\u201eNa przyk\u0142adzie zbior\u00f3w Muzeum Narodowego w Poznaniu chcemy pokaza\u0107 histori\u0119 i rozw\u00f3j sztuki bi\u017cuteryjnej od \u015bredniowiecza po wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107. Remont starej siedziby pozna\u0144skiego muzeum, kt\u00f3ry zbieg\u0142 si\u0119 w czasie z budow\u0105 nowej, jest niepowtarzaln\u0105 okazj\u0105 do zaprezentowania w Gda\u0144sku najcenniejszych eksponat\u00f3w z tej kolekcji\u201d \u2013 m\u00f3wi Renata Adamowicz, zast\u0119pca kierownika Muzeum Bursztynu. <\/p>\n
Wystaw\u0119 tworzy prawie 80 najcenniejszych, najbardziej efektownych i najciekawszych artystycznie, historycznie lub proweniencyjnie kosztowno\u015bci: bi\u017cuterii \u2013 w tym zegark\u00f3w, akcesori\u00f3w stroju i objet d’art powsta\u0142ych g\u0142\u00f3wnie w Europie w okresie od oko\u0142o 1500 roku do lat 1970. Najstarszym klejnotem jest sygnet mieszcza\u0144ski powsta\u0142y zapewne w Rewalu oko\u0142o 1500 roku, odlany z dukatowego z\u0142ota i emaliowany, z gmerkiem i inicja\u0142ami w t\u0142oku piecz\u0119tnym, z wyobra\u017ceniami \u015bw. Katarzyny Aleksandryjskiej i \u015bw. Barbary w arkadkach na szynie oraz inskrypcjami dewocyjnymi. Sygnet by\u0142 talizmanem o szerokim spektrum dzia\u0142ania: strzeg\u0142 on od niebezpiecze\u0144stw dla duszy, \u201ez\u0142ej \u015bmierci\u201d i we wszelkich przypadkach zagro\u017cenia \u017cycia, chroni\u0142 od chor\u00f3b, by\u0142 puklerzem przed diab\u0142em, demonami, czarami i \u201ez\u0142ym okiem\u201d. \u201eTo obiekt z\u0142otniczy najwy\u017cszej klasy, a zarazem o wyj\u0105tkowo bogatej ikonografii; w zbiorach \u015bwiatowych znajduje si\u0119 zaledwie kilka okaz\u00f3w tego rodzaju i z tego czasu\u201d \u2013 wyja\u015bnia Renata Sobczak-Jaskulska, kurator wystawy, kustosz Muzeum Narodowego w Poznaniu. <\/p>\n
Najm\u0142odszym za\u015b eksponatem jest z\u0142ota brosza Supr\u00e9matisme<\/i>, wg projektu lub kompozycji malarki Nadii L\u00e9ger, wykonana na pocz\u0105tku lat 1970. w Pary\u017cu, skomponowana z matowego tonda i spi\u0119trzonych na jego tle pionowych, poziomych i uko\u015bnych polerowanych listewek r\u00f3\u017cnej d\u0142ugo\u015bci i grubo\u015bci.<\/p>\n
Pomi\u0119dzy tymi artystyczno-historycznymi skrajami jest miejsce dla kosztownych i mniej kosztownych, ale charakterystycznych dla swoich epok ozd\u00f3b osobistych, w wi\u0119kszo\u015bci z ko\u0144ca XIX wieku i 1. \u0107wierci wieku XX: wiktoria\u0144skich, historyzuj\u0105cych, edwardia\u0144skich, secesyjnych i artdecowskich, damskich i m\u0119skich oraz pojedynczych dziewcz\u0119cych i ch\u0142opi\u0119cych. S\u0105 tu z\u0142ote i srebrne naszyjniki, kolczyki, wisiory, brosze, bransolety oraz m\u0119skie pier\u015bcienie, zdobione emaliami i kameryzowane brylantami, szafirami, kryszta\u0142em g\u00f3rskim, per\u0142ami, agatem, almandynami, turkusami oraz rze\u017abionymi koralami, sardonyksem i karneolem. (\u2026.)<\/p>\n
Propozycj\u0105 bi\u017cuterii wysmakowanej artystycznie s\u0105 klejnoty z \u017celiwa. Pomys\u0142 na nie pojawi\u0142 si\u0119 w Prusach oko\u0142o 1806 roku i by\u0142y ozdobami czasu \u017ca\u0142oby narodowej, staj\u0105c si\u0119 symbolem patriotyzmu i oporu pruskiego wobec Napoleona I. W pierwszym okresie komponowano j\u0105 z motyw\u00f3w klasycystycznych, oko\u0142o 1815 roku pojawi\u0142y si\u0119 elementy neogotyckie. Powszechny popyt na nie istnia\u0142 od oko\u0142o 1830 roku do lat 1860. Odlewano je g\u0142\u00f3wnie w Berlinie i Gliwicach.<\/p>\n
Bardzo interesuj\u0105cy, a przy tym niezwykle barwny jest zbi\u00f3r zegark\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych s\u0105 zar\u00f3wno m\u0119skie, jak i damskie. M\u0119skie kieszonkowe i frakowe, a damskie kieszonkowe i pektoraliki, czyli naszyjnikowe. (\u2026.) Zachwycaj\u0105 te\u017c XVIII-wieczne francuskie pektoraliki w kszta\u0142cie emaliowanego jab\u0142uszka i z\u0142otej muszelki oraz prezentowy Napoleona I, pokryty szafirow\u0105 transparentn\u0105 emali\u0105, z symbolami cesarza i cesarstwa, wykonany przez jego nadwornego jubilera Fran\u00e7ois-Regnault Nitot,a najpewniej w 1813 roku.<\/p>\n
Jest tak\u017ce reprezentatywna grupa legendarnych polskich zegark\u00f3w patriotycznych wytwarzanych w Szwajcarii przez powsta\u0144c\u00f3w listopadowych Antoniego Norberta Patka i Franciszka Czapka, kt\u00f3rzy najpierw w latach 1839-1845 pracowali w sp\u00f3\u0142ce, nast\u0119pnie ka\u017cdy z nich mia\u0142 w\u0142asn\u0105 firm\u0119, a w 1851 roku Patek wszed\u0142 w sp\u00f3\u0142k\u0119 z Adrienem Philippem.<\/p>\n
Przez ponad 150 lat dzia\u0142alno\u015bci Muzeum Narodowe w Poznaniu <\/b>zebra\u0142o ciekaw\u0105 grup\u0119 obiekt\u00f3w z okresu od X wieku do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, pochodz\u0105cych z teren\u00f3w Europy, Bliskiego Wschodu i Azji. Historia zbioru bi\u017cuterii i akcesori\u00f3w stroju oraz objet d’art Muzeum Narodowego w Poznaniu zaczyna si\u0119 wraz z histori\u0105 instytucji w 1857 roku, z powstaniem Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk Pozna\u0144skiego, a nast\u0119pnie jego muzealnej agendy, czyli Muzeum Staro\u017cytno\u015bci Polskich i S\u0142owia\u0144skich, kt\u00f3re gromadzi\u0142o tak\u017ce bi\u017cuteri\u0119. Z racji jego misji by\u0142a to bi\u017cuteria patriotyczna i \u017ca\u0142obna lub maj\u0105ca charakter pami\u0105tek historycznych, w wi\u0119kszo\u015bci miedziana i \u017celiwna, czasem srebrna, nierzadko tak\u017ce z\u0142ota. W 1923 roku \u2013 wraz z ca\u0142ym zbiorem \u2013 przekazano j\u0105 w depozyt Muzeum Wielkopolskiemu. Po II wojnie \u015bwiatowej i roszadach dzia\u0142owych w Muzeum Sztuk U\u017cytkowych jest jej niewiele. Drugim z pierwotnych \u017ar\u00f3de\u0142 s\u0105 zbiory niemieckie. (\u2026..) Po II wojnie \u015bwiatowej Muzeum Narodowe w Poznaniu naby\u0142o nieco bi\u017cuterii i akcesori\u00f3w stroju oraz objet d’art; w\u015br\u00f3d tych nabytk\u00f3w jest kilka bardzo cennych egzemplarzy. Spor\u0105 grup\u0119, przewa\u017cnie \u201epospolitej\u201d, a nawet taniej bi\u017cuterii, g\u0142\u00f3wnie z 4. \u0107wierci XIX i 1. \u0107wierci XX wieku stanowi przekaz ze sreber Funduszu Obrony Narodowej otrzymany w 1988 roku.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Do tej pory klejnoty Muzeum Narodowego w Poznaniu by\u0142y pokazywane tylko w skromnym wyborze w\u015br\u00f3d innych obiekt\u00f3w, jako elementy r\u00f3\u017cnych wystaw tematycznych. Prezentacja w Muzeum Bursztynu jest ich pierwsz\u0105 obszern\u0105 samodzieln\u0105 ekspozycj\u0105.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":16395,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"O klejnotach Muzeum Sztuk U\u017cytkowych - Amber Portal","description":"Do tej pory klejnoty Muzeum Narodowego w Poznaniu by\u0142y pokazywane tylko w skromnym wyborze w\u015br\u00f3d innych obiekt\u00f3w, jako elementy r\u00f3\u017cnych wystaw tematycznych. Pre"},"footnotes":""},"categories":[122],"tags":[],"sekcja":[243],"class_list":["post-16396","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wystawy","sekcja-design-rzemioslo"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16396","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16396"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16396\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16396"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16396"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16396"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=16396"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}