Bi\u017cuteria jest form\u0105 plastyczn\u0105 odzwierciedlaj\u0105c\u0105 osobowo\u015b\u0107 projektanta i odbiorcy. Harmonijnie dobrana podkre\u015bla zalety u\u017cytkownika. Jest znakiem intencjonalnym, gdy\u017c ma przywo\u0142ywa\u0107 przyjemne odczucia estetyczne i przekazywa\u0107 informacje. Mo\u017ce by\u0107 wi\u0119c klasyczn\u0105 form\u0105, dyskretnie prezentowan\u0105, stwarzaj\u0105c\u0105 klimat spokoju, powagi i stabilno\u015bci, dope\u0142niaj\u0105c\u0105 klimat ca\u0142o\u015bci lub prowokuj\u0105c\u0105 i agresywn\u0105, awangardow\u0105, kt\u00f3rej celem mo\u017ce by\u0107 dekoncentracja. <\/p>\n
Ekspresja ekspozycji bi\u017cuterii mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce wyrazem osobowo\u015bci. Nowe \u015brodki wyrazu, nowe materia\u0142y, nowe konstrukcje, nietypowe miejsca zastosowania s\u0105 wtedy \u015bwiadomym wyborem, kt\u00f3rych celem b\u0119dzie podkre\u015blenie cech charakterystycznych, na przyk\u0142ad zalet i ukrycia wad przez odwr\u00f3cenie uwagi. Bi\u017cuteria jest wi\u0119c informacj\u0105 o upodobaniach. Banalne u\u017cycie brzydkiej bi\u017cuterii informuje o nieciekawej osobie, bez wra\u017cliwo\u015bci. Chyba \u017ce jest to czytelna prowokacja i wtedy ma to zupe\u0142nie inny sens. <\/p>\n
Bi\u017cuteria zawiera jeszcze jeden element oddzia\u0142ywania: psychologiczny. Ten mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 najwa\u017cniejszy. On decyduje o wyborze, kupnie, podarunku, ale i zastosowaniu. Bi\u017cuteria nie jest wi\u0119c bezsensown\u0105 dekoracj\u0105; ma sens wielowarstwowy, z\u0142o\u017cony, zar\u00f3wno w aspekcie plastyczno-estetycznym, jak i informacyjnym i psychologicznym. <\/p>\n
Bawmy si\u0119 ni\u0105 z sensem, \u015bwiadomo\u015bci\u0105 intencji, celem i konsekwencj\u0105 u\u017cycia. Bowiem BI\u017bUTERIA ROZPOCZYNA ROZMOW\u0118. Jej pi\u0119kno oznacza skupienie si\u0119 na szczeg\u00f3le. <\/p>\n
Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 pos\u0142uguje si\u0119 z\u0142o\u017conym przekazem, ale kr\u00f3tkim i konkretnym, tak\u017ce w sztuce, a w sztuce projektowej szczeg\u00f3lnie. Istot\u0105 wyrazu jest innowacyjno\u015b\u0107 i trafno\u015b\u0107 wypowiedzi poprzez dob\u00f3r w\u0142a\u015bciwie zastosowanych materia\u0142\u00f3w. Amerykanie twierdz\u0105, \u017ce pierwsze 30 sekund wystarcza na wyrobienie sobie opinii o drugiej osobie. Wra\u017cenie takie to suma harmonii szczeg\u00f3\u0142\u00f3w i pozytywnych skojarze\u0144. Znacz\u0105cym udzia\u0142em tej psychologicznej ,,zabawy\u201d mo\u017ce by\u0107 szczeg\u00f3\u0142 z zastosowaniem bursztynu. <\/p>\n
Bi\u017cuteria usytuowana na wysoko\u015bci wzroku w centralnym miejscu sylwetki, skupiaj\u0105ca uwag\u0119 swym pi\u0119knem, wywo\u0142uj\u0105ca dobre skojarzenia staje si\u0119 obrazem duszy i przekazem jego dobrych informacji. Gra pierwszym wra\u017ceniem oparta na doskona\u0142ym akcencie ustanawia od razu klas\u0119 w wielu pozytywnych aspektach. Z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 i bogactwo przekazu tre\u015bciowo-obrazowego ustanawia poziom oceny i respekt. Tak\u0105 energi\u0119 wnosi bursztyn, minera\u0142 wyj\u0105tkowo inspiruj\u0105cy tw\u00f3rc\u0119 i jego odbiorc\u0119. <\/p>\n
Szacunek projektanta do bursztynu rozpoczyna si\u0119 z chwil\u0105 pierwszej obserwacji. Obraz jego zastosowania w dziele objawia si\u0119 natychmiast (intuicyjnie) albo analizuj\u0105c jego cechy tworz\u0105ce istot\u0119 tego wra\u017cenia i charakter bry\u0142y \u2013 po d\u0142u\u017cszym zsyntezowaniu odbioru, wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci. Najwa\u017cniejszym elementem tego etapu jest cel, zastosowanie, funkcja i dedykacja (komu, co, po co?). <\/p>\n
Unikatowo\u015b\u0107 bry\u0142 bursztynu \u2013 ze wzgl\u0119du na niepowtarzaln\u0105 form\u0119, wielko\u015b\u0107, mas\u0119, powierzchni\u0119, kolor, po\u0142\u0105czenie efekt\u00f3w, projekcje wn\u0119trza, inkluzje \u2013 tworzy nieko\u0144cz\u0105cy si\u0119 \u015bwiat inspiracji do improwizacji artystycznych. Zafascynowanie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 i atrakcyjno\u015bci\u0105 powi\u0119ksza grup\u0119 tw\u00f3rc\u00f3w tej unikatowej sztuki. <\/p>\n
Bursztyn \u2013 zjawisko z charakterem<\/strong> <\/p>\n Jak \u017caden inny komponent bi\u017cuterii bursztyn wymaga szczeg\u00f3lnej troski, poznania. Inspiruje. Zadaniem wsp\u00f3\u0142czesnego projektanta jest wyeksponowanie jego najistotniejszych w\u0142a\u015bciwo\u015bci, charakteru tej jedynej unikatowej bry\u0142y. Jak \u017caden inny kamie\u0144 jubilerski bursztyn zawiera w sobie najwi\u0119cej element\u00f3w plastycznych i innych oddzia\u0142uj\u0105cych na nasze zmys\u0142y: zmys\u0142 wzroku, dotyku, smaku, powonienia; epatuje kolorem, form\u0105, faktur\u0105, \u015bwiat\u0142em wewn\u0119trznym, przezroczysto\u015bci\u0105 lub pejza\u017cem wewn\u0119trznym, inkluzjami, zapachem. Og\u00f3lnie: energi\u0105 bursztynow\u0105. <\/p>\n Z ka\u017cdego innego minera\u0142u jeste\u015bmy w stanie zbudowa\u0107 wizj\u0119 ka\u017cdej formy bi\u017cuteryjnej. W przypadku bursztynu b\u0142\u0119dem jest niedocenianie tych wyj\u0105tkowych wyr\u00f3\u017cnik\u00f3w, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 pozytywne skojarzenia. Ju\u017c pi\u0119kno form naturalnego bursztynu wzbudza respekt i szacunek, inspiruje. Dope\u0142nione wizj\u0105 tw\u00f3rcy projektanta stworzy, mo\u017ce niezauwa\u017calne do tej pory, efekty estetyczne: dzie\u0142o zjawiskowe, niepowtarzalne, artystyczne. <\/p>\n Pierwotnego pi\u0119kna natury nie mo\u017cna niszczy\u0107 nieprofesjonalnym i niewra\u017cliwym dzia\u0142aniem. Dlatego te\u017c cz\u0119sto bywa tak, \u017ce wyj\u0105tkowa uroda k\u0119sa bursztynu onie\u015bmiela i parali\u017cuje do tego stopnia, \u017ce nie mo\u017cemy okre\u015bli\u0107 jego zastosowania. Cz\u0119sto wykszta\u0142cona pod\u015bwiadomo\u015b\u0107 dopiero po zafascynowaniu i kontemplacji ol\u015bnieniem wska\u017ce rozwi\u0105zanie. <\/p>\n M\u00f3wi\u0119 tak o pozaracjonalnym podej\u015bciu do bursztynu (emocjach, zrozumieniu) poniewa\u017c sam surowiec jest w swojej istocie nieprzewidywalny. Dotyczy to tej cz\u0119\u015bci tw\u00f3rczo\u015bci artystycznej, kt\u00f3ra wymaga skupienia, wra\u017cliwo\u015bci, ol\u015bnie\u0144, natchnienia, wiedzy i kultury osobistej w pos\u0142ugiwaniu si\u0119 warsztatem. Mo\u017cna to w pewnym sensie por\u00f3wna\u0107 z pisaniem ikon, gdzie post\u0119powanie okre\u015blone jest kanonem procedur i przede wszystkim poprzedza je chwila skupienia przed prac\u0105, wprost modlitwa. Obcowanie z bursztynem na podobnych zasadach poszanowania, w odpowiednim zakresie zapewnia takie same wra\u017cenia. To dotyczy pracy indywidualnej w tw\u00f3rczo\u015bci artystycznej unikatowej. <\/p>\n Kolor <\/strong><\/p>\n Znacz\u0105cymi elementami plastycznymi stanowi\u0105cymi o atrakcyjno\u015bci bursztynu s\u0105 w pierwszym rz\u0119dzie kolor i r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. Symbolika koloru bursztynowego tworzy przekaz dobrej energii ciep\u0142a s\u0142onecznego \u2013 \u015bwiat\u0142a optymizmu. Wobec tezy, \u017ce barwy kszta\u0142tuj\u0105 nasze \u017cycie, kolor \u017c\u00f3\u0142ty, pomara\u0144czowy, przezroczysty ,,koniakowy\u201d tworz\u0105 doskona\u0142o\u015b\u0107 optymizmu cz\u0142owieka zakorzenion\u0105 w jego ludowej naturze. <\/p>\n Tak jak poprzez muzyk\u0119 Beethovena, kt\u00f3ry zdefiniowa\u0142 istot\u0119 muzyki i twierdzi\u0142, \u017ce z ni\u0105 ludzie mog\u0105 by\u0107 lepsi (Wielka Fuga opus 133), tak z bursztynem maj\u0105 by\u0107 szcz\u0119\u015bliwsi. Zadowolenie z kontemplacji pi\u0119knej sztuki bi\u017cuterii wzbogaca nas i daje poczucie jej posiadania. Gene Davis, jeden z Waszyngto\u0144skich Malarzy Barwnych P\u0142aszczyzn, stwierdzi\u0142, \u017ce materia\u0142y wp\u0142ywaj\u0105 na form\u0119. Mo\u017cna to odnie\u015b\u0107 do bursztynu, kt\u00f3rego niepowtarzalno\u015b\u0107 inspiruje do celowych, trafnych i doskona\u0142ych zastosowa\u0144. <\/p>\n Wracaj\u0105c do psychologicznej natury koloru bursztynowego i wywo\u0142ywanych pozytywnych skojarze\u0144 to mo\u017cna w tym miejscu ju\u017c skonstatowa\u0107, \u017ce bursztyn w swej naturalnej postaci ju\u017c na tym pierwszym etapie poznania jest z tych wzgl\u0119d\u00f3w akceptowany. Nakazem dla tw\u00f3rc\u00f3w jest jak najmniej zniszczy\u0107 jego pierwotno\u015b\u0107, a jak najwi\u0119cej zachowa\u0107 i zaprezentowa\u0107 jego istotn\u0105 natur\u0119, wyeksponowa\u0107 unikatowo\u015b\u0107 bry\u0142y bursztynu, wydoby\u0107 i podbi\u0107 dodatkowymi elementami plastycznymi warto\u015b\u0107 ostatecznego dzie\u0142a. Stosowanie niekonwencjonalnych form ekspresji jest oczekiwane, ale w granicach budowania harmonii brzmienia nowego pi\u0119kna. <\/p>\n Kolor ma znaczenie psychologiczne w projektowaniu wizerunku. \u017b\u00f3\u0142ty oznacza najwy\u017csze warto\u015bci i wiedz\u0119; to symbol rado\u015bci, symbol s\u0142o\u0144ca; aktywizuje wspomnienia dobrych czas\u00f3w, np. wakacji, wywo\u0142uje optymistyczne wibracje, skojarzenia pogody, ciep\u0142a i poczucia szcz\u0119\u015bcia. Kolor pomara\u0144czowy symbolizuje energi\u0119, a ze wzgl\u0119du na w\u0142a\u015bciwo\u015bci wydobywania tw\u00f3rczych my\u015bli wykorzystywany jest najcz\u0119\u015bciej do reklamy. Kolor jest pierwsz\u0105 rzecz\u0105, jak\u0105 rejestruje nasz m\u00f3zg \u2013 dlatego oczekiwana jest staranno\u015b\u0107 w jego skutecznym zastosowaniu w bi\u017cuterii z bursztynem. Tym mo\u017ce rzeczywi\u015bcie rozpoczyna\u0107 rozmow\u0119, ale tak\u017ce okre\u015bli\u0107 ocen\u0119 nas samych w pierwszym wra\u017ceniu i przede wszystkim pozostawi\u0107 w pami\u0119ci szlachetny pozytywny obraz. Kolor bursztynu wzbogacony \u015bwiat\u0142em w\u0142asnym lub zewn\u0119trznym tworzy jego istot\u0119. Roz\u015bwietlone bursztyny plasuj\u0105 si\u0119 w sztukach pi\u0119knych i u\u017cytkowych, jak do\u015bwietlone rze\u017aby ust Aliny Szapocznikow. <\/p>\n W poszukiwaniu \u015bwiat\u0142a w bursztynie <\/strong><\/p>\n \u015awiat\u0142o pojawiaj\u0105ce si\u0119 w przestrzeniach przezroczystych bry\u0142ek bursztynu nadaje mu szczeg\u00f3lnego charakteru. Niekt\u00f3re formy maj\u0105ce przezroczyste przestrzenie wewn\u0119trzne wzbogacaj\u0105 warto\u015b\u0107 tego minera\u0142u. Natura w tej postaci zawiera ju\u017c elementy sztuki i mo\u017ce by\u0107 konfrontowana ze wsp\u00f3\u0142czesnymi rze\u017abami Hansa Arpa, Henry Moora, Barbary Hepworth czy Constantina Brancusiego. Ich rze\u017aby organiczne tak\u017ce skierowane s\u0105 do wn\u0119trza. Si\u0119ganie w g\u0142\u0105b to szczeg\u00f3lna forma szukania prawdy. Mottem dla powy\u017cszych stwierdze\u0144 mo\u017ce by\u0107: ,,Kto nie uwzgl\u0119dnia natury w tw\u00f3rczo\u015bci, robi z niej tylko dekoracj\u0119\u201d. <\/p>\n Fascynuj\u0105ce tajemnice natury bursztynu to jakby przemy\u015blana ekspresja element\u00f3w plastycznych; inspiruj\u0105ca do przemy\u015ble\u0144 tw\u00f3rczych i dzia\u0142a\u0144 pararze\u017abiarskich. Obserwacja natury, jak pokazuje historia, jest prawid\u0142owym wsparciem rozwoju, w tym sztuki. Form\u0105 \u015bwiata biologicznego jest abstrakcja organiczna. Tworzy ona stylizacje w oparciu o natur\u0119 i jest plastycznym odpowiednikiem poj\u0119\u0107 natury, np. rze\u017aby Hansa Arpa s\u0105 obrazem takiej wi\u0119zi z natur\u0105. Jego rze\u017aby s\u0105 tworzone analogicznie do natury i wyra\u017caj\u0105 tak\u0105 sam\u0105 harmoni\u0119 i prostot\u0119. <\/p>\n Unikatowo\u015b\u0107 bursztynu wymusza indywidualne rozstrzygni\u0119cia plastyczne, eksponuj\u0105ce urod\u0119 bursztynu i jego istot\u0119 \u2013 takie wra\u017cenia inspiruj\u0105 wprost do dzia\u0142a\u0144 projektowych. Poprzez wyb\u00f3r istotnych warto\u015bci s\u0105 poprawianiem natury w stron\u0119 doskona\u0142o\u015bci artystycznej. Idea\u0142em transpozycji natury, w tym bursztynu, jest rze\u017aba Brancusiego i jej tytu\u0142 ,,Rze\u017aba, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy zgubi\u0107 w lesie\u201d z 1930 roku. Co w naszym przypadku powinno oznacza\u0107 takie zrozumienie bursztynu, \u017ceby tworzy\u0107 now\u0105 jego natur\u0119, ale nie tw\u00f3r obcy. Podobnie wyra\u017ca\u0142 to Henry Moore: ,,Obserwacja natury jest cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia artysty, zwi\u0119ksza jego wiedz\u0119 o formach, zachowuje jego \u015bwie\u017co\u015b\u0107, inspiruje go\u201d. <\/p>\n W przestrzeniach wewn\u0119trznych bursztynu, poza wymienionymi, s\u0105 zawarte inkluzje: zwierz\u0119ce i ro\u015blinne. Wyeksponowanie ich w bi\u017cuterii jest kolejnym wyzwaniem projektowym. Celowo\u015b\u0107 wykorzystania wszystkich element\u00f3w we w\u0142a\u015bciwej ich proporcji: t\u0142a, kierunku ekspozycji inkluzji, \u015bwiat\u0142a wewn\u0119trznego, szczeg\u00f3lnej oprawy musi utworzy\u0107 doskona\u0142\u0105 warto\u015b\u0107 formy u\u017cytkowej wed\u0142ug asortymentu: pier\u015bcionka, broszy, naszyjnika, bransolety, etc. <\/p>\n Jedynym elementem wyj\u0105tkowym w grupie minera\u0142\u00f3w i kamieni jubilerskich charakterystycznym tylko dla bursztynu jest zapach; przy potarciu bry\u0142y wytworzony zostaje \u017cywiczny zapach lasu i zwi\u0105zane z nim skojarzenia i wizje. Pami\u0119\u0107 wra\u017ce\u0144 przywo\u0142uje kolejne elementy: d\u017awi\u0119kowe, obrazowe, emocjonalne. Budowanie nowych wra\u017ce\u0144 staje si\u0119 dodan\u0105 warto\u015bci\u0105 tego uznanego cudu natury. <\/p>\n Prognozy rozwoju wzornictwa bi\u017cuterii z bursztynem i tw\u00f3rczo\u015bci unikatowej <\/strong><\/p>\n Profesjonalizm projektant\u00f3w wynikaj\u0105cy ze znajomo\u015bci w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizycznych, chemicznych i estetycznych oraz tw\u00f3rcze ich wykorzystanie w projektowaniu bi\u017cuterii unikatowej mo\u017ce by\u0107 baz\u0105 zastosowania wiedzy, umiej\u0119tno\u015bci i wra\u017cliwo\u015bci artystycznej w opracowaniach designerskich. Wieloseryjno\u015b\u0107 nie mo\u017ce uwzgl\u0119dni\u0107 istoty i wyj\u0105tkowo\u015bci bursztynu. P\u00f3\u0142produkty z bursztynu (p\u0142ytki, kaboszony, kule) nie stworz\u0105 innowacyjnej ca\u0142o\u015bci, je\u015bli b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 zast\u0105pione ka\u017cdym innym surowcem. Ujednolicenie form modu\u0142owych z jednoczesnym ujednoliceniem koloru wed\u0142ug przemys\u0142owych zasad produkcyjnych jest odej\u015bciem od natury, wr\u0119cz post\u0119powaniem wbrew naturze i zagubieniem istoty bursztynu. Odej\u015bcie od tych zasad i powr\u00f3t do unikalno\u015bci surowca w okre\u015blonych proporcjach pozwoli na stworzenie wzornictwa rzeczywi\u015bcie opartego na naturze. Barwy kszta\u0142tuj\u0105 nasze \u017cycie, a barwy to bursztyn, bursztyn to emocje. <\/i><\/p>\n Dynamiczny i prawid\u0142owy rozw\u00f3j wzornictwa polskiej bi\u017cuterii bursztynowej, jaki jest realizowany, wskazuje, \u017ce bursztyn powinien sta\u0107 si\u0119 polsk\u0105 mark\u0105 eksportow\u0105. Promocja dobrego wzornictwa uplasuje bursztyn w trendach mody jako wizyt\u00f3wk\u0119 Polski. Wsp\u00f3\u0142czesna marka bursztynu powinna kontynuowa\u0107 jego tradycje i tworzy\u0107 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 kulturow\u0105 z nim zwi\u0105zan\u0105. <\/p>\n
Wi\u0119ksze i szybsze mo\u017cliwo\u015bci rozwoju sztuki bursztynu widz\u0119 w projektach unikatowych i ma\u0142o produkcyjnych. Bowiem automatyczna seryjno\u015b\u0107 wytwarzania form k\u0142\u00f3ci si\u0119 z ide\u0105 pi\u0119kna bursztynu naturalnego. Nowe objawienia bursztynu musz\u0105 stworzy\u0107 wyj\u0105tkowe kreacje. Z obserwacji rynku sztuki i przegl\u0105d\u00f3w tw\u00f3rczo\u015bci artystycznej na targach sztuki i mi\u0119dzynarodowych wystawach mo\u017cna prognozowa\u0107 o takim kierunku rozwoju bursztynnictwa, kt\u00f3re b\u0119dzie paralelne do tendencji w sztukach plastycznych i modzie w og\u00f3le. Nowa stylistyka musi by\u0107 otwarta na wsp\u00f3\u0142czesne upodobania do \u0142\u0105czenia nawet nietypowych materia\u0142\u00f3w w sentymentalnych, mo\u017ce antykizuj\u0105cych stylach. Aktualny obraz poziomu polskiego wzornictwa i ,,kadra stylist\u00f3w\u201d w konfrontacjach mi\u0119dzynarodowych oraz perspektywy rozwoju s\u0105 w ocenach specjalist\u00f3w dobrze usytuowane. Nowatorstwo projektowania oparte na tw\u00f3rczej metodyce i nowoczesnych technologiach b\u0119dzie charakterystycznym wyr\u00f3\u017cnikiem polskiej bi\u017cuterii z bursztynu. Na etapie promocji wa\u017cnym b\u0119d\u0105 dope\u0142niaj\u0105ce dzia\u0142ania marketingowe tworz\u0105ce ca\u0142o\u015b\u0107 bursztynow\u0105. <\/p>\n