{"id":15197,"date":"2011-04-06T11:20:04","date_gmt":"2011-04-06T09:20:04","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/bursztynnictwo-w-pradziejach-polski\/"},"modified":"2025-12-07T18:46:55","modified_gmt":"2025-12-07T17:46:55","slug":"bursztynnictwo-w-pradziejach-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/bursztynnictwo-w-pradziejach-polski\/","title":{"rendered":"Bursztynnictwo w pradziejach Polski"},"content":{"rendered":"

Wystawa \u201eBursztynnictwo w pradziejach Polski\u201d b\u0119dzie kolejn\u0105 z cyklu \u201eMuzea na targach\u201d towarzysz\u0105c\u0105 Targom Z\u0142oto Srebro Czas 2011, a jednocze\u015bnie dalszym ci\u0105giem wystawy z 2010 roku \u201eNajstarsze w\u0119dr\u00f3wki bursztynu\u201d<\/a>. Na wystawie b\u0119d\u0105 prezentowane ozdoby gotowe i artefakty zwi\u0105zane z pracowniami bursztyniarskimi z Mazowsza i skarbem z Basoni ko\u0142o Lublina.<\/strong><\/p>\n

Bursztyn (sukcynit), tradycyjnie dla wi\u0119kszo\u015bci z nas, wyst\u0119puje na wybrze\u017cach Ba\u0142tyku, kt\u00f3re tak\u017ce wi\u0105zane s\u0105 z jego obr\u00f3bk\u0105. Badania geologiczne i archeologiczne wskazuj\u0105 jednak, \u017ce pojawia\u0142 si\u0119 i by\u0142 obrabiany na terenach cz\u0119sto znacznie oddalonych od wybrze\u017ca. Cho\u0107 najstarsze znaleziska przedmiot\u00f3w bursztynowych datowane s\u0105 na schy\u0142ek starszej epoki kamienia (10 tys. \u2013 5 tys. lat przed Chrystusem), to bezsporne dowody masowej i d\u0142ugotrwa\u0142ej obr\u00f3bki pochodz\u0105 z p\u00f3\u017anoneolitycznych (2500-2000 r. przed Chr.) pracowni na \u017bu\u0142awach Wi\u015blanych. Znamiennym jest fakt, \u017ce surowiec by\u0142 pozyskiwany na miejscu. Bior\u0105c pod uwag\u0119 masowo\u015b\u0107 produkcji, zastanawia, co si\u0119 dzia\u0142o z gotowymi wyrobami wynoszonymi poza pracownie. Stosunkowo nieliczne odkrycia grob\u00f3w szkieletowych wskazuj\u0105 jednak na wyposa\u017canie zmar\u0142ych w bursztynowe artefakty.<\/p>\n

Nast\u0119pnie, w epoce br\u0105zu (2000-700 r. przed Chr.) do\u015b\u0107 trudno, poza nielicznymi wyj\u0105tkami, wnioskowa\u0107 o jakiejkolwiek wytw\u00f3rczo\u015bci, poniewa\u017c dominowa\u0142o cia\u0142opalenie, a dotychczas nie odkryto pracowni. Nie znaczy to wcale, \u017ce zapomniano o bursztynie, gdy\u017c jego du\u017ce ilo\u015bci (surowiec i wyroby) odkryto na po\u0142udniu Europy, np. w grobach myke\u0144skich. Do niedawna podobnie przedstawia\u0142a si\u0119 sytuacja dla wczesnej epoki \u017celaza (750-400 przed Chr.), co najlepiej ilustruj\u0105 pojedyncze paciorki znane z ozd\u00f3b towarzysz\u0105cych popielnicom twarzowym z ziem polskich i elementom dar\u00f3w grobowych  na cmentarzysku w miejscowo\u015bci Halsztat (Austria). Jednak dzi\u0119ki ostatnim badaniom wykopaliskowym w miejscowo\u015bci Domas\u0142aw ko\u0142o Wroc\u0142awia odkryto cmentarzysko kultury halsztackiej z unikalnymi w tej cz\u0119\u015bci Europy darami grobowymi, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi znalaz\u0142y si\u0119 ozdoby bursztynowe, za\u015b pewne przes\u0142anki zdaj\u0105 si\u0119 wskazywa\u0107 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich lokalnej wytw\u00f3rczo\u015bci.<\/p>\n

W kolejnych okresach epoki \u017celaza (late\u0144skim i wp\u0142yw\u00f3w rzymskich 400 r. przed Chr. \u2013 375 r. po Chr.) mamy do czynienia, poza relacjami staro\u017cytnych, tak\u017ce ze stosunkowo licznymi odkryciami zar\u00f3wno ozd\u00f3b, jak te\u017c sk\u0142ad\u00f3w bursztynu i pracowni bursztynniczych. Mo\u017cna tu wymieni\u0107 sk\u0142ad z Wroc\u0142awia-Partynic, pracownie z Kujaw (Jacewo, \u0141ojewo, Inowroc\u0142aw, Konary, Kuczkowo, G\u0105ski), Mazowsza (Reg\u00f3w, Izdebno Ko\u015bcielne, T\u0142uste, Biskupice) i Ma\u0142opolski (Jakuszowice, \u015awilcza) oraz wyposa\u017cenie grob\u00f3w szkieletowych, zw\u0142aszcza tzw. ksi\u0105\u017c\u0119cych. Wszystkie odkrycia na terenie Europy \u0142\u0105czone z bursztynem, nie tylko wymienione, sta\u0142y si\u0119 impulsem do powstania poj\u0119cia szlaku bursztynowego \u0142\u0105cz\u0105cego po\u0142udniowe i po\u0142udniowo-wschodnie pobrze\u017ca Ba\u0142tyku z krajami cywilizacji po\u0142udniowych.<\/p>\n

Sytuacja znacznie si\u0119 zmieni\u0142a po okresie w\u0119dr\u00f3wek lud\u00f3w (oko\u0142o VII w. po Chr.). Wtedy to w dorzecze Wis\u0142y i Odry nap\u0142yn\u0119\u0142a ludno\u015b\u0107 s\u0142owia\u0144ska, a wytw\u00f3rczo\u015b\u0107 przedmiot\u00f3w bursztynowych ograniczy\u0142a si\u0119 do pobrze\u017cy Ba\u0142tyku.<\/p>\n

Wystawa \u201eBursztynnictwo w pradziejach Polski\u201d b\u0119dzie prezentowana na targach Z\u0142oto Srebro Czas w Warszawie w Expo XXI (30.09 – 02.10.2011).<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wystawa \u201eBursztynnictwo w pradziejach Polski\u201d b\u0119dzie kolejn\u0105 z cyklu \u201eMuzea na targach\u201d towarzysz\u0105c\u0105 Targom Z\u0142oto Srebro Czas 2011, a jednocze\u015bnie dalszym ci\u0105giem wystawy z 2010 roku \u201eNajstarsze w\u0119dr\u00f3wki bursztynu\u201d.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":15196,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Bursztynnictwo w pradziejach Polski - Amber Portal","description":"Wystawa \u201eBursztynnictwo w pradziejach Polski\u201d b\u0119dzie kolejn\u0105 z cyklu \u201eMuzea na targach\u201d towarzysz\u0105c\u0105 Targom Z\u0142oto Srebro Czas 2011, a jednocze\u015bnie dalszym ci\u0105gi"},"footnotes":""},"categories":[122],"tags":[154],"sekcja":[243],"class_list":["post-15197","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wystawy","tag-zloto-srebro-czas","sekcja-design-rzemioslo"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15197"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15197\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15196"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15197"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=15197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}