich desperacj\u0119. Gdyby udost\u0119pniono im dzia\u0142ki miejskie, prawdopodobnie nie musieliby kopa\u0107 nielegalnie. Mieliby prac\u0119 na terenach b\u0119d\u0105cych w\u0142asno\u015bci\u0105 miasta, kt\u00f3re s\u0105 lub b\u0119d\u0105 przeznaczone pod inwestycje, gdzie nikomu by przecie\u017c nie szkodzili. Zarz\u0105dzenie prezydenta Gda\u0144ska reguluj\u0105ce zasady oddawania w dzier\u017caw\u0119 dzia\u0142ek miejskich celem poszukiwania bursztynu zosta\u0142o podpisane w lipcu 2007 r. i od tego czasu odby\u0142 si\u0119 tylko jeden przetarg. Obiecywano kolejne, ale nie wydarzy\u0142o si\u0119 nic wi\u0119cej. Dlaczego? Indywidualne rozmowy i pr\u00f3by wydzier\u017cawienia dzia\u0142ki od miasta r\u00f3wnie\u017c spe\u0142zaj\u0105 na niczym. <\/p>\n

Pan by\u0142 w urz\u0119dzie?<\/strong> <\/p>\n

Tak. Niepotrzebnie straci\u0142em czas.  <\/p>\n

Dzia\u0142ki mo\u017cna wydzier\u017cawi\u0107 nie tylko od miasta, ale i od prywatnych w\u0142a\u015bcicieli.
<\/strong>
Tak, z braku innych mo\u017cliwo\u015bci g\u0142\u00f3wnie na takich pracujemy. Ustalamy z w\u0142a\u015bcicielem warunki dzier\u017cawy: jest to albo konkretna kwota wyp\u0142acana jednorazowo lub miesi\u0119cznie, albo te\u017c procent w udziale. Nie wszyscy w\u0142a\u015bciciele si\u0119 jednak zgadzaj\u0105, czasem si\u0119 boj\u0105, \u017ce zostawimy im dzia\u0142k\u0119 usian\u0105 do\u0142ami jak na Wyspie Sobieszewskiej. Dlatego jako zabezpieczenie \u017cycz\u0105 sobie kaucj\u0119 na poczet rekultywacji terenu \u2013 i to jest w porz\u0105dku, przecie\u017c nigdy nie wiadomo, co si\u0119 w mi\u0119dzyczasie wydarzy. Obowi\u0105zek rekultywacji jest zreszt\u0105 okre\u015blony w projekcie geologicznym, kt\u00f3ry ka\u017cdorazowo trzeba z\u0142o\u017cy\u0107 w wydziale ochrony \u015brodowiska urz\u0119du marsza\u0142kowskiego. To jeden z wa\u017cniejszych etap\u00f3w pracy: trzeba zdj\u0105\u0107 ca\u0142\u0105 warstw\u0119 ziemi urodzajnej, w zale\u017cno\u015bci od terenu jakie\u015b  40-60 cm, u\u017cywaj\u0105c ci\u0119\u017ckiego sprz\u0119tu. Jest ona ha\u0142dowana, a po zako\u0144czeniu wydobycia z powrotem si\u0119 j\u0105 plantuje i bronuje, czasem sieje te\u017c traw\u0119.  <\/p>\n

Sk\u0105d wiadomo, na kt\u00f3rych dzia\u0142kach warto szuka\u0107 bursztynu?<\/strong> <\/p>\n

Na podstawie r\u00f3\u017cnych prac niezwi\u0105zanych z wcze\u015bniejszym wydobyciem, np. przy odwiertach pod poszukiwanie gazu czy ropy, wi\u0119kszych budowach czy te\u017c melioracji row\u00f3w. Zawsze istnieje szansa, \u017ce jest go tam wi\u0119cej, dlatego warto sprawdzi\u0107. <\/p>\n

Jakimi metodami wydobywa si\u0119 bursztyn?<\/strong> <\/p>\n

Albo odkrywkow\u0105 \u2013 w przypadku zalegania bursztynu na niewielkiej g\u0142\u0119boko\u015bci pod powierzchni\u0105 ziemi, albo hydrauliczn\u0105, stosowan\u0105 w przypadkach, kiedy zalega on na wi\u0119kszych g\u0142\u0119boko\u015bciach. Ja stosuj\u0119 t\u0119 drug\u0105 metod\u0119. Polega ona na wt\u0142oczeniu wody pod du\u017cym ci\u015bnieniem pod ziemi\u0119. To, co wyp\u0142ywa, jest przeszukiwane pod k\u0105tem bursztynu. <\/p>\n

Czy to si\u0119 op\u0142aca?<\/strong> <\/p>\n

Wszystko zale\u017cy od ilo\u015bci wydobytego bursztynu. Bo nak\u0142ad pracy jest w\u0142a\u015bciwie zawsze taki sam. Mnie si\u0119 do tej pory zawsze op\u0142aca\u0142o, nawet je\u015bli zdarzy\u0142o mi si\u0119 bardzo du\u017co zainwestowa\u0107 w poszukiwania \u2013 to jest zreszt\u0105 najbardziej kosztowny etap wydobycia. Te ilo\u015bci bursztynu, kt\u00f3re s\u0105 obecnie wydobywane, jeszcze jakie\u015b 10 lat temu by\u0142yby nieop\u0142acalne. Ale jako \u017ce cena bursztynu, zw\u0142aszcza tej grubszej frakcji, posz\u0142a w tym czasie w g\u00f3r\u0119 o jakie\u015b 500 procent, op\u0142aca si\u0119 kopa\u0107 nawet przy wydobyciu 2-3 kilo. Przynajmniej mi, bo na pewno nie wszyscy b\u0119d\u0105 z takiego urobku zadowoleni. Dzi\u015b eksploatuje si\u0119 bursztyn z g\u0142\u0119bszych pok\u0142ad\u00f3w, kt\u00f3re kiedy\u015b zostawiano, bo nie by\u0142y op\u0142acalne i nikt nie chcia\u0142 ryzykowa\u0107 uszkodzenia sprz\u0119tu. Dzi\u015b to ryzyko jest coraz cz\u0119\u015bciej podejmowane.  <\/p>\n

P\u0142aci pan podatki?<\/strong> <\/p>\n

Tak, nawet dwa razy. Najpierw od  ilo\u015bci wydobytego surowca wedle ustawowej stawki 10,40 z\u0142 za kilogram bursztynu: dla gminy 60% i na Narodowy Fundusz Ochrony \u015arodowiska \u2013 40%. Drugi raz, kiedy sprzedaj\u0119 bursztyn na rynku \u2013 ustawowe 23%. <\/p>\n

Gdyby wydobywa\u0142 pan nielegalnie, nie musia\u0142by pan nic p\u0142aci\u0107\u2026
<\/strong>
Oczywi\u015bcie, tylko mi si\u0119 to nie op\u0142aca. Firmy, kt\u00f3re kupuj\u0105 ode mnie surowiec, potrzebuj\u0105 faktury \u2013 nie m\u00f3g\u0142bym im jej wystawi\u0107, gdybym wydobywa\u0142 bursztyn nielegalnie. A poza tym ja sobie chwal\u0119 spokojn\u0105 prac\u0119 w dzie\u0144, we w\u0142asnej firmie. Nie potrzebuj\u0119 dodatkowej adrenaliny. <\/p>\n

Kopanie bursztynu to trudna praca?
<\/strong>
Przede wszystkim bardzo wyczerpuj\u0105ca fizycznie. Trzeba naprawd\u0119 lubi\u0107 to \u201egrzebanie w b\u0142ocie\u201d ca\u0142ymi dniami niezale\u017cnie od pogody \u2013 inaczej nie da\u0142oby si\u0119 jej wykonywa\u0107. Kiedy\u015b by\u0142a ona bardziej op\u0142acalna finansowo ni\u017c obecnie \u2013 ale sama wizja zarobku to za ma\u0142o, trzeba to prostu lubi\u0107. Inaczej nie da si\u0119 pracowa\u0107 przy -10 stopniach, kiedy ziemia jest zamarzni\u0119ta. Kiedy\u015b nam si\u0119 to zdarza\u0142o, dzi\u015b ju\u017c nie kopiemy przy tak niskich temperaturach. Od wiosny do jesieni musimy zarobi\u0107 tyle, by prze\u017cy\u0107 zim\u0119. Co nie zawsze jest takie proste, bo nigdy nie wiadomo, czy i ile bursztynu znajdziemy w sezonie.  <\/p>\n

Lubi Pan swoj\u0105 prac\u0119?<\/strong> <\/p>\n

Ca\u0142e dotychczasowe \u017cycie sp\u0119dzi\u0142em na Wyspie Sobieszewskiej, poszukiwaniem i wydobyciem zajmuj\u0119 si\u0119 od ponad 20 lat. Mia\u0142em 7 lat, kiedy ojciec po raz pierwszy zabra\u0142 mnie nad ranem na po\u0142awianie bursztynu. Wci\u0105gn\u0105\u0142em si\u0119. Dwa lata p\u00f3\u017aniej znalaz\u0142em 20-gramow\u0105 bry\u0142k\u0119 bursztynu \u2013 pami\u0119tam, jaki by\u0142em wtedy zaaferowany. Najwi\u0119kszy kawa\u0142ek, jaki sam wykopa\u0142em, mia\u0142 750 gram. W polskim bursztynie taka bry\u0142ka to rzadko\u015b\u0107. Oczywi\u015bcie mam j\u0105 do dzi\u015b. <\/p>\n

Ile os\u00f3b zajmuje si\u0119 obecnie szukaniem bursztynu?
<\/strong>
Szacuj\u0119, \u017ce jest to ok. 10-15 brygad w okolicach Tr\u00f3jmiasta, kt\u00f3re poszukuj\u0105 bursztynu legalnie i z tego \u017cyj\u0105. S\u0105 to zazwyczaj profesjonalne zespo\u0142y, kt\u00f3re pracuj\u0105 ze sob\u0105 od dawna. Bo nowicjuszy w tym zawodzie w\u0142a\u015bciwie nie ma. To zbyt ci\u0119\u017cka praca, w kt\u00f3rej trzeba mie\u0107 ogromne do\u015bwiadczenie, du\u017co szcz\u0119\u015bcia i tzw. nosa. Tam, gdzie wytrawny poszukiwacz znajdzie 3 kg bursztynu, nowicjusz wykopie maksymalnie p\u00f3\u0142 kilo. Do\u015bwiadczenie zdobywa si\u0119 po mniej wi\u0119cej roku. Dzi\u015b to ju\u017c wymieraj\u0105cy zaw\u00f3d, ma\u0142o kto garnie si\u0119 do tej pracy. Tym bardziej szkoda, \u017ce tak ma\u0142o si\u0119 go szanuje. <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0141atwiej wydobywa\u0107 bursztyn nielegalnie czy legalnie? Jakie warunki musz\u0105 spe\u0142nia\u0107 legalni kopacze i czy ta praca si\u0119 op\u0142aca? Na te i inne pytania odpowiada Krzysztof Twardowski, zajmuj\u0105cy si\u0119 poszukiwaniem i po\u0142awianiem bursztynu od 20 lat.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":16587,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Poradnik legalnego wydobycia bursztynu \u2013 rozmowa z Krzysztofem Twardowskim - Amber Portal","description":"\u0141atwiej wydobywa\u0107 bursztyn nielegalnie czy legalnie? Jakie warunki musz\u0105 spe\u0142nia\u0107 legalni kopacze i czy ta praca si\u0119 op\u0142aca? Na te i inne pytania odpowiada Krzy"},"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[160],"sekcja":[245],"class_list":["post-16588","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiady","tag-polawianie-bursztynu","sekcja-ludzie-opinie"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16588","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16588"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16588\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16587"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16588"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16588"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16588"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=16588"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}