{"id":16427,"date":"2013-07-16T18:19:42","date_gmt":"2013-07-16T16:19:42","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/wystawa-bursztyn-jego-piekno-i-dzieje-w-krakowie\/"},"modified":"2025-12-07T18:46:25","modified_gmt":"2025-12-07T17:46:25","slug":"wystawa-bursztyn-jego-piekno-i-dzieje-w-krakowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/wystawa-bursztyn-jego-piekno-i-dzieje-w-krakowie\/","title":{"rendered":"Wystawa “Bursztyn – jego pi\u0119kno i dzieje” w Krakowie"},"content":{"rendered":"

Exhibition Bursztyn \u2013 pi\u0119kno i dzieje<\/em> wprowadza zwiedzaj\u0105cego w zagadnienia podstawowej wiedzy o bursztynie, najliczniej w Polsce wyst\u0119puj\u0105cego minera\u0142u organicznego, od wiek\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cego do wyrobu ozd\u00f3b.  Pi\u0119kno bursztynu \u2013 pokazane przede wszystkim jako zestawienie bry\u0142 prezentuj\u0105cych podstawowe  o d m i a n y  oraz mniejszych oszlifowanych okaz\u00f3w w zestawieniu z przyk\u0142adami sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej \u2013 stanowi na wystawie swego rodzaju wst\u0119p do opowie\u015bci o jego dziejach. Surowy bursztyn wraz z rysunkiem rekonstrukcji bursztynodajnego lasu \u2013 opracowanego wy\u0142\u0105cznie na podstawie katalogu zachowanych w bursztynie inkluzji ro\u015blinnych a\u017c do garnca z bursztynowymi wyrobami z wykopalisk archeologicznych \u2013 stanowi\u0105 g\u0142\u00f3wny temat wystawy.<\/p>\n

Podczas ostatnich 40 milion\u00f3w lat dziej\u00f3w Ziemi bursztyn w\u0119drowa\u0142 w przyrodzie bez udzia\u0142u cz\u0142owieka: od lepkiej \u017cywicy w lasach Fennoskandii a\u017c do bry\u0142ki znalezionej na pla\u017cy Ba\u0142tyku. W\u0119drowa\u0142 z wodami rzek, wraz z piaskiem, \u017cwirem i mu\u0142em, do dawnego eoce\u0144skiego morza, na kt\u00f3rego p\u00f3\u0142nocnym skraju osadzi\u0142 si\u0119 w paleoge\u0144skiej delcie gda\u0144skiej (wcze\u015bniej zwanej delt\u0105 ch\u0142apowsko-sambijsk\u0105) \u2013 jest to najwi\u0119ksze, dzi\u015b jeszcze stale eksploatowane z\u0142o\u017ce na P\u00f3\u0142wyspie Sambijskim (Rosja). W ostatnim milionie lat l\u0105dolody i wyp\u0142ywaj\u0105ce z nich rzeki przerzuci\u0142y (redeponowa\u0142y) cz\u0119\u015b\u0107 z\u0142o\u017ca na po\u0142udnie, gdzie mo\u017cemy go znale\u017a\u0107 w glinach zwa\u0142owych p\u00f3\u0142nocnej Polski, sto\u017ckach piaszczystych zandr\u00f3w Kurpiowszczyzny, osadach dolin rzecznych Kaszub i wsp\u00f3\u0142czesnych rzek Polski ni\u017cowej. Ostatnim etapem w\u0119dr\u00f3wek bursztynu \u2013 z tego samego lasu, co \u201eby\u0142 na pocz\u0105tku\u201d, i z tej samej delty, kt\u00f3r\u0105 osadzi\u0142a hipotetyczna rzeka Eridan, i kt\u00f3re wcze\u015bniej eksploatowa\u0142 lodowiec \u2013 s\u0105 dzi\u015b pla\u017ce Ba\u0142tyku. Morza, kt\u00f3re powsta\u0142o zaledwie 8 tysi\u0119cy lat temu. <\/p>\n

Podobny scenariusz rozpisa\u0142a przyroda na po\u0142udniowym skraju dawnego eoce\u0144skiego morza. Powsta\u0142y tam podobne osady, w kt\u00f3rych znajdujemy bursztyn z las\u00f3w porastaj\u0105cych l\u0105d przez geolog\u00f3w nazywany tarcz\u0105 ukrai\u0144sk\u0105. Znane s\u0105 eksploatowane z\u0142o\u017ca w okolicach Klesowa w zachodniej Ukrainie, a w Polsce czeka na wydobycie nagromadzenie bursztynu w bursztynono\u015bnej delcie Parczewa (w powiecie lubartowskim).  <\/p>\n

Na wystawie pokazane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wyroby z bursztynu: od wykopaliskowych, poprzez wyroby prezentuj\u0105ce sztuk\u0119 ludow\u0105, do kolekcji z lat powojennych w dziale Co nosili\u015bmy w dawnych latach<\/em>. Niewiele jest kolekcji z lat powojennych \u2013 s\u0105 zbyt m\u0142ode, aby pojawi\u0142y si\u0119  na aukcjach, i za stare, aby je zauwa\u017ca\u0107 w szerszym u\u017cyciu. Ich autorami s\u0105 ciekawi tw\u00f3rcy \u2013 arty\u015bci i  mistrzowie rzemios\u0142a, kt\u00f3rzy szczeg\u00f3lnie zapisali si\u0119 na kartach historii obr\u00f3bki bursztynu. Dla mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa szczeg\u00f3lnie ciekawe b\u0119d\u0105 zapewne wyroby ich nieod\u017ca\u0142owanej Maryny Lewickiej-Wali, uznawanej za prekursork\u0119 nurtu na naturalne formy w bi\u017cuterii. <\/p>\n

Ko\u0144czy wystaw\u0119 niewielki zbi\u00f3r \u017cywic kopalnych i subfosylnych \u015bwiata, kt\u00f3re reprezentuj\u0105 inne ni\u017c bursztyn ba\u0142tycki  r o d z a j e  \u017cywic, zwanych w r\u00f3\u017cnych krajach bursztynem. Na \u015bwiecie odkryto ju\u017c nieco ponad sto \u017cywic wyst\u0119puj\u0105cych w r\u00f3\u017cnowiekowych osadach (od g\u00f3rno-jurajskich, ok. 150 mln lat temu), kt\u00f3re s\u0105 obrabiane, a niekt\u00f3re z nich znajduj\u0105 zastosowanie w bi\u017cuterii. Na rynkach spotyka si\u0119 je zar\u00f3wno jako naturalne kamienie jubilerskie, jak i szlachetne imitacje bursztynu. Poza rol\u0105 u\u017cytkow\u0105  i dekoracyjn\u0105 maj\u0105 wielki walor naukowy i s\u0105 bardzo poszukiwane w \u015bwiecie kolekcjonerskim.<\/p>\n

Tematem dodatkowym s\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci bursztynu ba\u0142tyckiego, przedstawione tekstem, fotografi\u0105 i okazami. Mam nadziej\u0119, \u017ce ten dydaktyczny fragment zainteresuje m\u0142odzie\u017c szkoln\u0105, chocia\u017c i doro\u015bli mog\u0105 usystematyzowa\u0107 sw\u0105 podstawow\u0105 wiedz\u0119 o samym bursztynie \u2013 organicznym minerale tak silnie zwi\u0105zanym z polsk\u0105 kultur\u0105 i sztuk\u0105. Interesuj\u0105cym dope\u0142nieniem wystawy jest prezentacja du\u017cego fragmentu kolekcji plakat\u00f3w o tematyce zwi\u0105zanej z wystawami bursztynu organizowanymi nie tylko w Polsce \u2013 od lat gromadzonej w Muzeum Ziemi.<\/p>\n

Wystawa ze zbior\u00f3w Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk w Warszawie oraz okaz\u00f3w sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej z kolekcji Tomasza Miko\u0142ajczyka dost\u0119pna w Muzeum Bursztynu powsta\u0142a z wieloletnich do\u015bwiadcze\u0144 nie tylko autorki jej koncepcji, ale ca\u0142ego zespo\u0142u jej organizator\u00f3w. Mamy nadziej\u0119, \u017ce wystawa wzbudzi zainteresowanie nie tylko turyst\u00f3w, ale i mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa. Prywatne muzea przy galeriach, w kt\u00f3rych mo\u017cna si\u0119 czego\u015b nauczy\u0107, ale i zaopatrzy\u0107 si\u0119 w bi\u017cuteri\u0119 dekorowan\u0105 bursztynem, powstaj\u0105 nie tylko w Polsce. W Krakowie dodatkowym plusem jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 zbadania zakupionego wyrobu na miejscu w Laboratorium Bursztynu, a wynik badania okre\u015bli, czy zosta\u0142 on wykonany z bursztynu ba\u0142tyckiego czy z innego r o d z a j u  \u017cywicy.<\/p>\n

Exhibition Bursztyn \u2013 pi\u0119kno i dzieje<\/em> <\/strong>
scenariusz: prof. Barbara Kosmowska-Ceranowicz <\/strong>
Muzeum Bursztynu, Krak\u00f3w<\/strong>
zwiedzanie: codziennie w godz. 9-21<\/strong>
wst\u0119p wolny<\/strong> <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nowo otwarte Muzeum Bursztynu w Krakowie przygotowa\u0142o prawdziw\u0105 gratk\u0119 dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w bursztynu i tych, kt\u00f3rzy jeszcze nimi nie s\u0105: wystaw\u0119 Bursztyn \u2013 jego pi\u0119kno i dzieje, kt\u00f3ra wprowadza w \u015bwiat tego fascynuj\u0105cego kamienia.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":16426,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Wystawa \"Bursztyn - jego pi\u0119kno i dzieje\" w Krakowie - Amber Portal","description":"Nowo otwarte Muzeum Bursztynu w Krakowie przygotowa\u0142o prawdziw\u0105 gratk\u0119 dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w bursztynu i tych, kt\u00f3rzy jeszcze nimi nie s\u0105: wystaw\u0119 Bursztyn \u2013 jego pi\u0119k"},"footnotes":""},"categories":[122],"tags":[],"sekcja":[243],"class_list":["post-16427","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wystawy","sekcja-design-rzemioslo"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16427","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16427"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16427\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16426"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16427"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16427"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=16427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}