{"id":14066,"date":"2009-11-09T13:03:59","date_gmt":"2009-11-09T12:03:59","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/bursztynowy-sztorm-na-baltyku\/"},"modified":"2025-12-07T18:47:19","modified_gmt":"2025-12-07T17:47:19","slug":"bursztynowy-sztorm-na-baltyku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/aktualnosci\/bursztynowy-sztorm-na-baltyku\/","title":{"rendered":"Bursztynowy sztorm na Ba\u0142tyku"},"content":{"rendered":"

Bursztyniarze wyczekuj\u0105 wietrznej, wr\u0119cz sztormowej pogody. W okresie burz pla\u017ca zaczyna \u017cy\u0107 w\u0142asnym \u017cyciem. Sztormowa pogoda przynosi bursztyn na brzegi morskie, przyci\u0105gaj\u0105c tym po\u0142awiaczy. Co kilkana\u015bcie minut wzd\u0142u\u017c brzegu morskiego przeje\u017cd\u017ca bursztyniarz na motorze, quadzie, rowerze lub pieszo w\u0119druj\u0105c w poszukiwaniu miejsca, gdzie b\u0119dzie wyrzuca\u0107 \u015bmiecie (patyki, wodorosty itp.). A pomi\u0119dzy nimi bursztyn.<\/strong><\/p>\n

\"15X2009-135\"<\/a>
15X2009-135
\n897\/15X2009-135<\/figcaption><\/figure>\n

Na og\u00f3\u0142 okres sztorm\u00f3w zaczyna\u0142 si\u0119 pod koniec listopada, tym razem przyszed\u0142 wcze\u015bniej. Pa\u017adziernikowy sztorm okaza\u0142 si\u0119 jednym z najwi\u0119kszych sztorm\u00f3w w ostatnich latach. Nast\u0119pne b\u0119d\u0105 wyrzuca\u0142y bursztyn, o ile powiej\u0105 pomy\u015blne wiatry. Przez kilka dni w pa\u017adzierniku ka\u017cdy z bursztyniarzy m\u00f3g\u0142 nawet z\u0142owi\u0107 oko\u0142o po 2-3 kilo bursztynu (grubo\u015b\u0107 od gramowych do nawet 50 dekagramowych kawa\u0142k\u00f3w). \u0179r\u00f3d\u0142a historyczne podaj\u0105, \u017ce w 1800 r. morze w jednym dniu wyrzuci\u0142o rekordow\u0105 ilo\u015b\u0107 bursztynu \u2013 150 beczek. Na wybrze\u017cu pruskim \u015brednio rocznie \u0142owiono 237 beczek w latach 1764 \u2013 70; 190 beczek w okresie 1771 \u2013 1779 i 107 beczek w 1780 \u2013 90 (miara beczki mia\u0142a oko\u0142o 129 \u2013 136 litr\u00f3w). W przeci\u0105gu 3-4 godzin oko\u0142o 600 \u2013 900 kilogram\u00f3w bursztynu uzyskiwano z morza, ale bywa\u0142o, \u017ce przez kilka lat w niekt\u00f3rych miejscach morze nic nie wyrzuca\u0142o \u2013 opisywa\u0142 Hartmann, badacz bursztynu z XVII w. Przed II wojn\u0105 tylko na wybrze\u017cu polskim pozyskiwano co najmniej dwie i p\u00f3\u0142 tony bursztynu rocznie. W latach 1950 \u2013 60 po sztormach zdarza\u0142o si\u0119 zbiera\u0107 po kilka, a nawet po kilkana\u015bcie kilogram\u00f3w bursztynu na osob\u0119. Mo\u017cna wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce obecnie wyst\u0119puj\u0105 \u201elata chude\u201d.<\/p>\n

Do \u0142owienia bursztynu u\u017cywa si\u0119 kaszorka, czyli obr\u0119czy z siatk\u0105 na d\u0142ugim trzonku, natomiast do przebierania w patykach s\u0142u\u017c\u0105 kopaczki (narz\u0119dzie do kopania ziemniak\u00f3w) oraz wid\u0142y. Z regu\u0142y kierunek wiatru wskazuje bursztyniarzom, czy i gdzie morze b\u0119dzie wyrzuca\u0107 bursztyn. Sztorm p\u00f3\u0142nocno-zachodni jest najbardziej korzystny dla wschodniej cz\u0119\u015bci mierzei, natomiast p\u00f3\u0142nocno-wschodni dla pasa Mikoszewo \u2013 Jantar \u2013 Stegna oraz zachodniego wybrze\u017ca Polski. Przebywaj\u0105cy na brzegu zbieracze wypatruj\u0105 patyk\u00f3w w morzu lub mew, kt\u00f3re ko\u0142uj\u0105 w pobli\u017cu. Gdy morze jest silnie wzburzone, a ptaki ukrywaj\u0105 si\u0119 przed nawa\u0142nic\u0105, wiadomo, \u017ce nic jeszcze nie wyrzuca. Wprawni i systematycznie chodz\u0105cy \u201ena bursztyn\u201d po\u0142awiacze potrafi\u0105 jednym spojrzeniem odr\u00f3\u017cnia\u0107 puste patyki (bez bursztynu) od tych z bursztynem.<\/p>\n

Bursztyniarze cz\u0119sto \u0142api\u0105 bry\u0142ki, stoj\u0105c po pas w wodzie. Przy wysokiej fali nie wchodz\u0105 tak daleko do wody, a gdy morze jest spokojniejsze wchodz\u0105 g\u0142\u0119biej, by si\u0119ga\u0107 kaszorkiem po bursztyn. \u0141owi\u0105cych chroni\u0105 ubrania wykonane z gumy. Czasami wystarczaj\u0105 im \u201ebiodr\u00f3wki\u201d (buty gumowe si\u0119gaj\u0105ce do bioder), ale przewa\u017cnie potrzeba ubra\u0107 \u201espodnie\u201d (wodery). Najwi\u0119cej bursztynu \u0142apie si\u0119 podczas wschodu s\u0142o\u0144ca, poniewa\u017c poranne promienie s\u0142oneczne roz\u015bwietlaj\u0105 le\u017c\u0105ce na pla\u017cy bry\u0142ki bursztynu (bursztyn zaczyna \u201eb\u0142yszcze\u0107\u201d). \tPodczas sztormu noc\u0105 po\u0142awiacze patroluj\u0105 brzeg morza uzbrojeni dodatkowo w halogenowe latarki czy reflektory pojazd\u00f3w, kt\u00f3rymi si\u0119 poruszaj\u0105. Gdy morze zaczyna wyrzuca\u0107 bursztyn w nocy, zjawiaj\u0105 si\u0119 wyposa\u017ceni w lampy przytroczone do siebie, tak by mie\u0107 wolne r\u0119ce do trzymania kaszorka. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce z regu\u0142y bry\u0142ek nie wyrzuca w jednym miejscu o okre\u015blonej porze.<\/p>\n

Podstawow\u0105 miar\u0105 bursztynu u\u017cywan\u0105 przez bursztyniarzy jest dekagram i kilogram. W \u017cargonie miejscowym u\u017cywa si\u0119 okre\u015ble\u0144 np. \u201edwudekowa bry\u0142ka\u201d. Poszczeg\u00f3lne wielko\u015bci bry\u0142 surowca maj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce nazwy: klocki (oko\u0142o 17 dekagram\u00f3w i wi\u0119cej), kawa\u0142ki (charakteryzuj\u0105ce si\u0119 wielko\u015bciami rz\u0119du od oko\u0142o 6 do kilkunastu dekagram\u00f3w), hawajka (bry\u0142ki o rozmiarach powy\u017cej 0,5 dekagram\u00f3w do kilku dekagram\u00f3w), b\u0119bn\u00f3wka (mianem tym okre\u015bla si\u0119 surowiec od grama do kilku gram\u00f3w), sieczka (czyli drobnica poni\u017cej grama), topik (surowiec, kt\u00f3ry z powodu wielko\u015bci nie da si\u0119 go obrobi\u0107).<\/p>\n

Fot. Eryk Popkiewicz<\/em><\/p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na og\u00f3\u0142 okres sztorm\u00f3w zaczyna\u0142 si\u0119 pod koniec listopada, tym razem przyszed\u0142 wcze\u015bniej. Pa\u017adziernikowy sztorm okaza\u0142 si\u0119 jednym z najwi\u0119kszych sztorm\u00f3w w ostatnich latach. Nast\u0119pne b\u0119d\u0105 wyrzuca\u0142y bursztyn, o ile powiej\u0105 pomy\u015blne wiatry.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":14059,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Bursztynowy sztorm na Ba\u0142tyku - Amber Portal","description":"Na og\u00f3\u0142 okres sztorm\u00f3w zaczyna\u0142 si\u0119 pod koniec listopada, tym razem przyszed\u0142 wcze\u015bniej. Pa\u017adziernikowy sztorm okaza\u0142 si\u0119 jednym z najwi\u0119kszych sztorm\u00f3w w ostat"},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"sekcja":[],"class_list":["post-14066","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-informacje"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14066","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14066"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14066\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14066"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=14066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}