W\u0142adze Gda\u0144ska i R\u00f3wnego wiele ju\u017c w tym kierunku zrobi\u0142y, przy czym najwi\u0119kszym osi\u0105gni\u0119ciem jest to, \u017ce gda\u0144ski stadion b\u0119dzie mia\u0142 bursztynowy charakter. Jednak te lokalne inicjatywy nie wystarcz\u0105: je\u015bli powa\u017cnie my\u015blimy o wypromowaniu bursztynu jako rozpoznawalnego symbolu Euro 2012, niezb\u0119dne b\u0119dzie wi\u0119ksze zaanga\u017cowanie rz\u0105d\u00f3w obu kraj\u00f3w oraz lepsze wykorzystanie potencja\u0142u \u015brodkowoeuropejskich szlak\u00f3w bursztynowych.<\/p>\n
Bursztynowa prezydencja<\/strong><\/p>\n Je\u015bli rz\u0105d w Warszawie b\u0119dzie mia\u0142 ch\u0119\u0107 wypromowa\u0107 Polsk\u0119 jako kraj kojarz\u0105cy si\u0119 z bursztynem, okazja do tego jest znakomita. Jak wiadomo, 1 lipca Polska obejmie na p\u00f3\u0142 roku przewodnictwo w Unii Europejskiej. Co prawda, po przyj\u0119ciu Traktatu Lizbo\u0144skiego rola prezydencji nie jest ju\u017c taka jak dawniej \u2013 jest to bardziej kwestia presti\u017cu ni\u017c realnej w\u0142adzy nad Uni\u0105. Nic nie wskazuje te\u017c na to, by Warszawie uda\u0142o si\u0119 w ci\u0105gu tego p\u00f3\u0142 roku osi\u0105gn\u0105\u0107 jakie\u015b spektakularne sukcesy, na przyk\u0142ad w promowanej przez nas polityce wschodniej.<\/p>\n Jednak to wszystko, paradoksalnie, jest tylko kolejnym argumentem na korzy\u015b\u0107 wykorzystania prezydencji do promocji bursztynu jako polskiej marki w Europie. Skoro prezydencja raczej nie przyniesie nam wymiernych politycznych sukces\u00f3w, a oczekiwania wobec niej s\u0105 w polskim spo\u0142ecze\u0144stwie ogromne, to chocia\u017c skupmy si\u0119 na stosunkowo \u0142atwym do osi\u0105gni\u0119cia aspekcie presti\u017cowo-promocyjnym. Nie odkryj\u0119 Ameryki podpowiadaj\u0105c, \u017ce mo\u017cna tego dokona\u0107, m.in. wykorzystuj\u0105c wyroby bursztynnicze w charakterze eleganckiego, drogocennego i oryginalnego prezentu dyplomatycznego. Polska mo\u017ce w ten spos\u00f3b pokaza\u0107 si\u0119 jako kraj, kt\u00f3ry ma do zaoferowania co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko Puszcz\u0119 Bia\u0142owiesk\u0105 i w\u00f3dk\u0119, a bursztyn mo\u017ce kojarzy\u0107 si\u0119 z Polsk\u0105 tak silnie, jak brylanty z Antwerpi\u0105 czy presti\u017cowe marki zegark\u00f3w ze Szwajcari\u0105.<\/p>\n Wyszehradzki szlak bursztynowy<\/strong><\/p>\n Kolejnym polem, w kt\u00f3rym nasz rz\u0105d oraz organizacje pozarz\u0105dowe mog\u0105 promowa\u0107 Polsk\u0119 jako kraj bursztynu, jest wsp\u00f3\u0142praca w ramach Grupy Wyszehradzkiej. Po tym, jak kraje V-4 osi\u0105gn\u0119\u0142y g\u0142\u00f3wne cele, do jakich grupa zosta\u0142a powo\u0142ana (integracja z NATO i UE), wsp\u00f3\u0142praca wyszehradzka nieco os\u0142ab\u0142a, a Grupa poszukuje nowych zada\u0144. Jednym z g\u0142\u00f3wnych cel\u00f3w, przynajmniej je\u015bli wierzy\u0107 deklaracjom polityk\u00f3w, jest teraz wewn\u0119trzna integracja naszych spo\u0142ecze\u0144stw i wytworzenie czego\u015b w rodzaju wsp\u00f3lnej \u015brodkowoeuropejskiej to\u017csamo\u015bci. Taka konsolidacja u\u0142atwi p\u00f3\u017aniej naszym krajom osi\u0105ganie wsp\u00f3lnych cel\u00f3w na arenie mi\u0119dzynarodowej: zintegrowana, m\u00f3wi\u0105ca jednym g\u0142osem Grupa Wyszehradzka stanowi realn\u0105 si\u0142\u0119, a ka\u017cdy z kraj\u00f3w V-4 w pojedynk\u0119 \u2013 ju\u017c niekoniecznie.<\/p>\n Wzmacnianiu takiej wyszehradzkiej to\u017csamo\u015bci s\u0142u\u017c\u0105 projekty \u201emi\u0119kkie\u201d, finansowane przez Mi\u0119dzynarodowy Fundusz Wyszehradzki z siedzib\u0105 w Bratys\u0142awie. A\u017c si\u0119 prosi, by wykorzysta\u0107 t\u0119 platform\u0119 do promocji bursztynu (a konkretnie \u2013 tradycji szlak\u00f3w bursztynowych) jako jednego ze spoiw wyszehradzkiej to\u017csamo\u015bci. Szlak bursztynowy<\/a> nie tylko przebiega\u0142 przez ka\u017cdy z wyszehradzkich kraj\u00f3w, ale wr\u0119cz na bursztynowym szlaku znajduje si\u0119 s\u0142ynny zamek w w\u0119gierskim Wyszehradzie, kt\u00f3ry jest symbolem i miejscem za\u0142o\u017cenia tej nieformalnej organizacji.<\/p>\n Za wykorzystaniem marki Grupy Wyszehradzkiej do promocji bursztynu przemawia r\u00f3wnie\u017c fakt, i\u017c w ka\u017cdym z kraj\u00f3w V-4 ju\u017c teraz z mniejszym lub wi\u0119kszym powodzeniem funkcjonuj\u0105 r\u00f3\u017cne bursztynowe projekty. Na terenie Republiki Czeskiej mamy Morawski Szlak Bursztynowy<\/a>, z kolei na linii Krak\u00f3w \u2013 Ba\u0144ska Bystrzyca \u2013 Budapeszt funkcjonuje pieszo-rowerowy szlak bursztynowy Greenways. Spo\u015br\u00f3d wszystkich kraj\u00f3w wyszehradzkich najs\u0142abiej mark\u0119 szlaku bursztynowego wykorzystuje S\u0142owacja, najbardziej aktywni s\u0105 natomiast W\u0119grzy (oczywi\u015bcie je\u015bli nie liczy\u0107 Polak\u00f3w).<\/p>\n Promocja bursztynu w ramach wsp\u00f3\u0142pracy wyszehradzkiej jest przede wszystkim domen\u0105 organizacji pozarz\u0105dowych, jednak nie zaszkodzi\u0142oby, gdyby ten temat delikatnie wspar\u0142a polska dyplomacja. Nie trzeba tu wiele: wystarczy\u0142oby symboliczne wr\u0119czenie bursztynowych prezent\u00f3w podczas szczytu V-4 lub wspomnienie o \u0142\u0105cz\u0105cych nasz region tradycjach szlaku bursztynowego w kt\u00f3rym\u015b z przem\u00f3wie\u0144 polskiego premiera, prezydenta czy ministra spraw zagranicznych.<\/p>\n Austriacy bardziej bursztynowi od Polak\u00f3w<\/strong><\/p>\n Wsp\u00f3\u0142praca wyszehradzka jest doskona\u0142ym no\u015bnikiem dla promocji bursztynu r\u00f3wnie\u017c ze wzgl\u0119du na jej elastyczno\u015b\u0107 i niesformalizowany charakter. Warto wspomnie\u0107, \u017ce w ostatnich latach Grupa Wyszehradzka funkcjonuje w formacie V4+, czyli do wsp\u00f3\u0142pracy okazjonalnie w\u0142\u0105czani s\u0105 niekt\u00f3rzy jej s\u0105siedzi. Tak si\u0119 idealnie dla nas sk\u0142ada, \u017ce najcz\u0119stszymi go\u015b\u0107mi s\u0105 Austria i Ukraina (opr\u00f3cz nich zapraszane s\u0105 tak\u017ce Niemcy, Chorwacja, Litwa i in.) \u2013 a wi\u0119c kraje, kt\u00f3re najbardziej s\u0105 zainteresowane propagowaniem bursztynu.<\/p>\n Roli Ukrainy nie trzeba chyba wyja\u015bnia\u0107 \u2013 ten kraj sam ma z\u0142o\u017ca bursztynu i w ostatnim czasie robi wiele, by nie by\u0107 wy\u0142\u0105cznie zag\u0142\u0119biem surowcowym. Ukraina jest wdzi\u0119cznym tematem potencjalnej wsp\u00f3\u0142pracy organizacji pozarz\u0105dowych, ukierunkowanej na promocj\u0119 bursztynu, gdy\u017c mo\u017cna zorganizowa\u0107 wsp\u00f3lny projekt (np. polsko-czesko-s\u0142owacko-ukrai\u0144ski) pod has\u0142em przekazywania Ukrai\u0144com naszego do\u015bwiadczenia. Przyk\u0142adowy projekt m\u00f3g\u0142by mie\u0107 posta\u0107 konferencji czy wizyty studyjnej, w ramach kt\u00f3rej go\u015bcie z Ukrainy byliby zaznajamiani z naszymi do\u015bwiadczeniami w formowaniu wsp\u00f3\u0142czesnych szlak\u00f3w bursztynowych jako elementu marketingu terytorialnego. Sekretariat Wyszehradzki bardzo ch\u0119tnie wspiera takie inicjatywy, pozostaje tylko dobra\u0107 partner\u00f3w i napisa\u0107 odpowiednio sformu\u0142owany wniosek.<\/p>\n Jednak najciekawszym przypadkiem jest inny s\u0105siad Grupy Wyszehradzkiej, a mianowicie Austria<\/a>. Od Austriak\u00f3w mog\u0105 si\u0119 uczy\u0107 skutecznej promocji bursztynu nie tylko Czesi czy S\u0142owacy, ale r\u00f3wnie\u017c Polacy. Co wa\u017cne, w austriackich projektach bursztynowych nie wida\u0107 tak typowej np. dla S\u0142owacji powierzchowno\u015bci \u2013 ju\u017c sama analiza ich stron internetowych pokazuje, \u017ce autorzy austriackich projekt\u00f3w bursztynniczych s\u0105 rzeczywi\u015bcie zainteresowani tematem, a nie traktuj\u0105 szlaku bursztynowego jedynie jako pretekstu dla zdobycia unijnej dotacji (co jest typowe dla s\u0105siedniej S\u0142owacji).<\/p>\n