{"id":15171,"date":"2011-03-23T13:11:11","date_gmt":"2011-03-23T12:11:11","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/burgenlandzki-szlak-bursztynowy\/"},"modified":"2025-12-07T18:46:55","modified_gmt":"2025-12-07T17:46:55","slug":"burgenlandzki-szlak-bursztynowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/burgenlandzki-szlak-bursztynowy\/","title":{"rendered":"Burgenlandzki szlak bursztynowy"},"content":{"rendered":"

O austriackim szlaku bursztynowym i pr\u0119\u017cnie dzia\u0142aj\u0105cym serwisie www.bernsteinstrasse.at<\/a> pisali\u015bmy ju\u017c na \u0142amach portalu amber.com.pl, jednak ten temat wcale nie jest wyczerpany. Na osobn\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje bowiem szlak bursztynowy w Burgenlandzie, czyli najm\u0142odszym, najmniejszym i najbardziej na wsch\u00f3d po\u0142o\u017conym kraju zwi\u0105zkowym Austrii. Co ciekawe, na terenie Burgenlandu znajduje si\u0119 miejscowo\u015b\u0107 o wiele m\u00f3wi\u0105cej nazwie Bernstein (Bursztyn), a w niej \u2013 wystawa bursztynu, dzia\u0142aj\u0105ca w ramach tutejszego muzeum g\u00f3rnictwa.<\/p>\n

Specyficzny kraj o skomplikowanej historii<\/strong><\/p>\n

Na pocz\u0105tek kilka s\u0142\u00f3w o samym Burgenlandzie, kt\u00f3ry jest chyba najmniej znanym regionem Austrii, kojarzonej przez Polak\u00f3w raczej wy\u0142\u0105cznie z Alpami i Wiedniem. Burgenland jest regionem bardzo specyficznym \u2013 i to pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem. W odr\u00f3\u017cnieniu od przewa\u017cnie g\u00f3rzystej lub pag\u00f3rkowatej reszty kraju, krajobraz jest tu nizinny, do z\u0142udzenia przypominaj\u0105cy Holandi\u0119 (w\u0142\u0105cznie z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnych wiatrak\u00f3w). Przez niemal ca\u0142\u0105 swoj\u0105 histori\u0119 by\u0142a to cz\u0119\u015b\u0107 W\u0119gier, przy\u0142\u0105czona do Austrii dopiero po I wojnie \u015bwiatowej w wyniku traktatu Trianon.<\/p>\n

Burgenland zajmuje w\u0105ski pasek terenu o szeroko\u015bci zaledwie 30-40 km (w najw\u0119\u017cszym miejscu \u2013 5 km), ci\u0105gn\u0105cy si\u0119 od podbratys\u0142awskiego Kittsee a\u017c po granic\u0119 ze S\u0142oweni\u0105, silnie zwi\u0105zany z W\u0119grami. Burgenland jest krajem typowo wiejskim: do\u015b\u0107 wspomnie\u0107, \u017ce jego stolica Eisenstadt ma tylko 12 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w! Kolejn\u0105 cech\u0105, kt\u00f3ra wyr\u00f3\u017cnia ten kraj zwi\u0105zkowy, jest du\u017cy odsetek mniejszo\u015bci narodowych, zw\u0142aszcza Chorwat\u00f3w i W\u0119gr\u00f3w.<\/p>\n

Z Carnuntum nad brzeg wielkiego jeziora<\/strong><\/p>\n

Najwa\u017cniejszym obiektem przyrodniczym w Burgenlandzie jest ogromne, najwi\u0119ksze w Europie stepowe jezioro Neusiedler See \u2013 co\u015b w stylu Morza Kaspijskiego w wersji mini. To w\u0142a\u015bnie nad zachodnimi brzegami tego akwenu w staro\u017cytno\u015bci i \u015bredniowieczu przebiega\u0142 s\u0142ynny szlak bursztynowy. Obecny Burgenland le\u017ca\u0142 na terenie Imperium Rzymskiego, dlatego trakt ten mia\u0142 w tym miejscu posta\u0107 dobrze utrzymanej drogi wy\u0142o\u017conej kamieniem, kt\u00f3rej \u015blady w niekt\u00f3rych miejscach zachowa\u0142y si\u0119 do dzi\u015b.<\/p>\n

Burgenland, rolniczy nizinny kraj o \u017cyznych glebach, jest obecnie spichlerzem Austrii \u2013 tak by\u0142o r\u00f3wnie\u017c w czasach rzymskich. Tutejsze folwarki zaopatrywa\u0142y poblisk\u0105 metropoli\u0119 Carnuntum, czyli po\u0142o\u017con\u0105 nad Dunajem dawn\u0105 stolic\u0119 rzymskiej prowincji Panonia, kt\u00f3ra pe\u0142ni\u0142a rol\u0119 twierdzy granicznej oraz wa\u017cnego o\u015brodka handlowego. W czasach rzymskich mie\u015bci\u0142y si\u0119 tu liczne okaza\u0142e pa\u0142ace oraz wille, kt\u00f3rych przyk\u0142adem jest Villa Rustica zachowana we fragmentach do naszych czas\u00f3w (okolice p\u00f3\u0142nocnych brzeg\u00f3w Jeziora Nezyderskiego).<\/p>\n

Opr\u00f3cz rolnictwa rzymski Burgenland s\u0142yn\u0105\u0142 z wyrobu \u017celaza. A to w\u0142a\u015bnie wyroby \u017celazne, niedost\u0119pne dla barbarzy\u0144skich plemion znad Ba\u0142tyku, by\u0142y jednym z towar\u00f3w wymienianych na bursztyn. Mo\u017cna wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce obecny Burgenland by\u0142 jednym z wa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105cych wymian\u0119 handlow\u0105 w ramach szlaku bursztynowego. W wymiarze lokalnym znaczenie szlaku by\u0142o r\u00f3wnie\u017c niema\u0142e, gdy\u017c trakt ten s\u0142u\u017cy\u0142 obs\u0142udze handlu mi\u0119dzy Carnuntum a jego najbli\u017cszym gospodarczym zapleczem, a wi\u0119c terenami obecnego P\u00f3\u0142nocnego Burgenlandu. Pobliskie Carnuntum, jako strategicznie wa\u017cna metropolia na granicy cesarstwa, musia\u0142o utrzymywa\u0107 dobr\u0105 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 z Rzymem i innymi o\u015brodkami w centrum imperium, co r\u00f3wnie\u017c przyczyni\u0142o si\u0119 do rozwoju tych teren\u00f3w oraz wzmocni\u0142o rol\u0119 tej cz\u0119\u015bci Szlaku Bursztynowego.<\/p>\n<\/p>\n

Burgenlandzka bursztynowa stolica<\/strong><\/p>\n

Jednak to nie okolice Jeziora Nezyderskiego, ale po\u0142o\u017cona w \u015arodkowym Burgenlandzie niewielka miejscowo\u015b\u0107 Bernstein (Bursztyn) najbardziej kojarzy si\u0119 dzi\u015b z bursztynem ba\u0142tyckim. \u015awiadczy ju\u017c o tym sama nazwa, kt\u00f3ra wzi\u0119\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie z tego, \u017ce miejscowo\u015b\u0107 ta le\u017ca\u0142a w przesz\u0142o\u015bci na bursztynowym szlaku a jej mieszka\u0144cy \u017cyli mi\u0119dzy innymi z handlu bursztynem i \u017celazem.<\/p>\n

Berstein nie ma antycznego rodowodu, miejscowo\u015b\u0107 ta powsta\u0142a we wczesnym \u015bredniowieczu, pocz\u0105tkowo jako osada wok\u00f3\u0142 obronnego zamku. Miasto szybko si\u0119 rozwija\u0142o dzi\u0119ki po\u0142o\u017ceniu na szlaku bursztynowym, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 swoj\u0105 rol\u0119 nie tylko w czasach rzymskich, ale r\u00f3wnie\u017c w \u015bredniowieczu. B\u0142yskawiczny rozw\u00f3j przynios\u0142o miasteczku g\u00f3rnictwo, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 w XII wieku. Okoliczne g\u00f3ry (przedg\u00f3rza Alp) hojnie obdarzy\u0142y mieszka\u0144c\u00f3w w wiele wa\u017cnych rud i minera\u0142\u00f3w: w Bernstein wydobywano m.in. rudy \u017celaza i miedzi, a tak\u017ce siark\u0119 oraz wiele kamieni szlachetnych.<\/p>\n

W nieczynnej kopalni w Bernstein jest dzi\u015b urz\u0105dzone muzeum g\u00f3rnictwa i minera\u0142\u00f3w, kt\u00f3re stanowi najwi\u0119ksz\u0105 atrakcj\u0119 turystyczn\u0105 tej cz\u0119\u015bci Burgenlandu. Co ciekawe, w kopalni jest te\u017c wystawa bursztynu, kt\u00f3ry w Austrii co prawda nie wyst\u0119puje, ale kt\u00f3ry odcisn\u0105\u0142 wyra\u017ane pi\u0119tno na historii tych teren\u00f3w. W Bernstein prezentowane jest wiele ciekawych eksponat\u00f3w, w tym zabytkowych okaz\u00f3w znalezionych podczas prac archeologicznych, a pochodz\u0105cych z czas\u00f3w antycznych lub wczesnego \u015bredniowiecza.<\/p>\n

Z miasteczkiem Bernstein zwi\u0105zany jest najs\u0142ynniejszy austriacki bursztynnik \u2013 rze\u017abiarz Otto Potsch. Specjalno\u015bci\u0105 tego artysty s\u0105 rze\u017aby z bursztynu, a tak\u017ce bardzo ciekawe kompozycje z \u017celaza. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, bursztyn i \u017celazo \u2013 to w pewnym sensie dwa symbole Burgenlandu: w dalekiej przesz\u0142o\u015bci o rozwoju tych teren\u00f3w zadecydowa\u0142 w\u0142a\u015bnie handel (bursztynowy szlak) oraz przemys\u0142 (oparty o wydobycie rudy i wytapianie \u017celaza).<\/p>\n

O bursztynie ucz\u0105 si\u0119 nawet dzieci<\/strong><\/p>\n

\u201eJe\u015bli robi\u0107, to robi\u0107\u201d \u2013 to niemieckie powiedzenie bardzo dobrze oddaje podej\u015bcie Austriak\u00f3w do bursztynowej tradycji ich kraju. I dotyczy to nie tylko Burgenlandu, ale r\u00f3wnie\u017c Dolnej Austrii (Carnuntum, Hainburg nad Dunajem), o kt\u00f3rej pisali\u015bmy wcze\u015bniej. W obu landach wida\u0107 autentyczne zainteresowanie lokalnych spo\u0142eczno\u015bci odkrywaniem, kultywowaniem i prezentacj\u0105 tradycji szlaku bursztynowego. Mieszka\u0144cy anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w rozw\u00f3j bursztynowych projekt\u00f3w nie dlatego, \u017ce jest do wzi\u0119cia grant z Unii Europejskiej (co jest cz\u0119st\u0105 motywacj\u0105 w krajach postkomunistycznych, np. w s\u0105siednich Czechach), ale z autentycznego zainteresowania tym tematem.<\/p>\n

Opr\u00f3cz projekt\u00f3w opieraj\u0105cych si\u0119 na publicznym finansowaniu (np. tablice informacyjne wzd\u0142u\u017c burgenlandzkiego szlaku bursztynowego) mamy tu bowiem wiele inicjatyw ca\u0142kowicie oddolnych. Warto tu wspomnie\u0107 chocia\u017cby o inicjatywach szkolnych \u2013 np. w 2001 roku uczniowie ze szko\u0142y w Oberpullendorfie (\u015arodkowy Burgenland) opisali szlak bursztynowy i jego histori\u0119 i opublikowali to wszystko w Internecie. Strona www.brgop.at\/RoemischeBernsteinstrasse\/<\/a> <\/a>mo\u017ce nie jest porywaj\u0105ca, jest si\u0142\u0105 rzeczy wykonana w amatorski spos\u00f3b, ale mimo to stanowi nieocenion\u0105 skarbnic\u0119 wiedzy o bursztynowych tradycjach Burgenlandu, Carnuntum i obszaru dzisiejszych W\u0119gier.<\/p>\n

To wszystko to niby nic, ale takich w\u0142a\u015bnie oddolnych inicjatyw propaguj\u0105cych bursztyn bardzo brakuje w s\u0105siednich Czechach, na S\u0142owacji i w po\u0142udniowej Polsce. Polsko-austriacka wsp\u00f3\u0142praca w tej dziedzinie wydaje si\u0119 wi\u0119c dobrym pomys\u0142em, je\u015bli powa\u017cnie my\u015blimy o wypromowaniu bursztynu i szlaku bursztynowego w skali europejskiej.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przegl\u0105daj\u0105c strony internetowe po\u015bwi\u0119cone tradycjom szlaku bursztynowego w Austrii, mo\u017cna czasem odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce Austriacy s\u0105 bardziej zafascynowani bursztynem ni\u017c Polacy.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":15170,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Burgenlandzki szlak bursztynowy - Amber Portal","description":"Przegl\u0105daj\u0105c strony internetowe po\u015bwi\u0119cone tradycjom szlaku bursztynowego w Austrii, mo\u017cna czasem odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce Austriacy s\u0105 bardziej zafascynowani bursz"},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"sekcja":[],"class_list":["post-15171","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-informacje"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15171","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15171"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15171\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15170"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15171"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=15171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}