{"id":15522,"date":"2011-11-08T10:26:31","date_gmt":"2011-11-08T09:26:31","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/w-poszukiwaniu-bursztynu-rozmowa-januszem-fudala\/"},"modified":"2025-12-07T18:46:46","modified_gmt":"2025-12-07T17:46:46","slug":"w-poszukiwaniu-bursztynu-rozmowa-januszem-fudala","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/w-poszukiwaniu-bursztynu-rozmowa-januszem-fudala\/","title":{"rendered":"W poszukiwaniu bursztynu \u2013 rozmowa Januszem Fudal\u0105"},"content":{"rendered":"<p><b> Ambersafari to podr\u00f3\u017ce w poszukiwaniu bursztynu. Sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 ta pasja? I dlaczego na jej przedmiot wybra\u0142 pan w\u0142a\u015bnie bursztyn?<\/b><\/p>\n<p> My\u015bl\u0119, \u017ce to wynik\u0142o ze wspomnie\u0144 z dzieci\u0144stwa, z wakacji nad Ba\u0142tykiem, ulotnych obraz\u00f3w zbierania bursztynowych okruszk\u00f3w na s\u0142onecznej pla\u017cy. Wspomnie\u0144 rozbudzonych ju\u017c tu, w Ameryce, podsycanych rozmowami z gda\u0144skim bursztynnikiem o przer\u00f3\u017cnych aspektach jego zawodu. Zainteresowa\u0142em si\u0119, przeszuka\u0142em pod k\u0105tem bursztynu Internet. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce \u015bwiat \u017cywic kopalnych jest bardzo bogaty!<br \/> Nied\u0142ugo potem, niczym poszukiwacz skarb\u00f3w, zacz\u0105\u0142em planowa\u0107 wypraw\u0119 do miejsca uwa\u017canego za na zawsze stracone dla nauki. By\u0142a to bursztynowa pla\u017ca jeziora Cedar w kanadyjskiej prowincji Manitoba, zalana kilkoma metrami wody w latach 60. po uruchomieniu tam hydroelektrowni. Mia\u0142em nadziej\u0119, \u017ce bursztyn wci\u0105\u017c b\u0119dzie tam wymywany przez fale jeziora. I tak te\u017c by\u0142o: nie zalega w metrowej grubo\u015bci warstwie mieszanki z torfem jak dawniej, ale wci\u0105\u017c jest!<br \/> Po powrocie z tej wyprawy zacz\u0105\u0142em szuka\u0107 nazwy dla swojej strony internetowej: stan\u0119\u0142o na Ambersafari. Rozmowy z wysiedlonymi z teren\u00f3w wok\u00f3\u0142 Cedar Lake Indianami uczuli\u0142y mnie na spostrzeganie nie tylko samego bursztynu, ale i ludzi z nim zwi\u0105zanych. Zar\u00f3wno tam w Kanadzie, jak i p\u00f3\u017aniej w Libanie czy na Dominikanie.<\/p>\n<p> <b>W jakich miejscach szuka\u0142 pan bursztynu? Jakie okazy uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107? <br \/> <\/b><br \/> Odwiedzi\u0142em kilkakrotnie Kanad\u0119 w dw\u00f3ch dobrze znanych miejscach wyst\u0119powania bursztynu: Cedar Lake i Grassy Lake. Z okolic tego drugiego pochodzi znajduj\u0105cy si\u0119 w zbiorach Muzeum Ziemi PAN w Warszawie wyj\u0105tkowo du\u017cy jak na kredowy bursztyn kanadyjski fragment sopla. Wyj\u0105tkowo \u0142adne okazy w skale macierzystej uda\u0142o mi si\u0119 pozyska\u0107 tak\u017ce w Libanie. Z Nebraski pochodzi chyba najmniejszy z wszystkich okaz: malutka kropelka \u017cywicy wci\u0105\u017c w skale b\u0142otniaku. Potem by\u0142a Dominikana, sk\u0105d w ubieg\u0142ym roku przywioz\u0142em imponuj\u0105cy, ponad 500-gramowy okaz bursztynu o silnie niebieskiej fluorescencji, oraz kopal z okolic Cotui.<\/p>\n<p> Chcia\u0142bym jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce Ambersafari to nie tylko osobiste wyprawy w ciekawe miejsca, ale r\u00f3wnie\u017c internetowe i osobiste kontakty z pasjonatami bursztynu z ca\u0142ego \u015bwiata. To od nich otrzyma\u0142em lub zakupi\u0142em wiele fascynuj\u0105cych okaz\u00f3w \u2013 niekt\u00f3re z nich znajduj\u0105 si\u0119 obecnie w Muzeum Ziemi PAN. S\u0105 to <a href=\"http:\/\/m.in\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\">m.in<\/a>. \u017cywice z Australii, Nowej Zelandii, Borneo, Sumatry, jak r\u00f3wnie\u017c Danii i Kolumbii. W\u015br\u00f3d nich blisko pi\u0119ciokilogramowa bry\u0142a zdobi\u0105ca sta\u0142\u0105 wystaw\u0119 w Muzeum Ziemi. Ale prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107 bry\u0142\u0119, o jakiej s\u0142ysza\u0142em, z Borneo o rozmiarze 200-litrowej beczki. Czy te\u017c przekazy z Sumatry o soplu \u015brednicy 75 cm i d\u0142ugo\u015bci 2,5 metra!<\/p>\n<p> <b>Czy w\u015br\u00f3d tych znalezisk by\u0142y r\u00f3wnie\u017c \u017cywice, kt\u00f3re wcze\u015bniej nie zosta\u0142y przez nikogo opisane?<\/b><\/p>\n<p> W czasach, kiedy wi\u0119kszo\u015b\u0107 miejsc, gdzie wcze\u015bniej wyst\u0119powa\u0142y lub mog\u0142y wyst\u0119powa\u0107 \u017cywice kopalne, jest ju\u017c niedost\u0119pna, szanse \u2013 zw\u0142aszcza dla amatora-entuzjasty \u2013 niestety s\u0105 marne. Dotychczas nie by\u0142o mi dane odkry\u0107 co\u015b unikalnego w \u015bwiecie \u017cywic kopalnych. Ale wierz\u0119, \u017ce to temat otwarty.<\/p>\n<p> <b>Ch\u0119tnie dzieli si\u0119 Pan swoimi odkryciami \u2013 wiele z Pa\u0144skich okaz\u00f3w to dary dla plac\u00f3wek muzealnych w Polsce.<br \/> <\/b><br \/> To prawda. Wiele okaz\u00f3w eksponowanych w gda\u0144skim Muzeum Bursztynu jest opisanych moim imieniem i nazwiskiem, wiele te\u017c figuruje ju\u017c jako zbiory w\u0142asne muzeum. Podobnie rzecz si\u0119 ma w Muzeum Inkluzji w Bursztynie UG i Muzeum Przyrodniczym w Krakowie, jak r\u00f3wnie\u017c w Kaliningradzkim Muzeum Bursztynu czy prywatnej kolekcji Gabrieli Gier\u0142owskiej. Muzeum Ziemi w Warszawie jest instytucj\u0105 geologiczn\u0105 i to w ich zbiorach \u017cywice kopalne \u015bwiata s\u0105 r\u00f3wnowarto\u015bciow\u0105 kolekcj\u0105 naukow\u0105, a nie tylko ciekawostk\u0105 uzupe\u0142niaj\u0105c\u0105 tematyk\u0119 bursztynu ba\u0142tyckiego.<br \/> Nie chc\u0119 bynajmniej umniejszy\u0107 roli innych ni\u017c naukowe kolekcji. S\u0105 one wa\u017cne i obrazuj\u0105 doskonale poj\u0119cie \u201e\u017cywicy kopalnej\u201d. Sam zainicjowa\u0142em tak\u0105 kolekcj\u0119 dydaktyczn\u0105 \u017cywic kopalnych \u015bwiata w Muzeum P\u00f3\u0142nocno-Mazowieckim w \u0141om\u017cy, aby przybli\u017cy\u0107 zwiedzaj\u0105cym informacje o tym, jak wiele rodzaj\u00f3w \u201ebursztynu\u201d jest na \u015bwiecie i dlaczego tym bardziej unikalny jest bursztyn kurpiowski i tradycje z nim zwi\u0105zane. My\u015bl\u0119, \u017ce by\u0142 to trafiony pomys\u0142. I doceniony, skoro zosta\u0142em laureatem nagrody Bursztynowego Kierca, kt\u00f3re Muzeum P\u00f3\u0142nocno-Mazowieckie przyznaje osobom szczeg\u00f3lnie zaanga\u017cowanym w dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz tej plac\u00f3wki.<\/p>\n<p> Pr\u00f3bki z mojej kolekcji \u017cywic kopalnych by\u0142y niejednokrotnie udost\u0119pniane naukowcom pracuj\u0105cym nad ich fizyko-chemicznymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami. Otrzyma\u0142em liczne podzi\u0119kowania od prof. Barbary Kosmowskiej-Ceranowicz za udost\u0119pnianie pr\u00f3bek do bada\u0144 w technice IRS oraz zdj\u0119\u0107 do publikowanych materia\u0142\u00f3w i ksi\u0105\u017cek. Na pr\u00f3bkach ode mnie pracowa\u0142a tak\u017ce dr Aniela Matuszewska oraz prof. Eugenio Ragazzi z Padwy. I Politechnika Gda\u0144ska, kt\u00f3rej r\u00f3wnie\u017c podarowa\u0142em pr\u00f3bki. Dr Wolfgang Weitschat z Hamburga otrzyma\u0142 okazy do kolekcji muzealnej. <\/p>\n<p> I to w\u0142a\u015bciwie jest sednem sukcesu mojego zainteresowania \u017cywicami kopalnymi: mo\u017cliwo\u015b\u0107 dzielenia si\u0119 okazami i wymiana informacji z innymi osobami \u2013 tak naukowcami, jak i kolekcjonerami oraz artystami.<\/p>\n<p> <b>18 listopada w Muzeum Ziemi PAN zostanie otwarta specjalna wystawa dar\u00f3w przekazanych dotychczas przez pana dla tej plac\u00f3wki. Co na niej zobaczymy?<br \/> <\/b><br \/> Tego nie jestem do ko\u0144ca pewien. By\u0107 mo\u017ce b\u0119dzie pokazana ca\u0142a kolekcja, a by\u0107 mo\u017ce tylko wybrane pr\u00f3bki. Niekt\u00f3re mog\u0105 wci\u0105\u017c by\u0107 eksponowane tymczasowo w innych muzeach. Forma wystawy zale\u017cy od decyzji naukowc\u00f3w z Dzia\u0142u Bursztynu. Lista mojej kolekcji autorskiej liczy blisko dwie\u015bcie pozycji, ale to oczywi\u015bcie nie oznacza dwustu okaz\u00f3w \u2013 pr\u00f3bka mo\u017ce sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z setek lub nawet tysi\u0119cy sztuk, jak w przypadku \u017cywic kanadyjskich. <\/p>\n<p> Najnowsza ciekawostka, jak\u0105 mam dla Muzeum Ziemi PAN, i kt\u00f3r\u0105 przywioz\u0119 ze sob\u0105, to kolekcja okaz\u00f3w z po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci wyspy Sumatra: 9 bry\u0142 r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci i r\u00f3\u017cnych kolor\u00f3w o \u0142\u0105cznej masie blisko 18 kg. S\u0105 to okazy o kolorach od \u017c\u00f3\u0142tego, przez br\u0105z, czerwie\u0144, czer\u0144 a\u017c po jaskrawo-zielony. Czarna bry\u0142a wykazuje silnie niebiesk\u0105&nbsp; fluorescencj\u0119 w \u015bwietle ultrafioletowym. Niestety nie przetrwa\u0142y podr\u00f3\u017cy wok\u00f3\u0142 \u015bwiata bez uszkodze\u0144 \u2013 ale dzi\u0119ki temu wida\u0107 pi\u0119kne wn\u0119trze tych unikalnych okaz\u00f3w.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;Janusz Fudala, kolekcjoner i mi\u0142o\u015bnik bursztynu, opowiada o swoich ambersafari \u2013 przygodach w poszukiwaniu \u017cywic kopalnych oraz wystawie dar\u00f3w z jego kolekcji w Muzeum Ziemi PAN w Warszawie.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":15521,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"W poszukiwaniu bursztynu \u2013 rozmowa Januszem Fudal\u0105 - Amber Portal","description":"&nbsp;Janusz Fudala, kolekcjoner i mi\u0142o\u015bnik bursztynu, opowiada o swoich ambersafari \u2013 przygodach w poszukiwaniu \u017cywic kopalnych oraz wystawie dar\u00f3w z jego kole"},"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[],"sekcja":[245],"class_list":["post-15522","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiady","sekcja-ludzie-opinie"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15522"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15522\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15522"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=15522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}