Sk\u0105d pomys\u0142 na tak du\u017c\u0105 i przekrojow\u0105 wystaw\u0119 bursztynow\u0105? <\/b><\/p>\n
Badam bursztyn od 20 lat i zawsze pragn\u0105\u0142em zorganizowa\u0107 wystaw\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 temu wyj\u0105tkowemu kamieniowi. W tym roku mija 20 lat od premiery filmu Park Jurajski<\/i>, od kt\u00f3rego zacz\u0119\u0142a si\u0119 moja fascynacja bursztynem, i kt\u00f3ry przyczyni\u0142 si\u0119 w decyduj\u0105cy spos\u00f3b do zwi\u0119kszenia zainteresowania inkluzjami. W Muzeum Narodowym Szkocji pracuj\u0119 ju\u017c od 5 lat i zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce w tutejszych kolekcjach znajduje si\u0119 wiele interesuj\u0105cych przedmiot\u00f3w z bursztynu, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wiele nie by\u0142o nigdy wcze\u015bniej eksponowanych publicznie. <\/p>\n
Szkocja raczej nie kojarzy si\u0119 z bursztynem?<\/b><\/p>\n
Podobnie jak wiele kraj\u00f3w europejskich, r\u00f3wnie\u017c Szkocja ma bogat\u0105 histori\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z bursztynem. Znaleziono go na stanowiskach archeologicznych datowanych na 5500 lat temu. Jest on r\u00f3wnie\u017c obecny w szkockiej kulturze ludowej: dawniej r\u00f3wnie\u017c Szkoci wierzyli, \u017ce chroni przed z\u0142ymi duchami, leczy \u015blepot\u0119 i uzdatnia wod\u0119 pitn\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 bursztynowych znalezisk trafi\u0142a na te tereny dzi\u0119ki wymianie handlowej, cho\u0107 czasem zdarza si\u0119, \u017ce morze wyrzuca bry\u0142ki bursztynu ba\u0142tyckiego tak\u017ce na wschodnim wybrze\u017cu Szkocji.<\/p>\n
Na wystawie prezentowanych jest ponad 320 eksponat\u00f3w, z czego znakomita wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie by\u0142a pokazywana nigdy wcze\u015bniej. Kt\u00f3re z nich s\u0105 Twoim zdaniem najcenniejsze? <\/b><\/p>\n
Dla mnie wszystkie s\u0105 wyj\u0105tkowe i cenne, poniewa\u017c ka\u017cda bry\u0142ka jest unikalna. Mam jednak w\u015br\u00f3d nich swoich pi\u0119\u0107 ulubionych. Jest to m.in. du\u017ca bry\u0142a kopalu kolumbijskiego, kt\u00f3ra uformowa\u0142a si\u0119 wewn\u0105trz pustego pnia drzewa, a wi\u0119c ma bardzo nietypowy kszta\u0142t i zawiera inkluzje tylko jednego gatunku termit\u00f3w. Takie znaleziska pomagaj\u0105 naukowcom wyja\u015bni\u0107, jak powstaj\u0105 du\u017ce bry\u0142y bursztynu. Kolejny ciekawy eksponat wa\u017cy 15 kg i jest to najwi\u0119ksza na \u015bwiecie bry\u0142a bursztynu birma\u0144skiego \u2013 zosta\u0142a wypo\u017cyczona z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. Z Londynu, tyle \u017ce ze s\u0142ynnego Muzeum Wiktorii i Alberta, pochodzi pi\u0119kny, rze\u017abiony XVII-wieczny w\u0142oski o\u0142tarzyk z bursztynu. Pozosta\u0142e dwa eksponaty z preferowanej przeze mnie grupy to inkluzja krwiopijnego kuczmana w bursztynie birma\u0144skim pochodz\u0105ca z czas\u00f3w dinozaur\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c wypo\u017cyczona z wytw\u00f3rni NBC Universal laska z g\u0142\u00f3wk\u0105 z bursztynu, kt\u00f3rej w filmie Park Jurajski<\/i>: Zaginiony \u015bwiat<\/i> u\u017cywa\u0142 lord Richard Attenborough. <\/p>\n
Bursztyn nazywasz kapsu\u0142\u0105 czasu \u2013 czego naukowcy dowiedzieli si\u0119 dotychczas, badaj\u0105c zamkni\u0119te w nim \u017cycie?<\/b><\/p>\n
Owady i inne inkluzje zachowane w bursztynie sta\u0142y si\u0119 przedmiotem wielu bada\u0144. Dotychczas opisano tysi\u0105ce gatunk\u00f3w, kt\u00f3rych by\u015bmy nie poznali, gdyby nie zosta\u0142y uwi\u0119zione w bursztynie. Obserwacje ich \u017cyj\u0105cych krewnych mog\u0105 sugerowa\u0107, jak te owady \u017cy\u0142y w przesz\u0142o\u015bci, a wiec mo\u017cemy podejmowa\u0107 pr\u00f3by odtworzenia staro\u017cytnych ekosystem\u00f3w las\u00f3w bursztynowych. Naukowcy stale prowadz\u0105 badania, wci\u0105\u017c odkrywaj\u0105 i opisuj\u0105 nowe gatunki.<\/strong> Naukowcy zainspirowani filmem Park Jurajski<\/i> przez wiele lat pr\u00f3bowali pozyskiwa\u0107 DNA insekt\u00f3w zatopionych w bursztynie \u2013 uda\u0142o si\u0119 wyhodowa\u0107 dinozaury?<\/strong><\/p>\n Niestety nie, mimo licznych eksperyment\u00f3w przeprowadzonych dotychczas przez wielu naukowc\u00f3w. W bursztynie nie zachowuje si\u0119 DNA \u2013 nawet tych owad\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y w nim zamkni\u0119te. Wi\u0119c tym bardziej nie jest mo\u017cliwe wyhodowanie dinozaur\u00f3w w spos\u00f3b taki, jaki zosta\u0142 przedstawiony w Parku Jurajskim<\/i>. Rok temu zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w z Uniwersytetu w Manchesterze pr\u00f3bowa\u0142 uzyska\u0107 DNA z inkluzji w m\u0142odym, bo licz\u0105cym zaledwie 60 lat kopalu, jednak bezskutecznie: nie znale\u017ali \u017cadnych \u015blad\u00f3w DNA. Obecnie przyj\u0119to, \u017ce wcze\u015bniejsze doniesienia o wyizolowaniu DNA z bursztynu w latach 90. by\u0142y skutkiem zanieczyszczenia pr\u00f3bek materia\u0142em genetycznym wsp\u00f3\u0142czesnych bakterii.<\/b> Bursztyn by\u0142 od zawsze kamieniem drogim i po\u017c\u0105danym, dlatego te\u017c od dawna stosowane s\u0105 jego imitacje.<\/b> <\/p>\n Tak, dlatego tego w\u0105tku nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c na naszej wystawie. W jednej z gablot pokazujemy naszyjniki, w kt\u00f3rych bursztyn imitowany jest przez szk\u0142o, naturalne kamienie jubilerskie oraz tworzywa sztuczne, takie jak bakelit, poliester, polistyren, akryl, celuloid i galalit. Prezentujemy r\u00f3wnie\u017c przyk\u0142ady bi\u017cuterii wykonanej z naturalnego bursztynu, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 z ozdobami z bursztynu poddawanego zabiegom poprawiania w autoklawie, jak r\u00f3wnie\u017c prasowanego oraz klejonego. Mamy te\u017c ma\u0142y zbi\u00f3r falsyfikat\u00f3w, a w nim m.in. japo\u0144sk\u0105 netsuke wykonan\u0105 z celuloidu, amulet w kszta\u0142cie serca wykonany z kopalu afryka\u0144skiego, bry\u0142ki ze sztucznie wkomponowanymi inkluzjami, jak i zawieszk\u0119 z kopalu z Madagaskaru zawieraj\u0105c\u0105 inkluzj\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnej muchy. <\/p>\n Wystaw\u0119 mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 od niespe\u0142na miesi\u0105ca \u2013 jakie s\u0105 dotychczasowe reakcje publiczno\u015bci? Czy Amazing Amber<\/i> ma szanse przyczyni\u0107 si\u0119 do zwi\u0119kszenia zainteresowania bursztynem w og\u00f3le?<\/strong><\/p>\n Reakcja publiczno\u015bci by\u0142a fantastyczna. Od otwarcia wystaw\u0119 zobaczy\u0142o ponad 10 tys. os\u00f3b. Ksi\u0119ga pami\u0105tkowa jest ju\u017c prawie zape\u0142niona ciekawymi i przede wszystkim pozytywnymi wpisami. Wygl\u0105da na to, \u017ce odwiedzaj\u0105cy wystaw\u0119 Amazing Amber<\/i> naprawd\u0119 wiele dowiedzieli si\u0119 o bursztynie, przede wszystkim o jego odmianach i zastosowaniu, jak r\u00f3wnie\u017c i o tym, \u017ce ich \u2018bursztynowa\u2019 bi\u017cuteria wcale nie musia\u0142a zosta\u0107 wykonana z bursztynu. M\u0142odsza publiczno\u015b\u0107 zdecydowanie preferuje cz\u0119\u015b\u0107 wystawy po\u015bwi\u0119con\u0105 filmowi Jurassic Park<\/i>, nawet je\u015bli po jej obejrzeniu musieli pogodzi\u0107 si\u0119 z faktem, \u017ce to wszystko nie wydarzy\u0142o si\u0119 naprawd\u0119. Jeden z nich napisa\u0142 w ksi\u0119dze pami\u0105tkowej: \u201ePotrzebujemy wi\u0119cej bursztynu, \u017ceby powstrzyma\u0107 dinozaury przed zabijaniem nas wszystkich\u201d. Bardzo mnie to rozbawi\u0142o.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Andrew Ross, paleontolog i kurator wystawy Amazing Amber w Muzeum Narodowym Szkocji opowiada o tej wyj\u0105tkowej ekspozycji oraz t\u0142umaczy, dlaczego historia opowiedziana w filmie Park Jurajski nie mog\u0142a by\u0107 prawdziwa.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":16397,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Powstrzyma\u0107 dinozaury \u2013 rozmowa z Andrew Rossem - Amber Portal","description":"Andrew Ross, paleontolog i kurator wystawy Amazing Amber w Muzeum Narodowym Szkocji opowiada o tej wyj\u0105tkowej ekspozycji oraz t\u0142umaczy, dlaczego historia opowie"},"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[],"sekcja":[245],"class_list":["post-16398","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiady","sekcja-ludzie-opinie"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16398","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16398"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16398\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16397"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16398"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=16398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/strong><\/p>\n
\n<\/b><\/p>\n