{"id":14089,"date":"2009-11-23T23:47:41","date_gmt":"2009-11-23T22:47:41","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/badacze-i-milosnicy-bursztynu-w-muzeum-ziemi-pan\/"},"modified":"2025-12-07T18:47:19","modified_gmt":"2025-12-07T17:47:19","slug":"badacze-i-milosnicy-bursztynu-w-muzeum-ziemi-pan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/badacze-i-milosnicy-bursztynu-w-muzeum-ziemi-pan\/","title":{"rendered":"Badacze i mi\u0142o\u015bnicy bursztynu w Muzeum Ziemi PAN"},"content":{"rendered":"
\"903_1\"<\/figure>\n<\/p>\n

Ci, kt\u00f3rzy si\u0119 grypie nie dali, wys\u0142uchali interesuj\u0105cych prelekcji dokumentuj\u0105cych stan bada\u0144 bursztynu ba\u0142tyckiego, jego zbior\u00f3w i zabytk\u00f3w oraz tworzenia ich kopii, jak r\u00f3wnie\u017c eksploatacji, konserwacji a nawet eksperyment\u00f3w. G\u0142\u00f3wnym celem spotka\u0144 zar\u00f3wno os\u00f3b profesjonalnie zajmuj\u0105cych si\u0119 bursztynem, jak i jego mi\u0142o\u015bnik\u00f3w jest wzajemne informowanie si\u0119 o wydarzeniach maj\u0105cych miejsce w r\u00f3\u017cnych dziedzinach bada\u0144 tej skamienia\u0142ej \u017cywicy. St\u0105d te\u017c wyst\u0105pienie m\u0142odego geologa Krzysztofa Czury\u0142owicza z pozornie odbiegaj\u0105c\u0105 od tematu spotkania prelekcj\u0105 zatytu\u0142owan\u0105 \u201eDelta bursztynono\u015bna w \u015bwietle eksperymentu modelowania\u201d. W du\u017cym uproszczeniu polega\u0142 on na obserwacji, jak osadza si\u0119 bursztyn umieszczony na piasku w du\u017cym basenie w laboratorium i poddany falowaniu wody. Cho\u0107 \u2013 jak przyznaje sam prelegent \u2013 jego eksperyment jest przeprowadzony w \u015brodowisku sztucznym, to kto wie, by\u0107 mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci ten kierunek bada\u0144 przyczyni si\u0119 do okre\u015blenia mechanizmu osadzania si\u0119 bursztynu i pomo\u017ce okre\u015bli\u0107 tereny poszukiwawcze.

Warsaw Amber Collection<\/strong><\/p>\n

Kilka prelekcji dotyczy\u0142o tematu zbior\u00f3w Muzeum Ziemi PAN wraz z Warszawskimi Zbiorami Bursztynu. Alicja Pieli\u0144ska przedstawi\u0142a kolekcj\u0119 naturalnych form z tych gromadzonych od 1951 r. zbior\u00f3w, skupiaj\u0105c si\u0119 na formach pierwotnych i wt\u00f3rnych.
Tematem wyk\u0142adu prof. Barbary Kosmowskiej-Ceranowicz by\u0142a kolekcja \u017cywic kopalnych i subfosylnych \u015bwiata w zbiorach MZ PAN gromadzona r\u00f3wnie\u017c od 1951 r. Dzi\u015b w kolekcji tej znajduj\u0105 si\u0119 264 numery inwentarzowe, nadawane pojedynczym okazom lub pr\u00f3bkom z licznymi okazami tej samej rangi. W celu ich identyfikacji zosta\u0142o wykonanych ponad 150 bada\u0144 metod\u0105 spektroskopii absorpcyjnej w podczerwieni i r\u00f3\u017cnych analiz sk\u0142adu elementarnego. Kolekcja zosta\u0142a przedstawiona w dw\u00f3ch aspektach: terminologii nadawanych nazw oraz muzealniczym.<\/p>\n

Pani profesor przedstawi\u0142a tak\u017ce tegoroczne zestawienie przygotowane przez prof. Norberta Vavr\u0119 na temat wieku \u017cywic kopalnych, subfosylnych i wsp\u00f3\u0142czesnych okre\u015blonych metod\u0105 C-14. Przyk\u0142adowo wiek kopalu kolumbijskiego zosta\u0142 okre\u015blony w ten spos\u00f3b na 250 lat, bursztynu japo\u0144skiego tylko 33 tys. lat, a wyschni\u0119t\u0105 \u017cywic\u0119 kalafoni\u0119 6-7 tys. lat. Tzw. m\u0142ody bursztyn, kt\u00f3ry w czasie obr\u00f3bki \u201eci\u0105gnie si\u0119\u201d i nie daje ani szlifowa\u0107, ani polerowa\u0107, ma ponad 60.000 lat \u2013 jest to prawdopodobnie \u017cywica towarzysz\u0105ca z\u0142o\u017com bursztynu. Prof. Vavra zaproponowa\u0142 nast\u0119puj\u0105c\u0105 klasyfikacj\u0119: \u017cywica wsp\u00f3\u0142czesna 0 \u2013 250 lat, staro\u017cytna 250 \u2013 5.000 lat, subfosylna 5.000 \u2013 40.000 lat oraz kopalna powy\u017cej 40.000 lat. Zdaniem prof. Kosmowskiej-Ceranowicz mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 burzliwej dyskusji na ten temat.
Pani profesor zaapelowa\u0142a tak\u017ce do wszystkich os\u00f3b zajmuj\u0105cych si\u0119 badaniem bursztynu, by baczn\u0105 uwag\u0119 przywi\u0105zywali do nazewnictwa okaz\u00f3w \u2013 ich identyfikacja musi by\u0107 perfekcyjna, by unikn\u0105\u0107 kolejnych b\u0142\u0119d\u00f3w.<\/p>\n

O nowo\u015bciach w kolekcji inkluzji zwierz\u0119cych opowiada\u0142 Janusz Kupryjanowicz. \u015arednio w ci\u0105gu roku w zbiorach pojawia si\u0119 ok. 100 numer\u00f3w inwentarzowych, cho\u0107 statystyka ta zosta\u0142a pozytywnie zaburzona w 2007 r., kiedy to kolekcjoner i bursztynnik Andrzej Wiszniewski przekaza\u0142 ponad 1000 okaz\u00f3w bry\u0142ek z bursztynu ukrai\u0144skiego i bry\u0142ek z r\u00f3\u017cnymi inkluzjami pochodz\u0105cych z Klesowa. W zbiorze tym \u2013 nazwanym na cze\u015b\u0107 darczy\u0144cy kolekcj\u0105 Wiszniewskiego \u2013 uda\u0142o si\u0119 oznaczy\u0107 kilka okaz\u00f3w nowego gatunku, m.in. pierwsz\u0105 sieciark\u0119 w bursztynie ukrai\u0144skim z widocznymi pewnymi elementami anatomicznymi na odw\u0142oku, kt\u00f3re rzadko zachowuj\u0105 si\u0119 w tej grupie owad\u00f3w. Druga kolekcja, pozyskana od Janusza Fudali i Douga Lundberga, obejmuje kolekcj\u0119 bry\u0142ek bursztynu dominika\u0144skiego zawieraj\u0105c\u0105 ponad 50 dobrze zachowanych inkluzji. W sumie w latach 2005-2009 uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 \u2013 g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki darczy\u0144com \u2013 251 bry\u0142ek bursztynu, gdzie oznaczono 17 gatunk\u00f3w, w tym 3 nowe. Do tych danych nale\u017cy doliczy\u0107 12 okaz\u00f3w bry\u0142ek przekazanych w przeddzie\u0144 spotkania przez Jurija Popova i Aleksandra Herczka.<\/p>\n

Konserwacja, eksploatacja i kopie bursztynowych zabytk\u00f3w <\/strong><\/p>\n

Katarzyna Kwiatkowska przygotowa\u0142a prelekcj\u0119 na temat metod konserwacji bursztynu archeologicznego, skupiaj\u0105c si\u0119 na zagadnieniach impregnacji i pracach zabezpieczaj\u0105cych \u2013 zar\u00f3wno w warunkach laboratoryjnych, jak i w terenie, kiedy stan zachowania znalezisk jest bardzo z\u0142y. Jednym z lepszych \u015brodk\u00f3w wydaje si\u0119 by\u0107 Paraloid B72 i B67, kt\u00f3re s\u0105 stosowane w British Museum.<\/p>\n

Anna Ma\u0142ka opowiada\u0142a o historii eksploatacji bursztynu. Pierwsze udokumentowane po\u0142awianie bursztynu z Ba\u0142tyku mia\u0142o miejsce w XVI w., a w nast\u0119pnym stuleci stosowano ju\u017c metody g\u00f3rnicze. XVIII wiek przyni\u00f3s\u0142 pierwsz\u0105 udan\u0105 pr\u00f3b\u0119 wydobycia bursztynu z ziemi; wtedy te\u017c powsta\u0142y liczne kopalnie w okolicach Gda\u0144ska, powiatach s\u0142upskim, bytowskim i bia\u0142ogardzkim. W wieku XIX nast\u0105pi\u0142 dalszy rozw\u00f3j kopalnictwa i wiedzy geologicznej.<\/p>\n

\u017byw\u0105 dyskusj\u0119 wywo\u0142a\u0142 temat tworzenia bursztynowych kopii zabytk\u00f3w. Zdaniem Eryka Popkiewicza kopie wykonywane w celach dydaktycznych s\u0105 wr\u0119cz potrzebne, jednak powinny mie\u0107 pewne charakterystyczne cechy odr\u00f3\u017cniaj\u0105ce je od orygina\u0142u. Czasem w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki kopiom odwiedzaj\u0105cy muzea mog\u0105 zobaczy\u0107, jak wygl\u0105da\u0142y niedost\u0119pne obecnie s\u0142ynne obiekty \u2013 jak cho\u0107by Bursztynowa Komnata. Pole do nadu\u017cy\u0107 jest tu jednak zbyt du\u017ce \u2013 nazbyt cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce co\u015b, co przez d\u0142ugie lata uchodzi\u0142o za orygina\u0142, jest niestety falsyfikatem. Trudno by\u0142o jednak udzieli\u0107 jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy ludzie ch\u0119tnie odwiedzaliby plac\u00f3wki muzealne, kt\u00f3re dysponuj\u0105 kopiami a nie orygina\u0142ami…<\/p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

XXIV spotkanie badaczy bursztynu zorganizowane przez Muzeum Ziemi PAN odby\u0142o si\u0119 pod has\u0142em \u201eMuzealne i inne kolekcje bursztynu\u201d. Niestety grypa przetrzebi\u0142a szeregi zar\u00f3wno prelegent\u00f3w, jak i s\u0142uchaczy \u2013 by\u0142o ich znacznie mniej ni\u017c w latach poprzednich.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":14079,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Badacze i mi\u0142o\u015bnicy bursztynu w Muzeum Ziemi PAN - Amber Portal","description":"XXIV spotkanie badaczy bursztynu zorganizowane przez Muzeum Ziemi PAN odby\u0142o si\u0119 pod has\u0142em \u201eMuzealne i inne kolekcje bursztynu\u201d. Niestety grypa przetrzebi\u0142a sz"},"footnotes":""},"categories":[121],"tags":[],"sekcja":[],"class_list":["post-14089","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14089","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14089"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14089\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14079"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14089"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14089"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14089"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=14089"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}