{"id":14148,"date":"2009-12-16T11:02:55","date_gmt":"2009-12-16T10:02:55","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/falsyfikaty-zostana-wykryte-rozmowa-z-ewa-wagner-wysiecka\/"},"modified":"2025-12-07T18:47:18","modified_gmt":"2025-12-07T17:47:18","slug":"falsyfikaty-zostana-wykryte-rozmowa-z-ewa-wagner-wysiecka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/falsyfikaty-zostana-wykryte-rozmowa-z-ewa-wagner-wysiecka\/","title":{"rendered":"Falsyfikaty zostan\u0105 wykryte \u2013 rozmowa z Ew\u0105 Wagner-Wysieck\u0105"},"content":{"rendered":"

Nie zgadza si\u0119 Pani z definicj\u0105 bursztynu ba\u0142tyckiego wypracowan\u0105 przez komitet techniczny opracowuj\u0105cy norm\u0119 na bursztyn ba\u0142tycki. Dlaczego?<\/strong><\/p>\n

Na pocz\u0105tku chcia\u0142abym wyra\u017anie podkre\u015bli\u0107, \u017ce zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce opracowanie ka\u017cdej normy jest bardzo trudnym, wymagaj\u0105cym du\u017cego nak\u0142adu pracy i czasu wyzwaniem, a szczeg\u00f3lnie w tym przypadku, gdy prace dotycz\u0105 naturalnej substancji o z\u0142o\u017conym sk\u0142adzie, jak\u0105 jest bursztyn ba\u0142tycki. Moje zastrze\u017cenia zwi\u0105zane s\u0105 z t\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 definicji, w kt\u00f3rej cz\u0142onkowie komisji odnosz\u0105 si\u0119 do spektroskopii w podczerwieni, czyli do fragmentu, w kt\u00f3rym pojawia si\u0119 informacja, \u017ce \u201eBursztyn ba\u0142tycki naturalny to \u017cywica kopalna (\u2026) o widmie w podczerwieni zawieraj\u0105cym si\u0119 w zakresie d\u0142ugo\u015bci fal od 1200-1260 cm-1<\/sup>\u201d. Takie og\u00f3lnikowe sformu\u0142owanie nie tylko nie jest prawdziwe, ale stanowi daleko id\u0105ce uproszczenie.<\/p>\n

Dlaczego? Po pierwsze, nale\u017ca\u0142oby sobie zada\u0107 pytanie, co oznacza w omawianej definicji sformu\u0142owanie \u201ewidmo w podczerwieni\u201d? Z podanych informacji wynika, \u017ce ca\u0142e widmo w podczerwieni bursztynu ba\u0142tyckiego zawiera si\u0119 w zakresie 1200-1260 cm-1<\/sup>, a wi\u0119c obejmuje 60 cm-1<\/sup>, co jest nieprawd\u0105. Identyfikacja substancji, w tym tak\u017ce \u017cywic, przy pomocy spektroskopii w podczerwieni opiera si\u0119 bowiem na interpretacji szerszego zakresu spektralnego (dla \u015bredniej podczerwieni to zakres 4000-400 cm-1<\/sup>) nie za\u015b jedynie ma\u0142ego jego wycinka. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, analizuje si\u0119 wszystkie pasma w zakresie analitycznym i dopiero na tej podstawie mo\u017cna stwierdzi\u0107, czy dane widmo odpowiada widmu, w naszym przypadku sukcynitu, czy te\u017c mamy do czynienia z inn\u0105 substancj\u0105. Cz\u0119stokro\u0107 istotne jest r\u00f3wnie\u017c nie tylko wyst\u0119powanie pasma w danym zakresie, ale tak\u017ce jego kszta\u0142t. Tak te\u017c jest w przypadku bursztynu ba\u0142tyckiego.<\/p>\n

Po drugie, oczywi\u015bcie widmom okre\u015blonych substancji mo\u017cna przypisa\u0107 pewne charakterystyczne dla danej grupy zwi\u0105zk\u00f3w pasma (zakresy), co jest zwi\u0105zane z chemiczn\u0105 budow\u0105 tych zwi\u0105zk\u00f3w. I tak, dla sukcynitu obserwuje si\u0119 rzeczywi\u015bcie m.in. pasmo w zakresie 1200 -1260 cm-1<\/sup>, kt\u00f3re jest uwa\u017cane za charakterystyczne dla tej \u017cywicy, jakkolwiek ten zakres widma nie jest jedynym kryterium. Pasma w tym zakresie spektralnym posiada bowiem bardzo wiele substancji, w tym r\u00f3wnie\u017c inne \u017cywice pochodzenia naturalnego. Skutkiem tego tak zdefiniowana charakterystyka spektroskopowa niesie b\u0142\u0119dn\u0105 informacj\u0119, a mianowicie tak\u0105, \u017ce ka\u017cda substancja \u201ez widmem zawieraj\u0105cym si\u0119 w zakresie d\u0142ugo\u015bci fal 1200-1260 cm-1<\/sup> jest bursztynem ba\u0142tyckim. A z tym zgodzi\u0107 si\u0119 nie mog\u0119. Takich nie\u015bcis\u0142o\u015bci nie mo\u017ce by\u0107 w normie.<\/p>\n

Jak wi\u0119c Pani zdaniem powinna brzmie\u0107 ta definicja?<\/strong><\/p>\n

Moja propozycja jest nast\u0119puj\u0105ca: \u201eBursztyn ba\u0142tycki naturalny (skr\u00f3t: B\/Nat) to \u017cywica kopalna powsta\u0142a w okresie eocenu na terenie Europy, o zawarto\u015bci kwasu bursztynowego 3-8%, kt\u00f3rej widmo w zakresie \u015bredniej podczerwieni charakteryzuje si\u0119 wyst\u0119powaniem m.in. pasma w pobli\u017cu 1160 cm-1<\/sup> poprzedzonego charakterystycznym, szerokim ramieniem w zakresie 1260-1180 cm-1<\/sup>\u201d . Dodam jeszcze, \u017ce ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwo\u015b\u0107 odchyle\u0144 od niemal\u017ce poziomego przebiegu wspomnianego ramienia, do normy powinny zosta\u0107 do\u0142\u0105czone odpowiednie widma wzorcowe: odmian sukcynitu, pr\u00f3bek utlenionych itp.<\/p>\n

Przy okazji tworzenia normy rozgorza\u0142a dyskusja na temat metod badania i identyfikacji bursztynu ba\u0142tyckiego. Czy wsp\u00f3\u0142czesne metody bada\u0144 umo\u017cliwiaj\u0105 jednoznaczn\u0105 identyfikacj\u0119 sukcynitu?<\/strong><\/p>\n

Bursztyn ba\u0142tycki jest swoist\u0105 substancj\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zidentyfikowa\u0107 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b w zale\u017cno\u015bci od metod, jakie mamy do dyspozycji. Czasem rzeczoznawcy wystarczy tak zwane jedno spojrzenie, jednak coraz cz\u0119\u015bciej taka prosta identyfikacja nie jest mo\u017cliwa. Jest to zwi\u0105zane miedzy innymi z coraz nowszymi i cz\u0119sto specjalnymi technologiami obr\u00f3bki tego materia\u0142u. Najprostsz\u0105 metod\u0105 mo\u017ce by\u0107 pr\u00f3ba zapachowa, kt\u00f3ra pozwala zidentyfikowa\u0107 sukcynit na podstawie jego charakterystycznej woni, kt\u00f3ra wydziela si\u0119 w wyniku przy\u0142o\u017cenia do materia\u0142u na przyk\u0142ad roz\u017carzonego ko\u0144ca ig\u0142y. Innym sposobem, nie zawsze mo\u017cliwym do przeprowadzenia w tak zwanych warunkach domowych, mo\u017ce by\u0107 sprawdzenie rozpuszczalno\u015bci badanego materia\u0142u w rozpuszczalnikach organicznych.<\/p>\n

Jednak metod\u0105, kt\u00f3ra w spos\u00f3b jednoznaczny pozwala zidentyfikowa\u0107 bursztyn ba\u0142tycki, jest wykorzystywana w laboratoriach g\u0142\u00f3wnie do identyfikacji substancji organicznych spektroskopia w podczerwieni. Na podstawie analizy uzyskanego widma mo\u017cna jednoznacznie, szybko i wzgl\u0119dnie niedrogo \u2013 w por\u00f3wnaniu z innymi mo\u017cliwymi do zastosowania metodami \u2013 okre\u015bli\u0107, czy dana substancja jest bursztynem ba\u0142tyckim. Ale, jak podkre\u015bli\u0142am wcze\u015bniej, powinna by\u0107 to analiza widma pe\u0142nego zakresu \u015bredniej podczerwieni (4000-400 cm-1<\/sup>) z uwzgl\u0119dnieniem intensywno\u015bci i kszta\u0142tu odpowiednich pasm i por\u00f3wnanie tego\u017c widma z widmem wzorcowym, kt\u00f3re powinno by\u0107 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 normy.<\/p>\n

Jakie falsyfikaty bursztynu trafia\u0142y dotychczas w Pani r\u0119ce?<\/strong><\/p>\n

W\u015br\u00f3d znacznej ilo\u015bci materia\u0142u, kt\u00f3ry zosta\u0142 mi przedstawiony do analizy, b\u0105d\u017a te\u017c pr\u00f3bek, kt\u00f3re uzyska\u0142am w ramach w\u0142asnych zainteresowa\u0144 sukcynitem, falsyfikaty stanowi\u0142y dwie grupy. Pierwsza z nich to wyroby z innych ni\u017c sukcynit \u017cywic naturalnych. W\u015br\u00f3d tej grupy falsyfikat\u00f3w dominuje kopal, kt\u00f3ry po okre\u015blonej obr\u00f3bce mo\u017ce do z\u0142udzenia przypomina\u0107 bursztyn ba\u0142tycki. Zdarza\u0142y si\u0119 tak\u017ce materia\u0142y, kt\u00f3re stanowi\u0142y mieszanki r\u00f3\u017cnych sk\u0142adnik\u00f3w, w tym \u017cywic naturalnych o trudnym do jednoznacznego ustalenia sk\u0142adzie.<\/p>\n

Druga grupa substancji, kt\u00f3re wykorzystywane s\u0105 do produkcji imitacji i z kt\u00f3rymi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c spotka\u0142am, to \u017cywice syntetyczne, na przyk\u0142ad poliestry czy rezolany. Tego typu substancje, w szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b poliestry, s\u0105 najcz\u0119\u015bciej wykorzystywane do produkcji masowych \u201etanich pami\u0105tek znad morza\u201d.<\/p>\n

O podr\u00f3bkach tak du\u017co si\u0119 ostatnio m\u00f3wi, \u017ce mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, i\u017c proceder ten nasila si\u0119. Czy te obawy znajduj\u0105 potwierdzenie w Pani laboratorium?<\/strong><\/p>\n

Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, trudno mi oceni\u0107, czy ilo\u015b\u0107 pojawiaj\u0105cych si\u0119 podr\u00f3bek wzrasta… Do takiej oceny potrzebne by\u0142yby szersze badania rynku. Nie mniej jednak, na podstawie przeprowadzonych do tej pory analiz mog\u0119 pokusi\u0107 si\u0119 o stwierdzenie, \u017ce nie jest \u017ale. Falsyfikaty trafiaj\u0105 do moich r\u0105k stosunkowo rzadko, ale z drugiej strony analizuj\u0119 g\u0142\u00f3wnie dro\u017csz\u0105 bi\u017cuteri\u0119, a nie tak zwane mas\u00f3wki.<\/p>\n

Czy s\u0105 jakie\u015b problemy z ich identyfikacj\u0105?<\/strong><\/p>\n

Sytuacje bywaj\u0105 r\u00f3\u017cne. \u017bywice syntetyczne s\u0105 relatywnie naj\u0142atwiejsze do identyfikacji. Wi\u0119cej trudno\u015bci mo\u017ce sprawia\u0107 odr\u00f3\u017cnienie sukcynitu od innych \u017cywic naturalnych czy te\u017c ich mieszanin z innymi substancjami. W przypadku jednak, gdy dysponujemy widmem w podczerwieni sprawa si\u0119 upraszcza. W ka\u017cdym razie o tyle, \u017ce jeste\u015bmy w stanie stwierdzi\u0107, czy mamy do czynienia z \u201eczystym\u201d sukcynitem. Jest bowiem ma\u0142o prawdopodobne, aby dwie r\u00f3\u017cne substancje posiada\u0142y identyczne widmo w podczerwieni. Szczeg\u00f3lnie u\u017cyteczny pod tym wzgl\u0119dem jest zakres \u201efinger printu\u201d, czyli \u201eodcisku palca\u201d, charakterystyczny dla ka\u017cdej substancji.<\/p>\n

Mo\u017cemy wi\u0119c spa\u0107 spokojnie \u2013 ka\u017cdy falsyfikat zostanie wykryty?<\/strong><\/p>\n

Spa\u0107 mo\u017cemy o tyle spokojnie, \u017ce jeste\u015bmy w stanie odr\u00f3\u017cni\u0107 sukcynit od jego imitacji, niezale\u017cnie od tego, z jakiego materia\u0142u zosta\u0142a ona wykonana. Pod warunkiem jednak, \u017ce materia\u0142 zostanie dostarczony do analizy.<\/p>\n


Polecamy: <\/strong>
Co wiemy o imitacjach bursztynu<\/a>
Imitacje bursztynu \u2013<\/strong> tworzenie i rozpoznawanie<\/a>
Szk\u0142o<\/a>
Bursztyn klejony – polibern <\/a>
Kopal<\/a><\/p>\n

\n
\n
\n
\n\n\n <\/p>\n

<\/span> <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dr in\u017c. Ewa Wagner-Wysiecka z Wydzia\u0142u Chemicznego Politechniki Gda\u0144skiej opowiada o metodach badania bursztynu, najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych falsyfikatach oraz nie\u015bcis\u0142o\u015bciach w definicji bursztynu ba\u0142tyckiego.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":14147,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Falsyfikaty zostan\u0105 wykryte \u2013 rozmowa z Ew\u0105 Wagner-Wysieck\u0105 - Amber Portal","description":"Dr in\u017c. Ewa Wagner-Wysiecka z Wydzia\u0142u Chemicznego Politechniki Gda\u0144skiej opowiada o metodach badania bursztynu, najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych falsyfikatach oraz ni"},"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[],"sekcja":[245],"class_list":["post-14148","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wywiady","sekcja-ludzie-opinie"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14148"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14148\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14147"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14148"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=14148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}