Targi Z\u0142oto Srebro Czas w dniach 2-4 pa\u017adziernika 2009 roku go\u015bci\u0107 b\u0119d\u0105 po raz kolejny wystaw\u0119 z cyklu Muzea na Targach, pt. \u201eBursztyn. Co nosili\u015bmy, a co nosimy\u201d przygotowan\u0105 przez Muzeum Ziemi PAN w Warszawie. Znajd\u0105 si\u0119 na niej przedmioty u\u017cytkowe wykonane z bursztynu w czasach przed i powojennych, wyroby rzemie\u015blnik\u00f3w i artyst\u00f3w. Celem wystawy jest pokazanie tego, co nosi\u0142y nasze prababcie i babcie, nasze mamy i my, a co uda\u0142o si\u0119 przede wszystkim zgromadzi\u0107 w Warszawskich Zbiorach Bursztynu. Nie b\u0119d\u0105 to wyroby bursztynowe widziane oczyma historyka sztuki, lecz raczej ich u\u017cytkownika.<\/p>\n
Okres do roku 1945<\/p>\n
Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza wystawy \u2013 okres przedwojenny i czasy wojny do 1945 roku reprezentowany b\u0119dzie g\u0142\u00f3wnie przez masowe produkty Staatliche Bernstein-Manufaktur (SBM), kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a w latach 1926-1945. Do wyrob\u00f3w tej firmy zaliczane s\u0105 bursztynowe wytwory produkcji masowej, bi\u017cuteria o prostych wzorach cz\u0119sto ponadczasowych, jak naszyjniki, bransolety, broszki oraz przedmioty u\u017cytkowe: szkatu\u0142ki, przyciski do papieru itp. W firmie powstawa\u0142y r\u00f3wnie\u017c pojedyncze przedmioty na zam\u00f3wienie, wykonywane przez znanych \u00f3wcze\u015bnie artyst\u00f3w rze\u017abiarzy.<\/p>\n
Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wyroby SBM wytwarzane w du\u017cej liczbie, stosunkowo tanie i nie wymagaj\u0105ce du\u017cych umiej\u0119tno\u015bci, podoba\u0142y si\u0119, i \u017ce ich stylistyka przyj\u0119\u0142a si\u0119 na wiele lat r\u00f3wnie\u017c w Polsce. Jest to jedna z przyczyn trwania tych wzor\u00f3w i ich estetyki jeszcze kilka lat po zako\u0144czeniu wojny. Druga przyczyna to brak wi\u0119kszej liczby tw\u00f3rc\u00f3w artyst\u00f3w i rzemie\u015blnik\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 bursztynem, kt\u00f3rzy umieliby wykorzysta\u0107 go w swoisty dla siebie spos\u00f3b. Nieliczni tw\u00f3rcy z tamtych czas\u00f3w pracowali i uczyli fachu nast\u0119pc\u00f3w, zapewniaj\u0105c sobie \u015brodki do \u017cycia.<\/p>\n
Czasy powojenne<\/p>\n
Cz\u0119\u015b\u0107 druga wystawy dotyczy\u0107 b\u0119dzie czas\u00f3w powojennych \u2013 nowych tw\u00f3rc\u00f3w i nowych wyzwa\u0144. Przedstawimy g\u0142\u00f3wnie wytw\u00f3rczo\u015b\u0107 tr\u00f3jmiejskich mistrz\u00f3w rzemios\u0142a: Brunona Bacha, Tadeusza Kadeli, W\u0142adys\u0142awa \u0141uckiewicza, Mieczys\u0142awa i Wies\u0142awa Ksi\u0105\u017ck\u00f3w, kt\u00f3rzy produkowali wyroby nawi\u0105zuj\u0105ce do wcze\u015bniejszej stylistyki. Wytworzyli oni w\u0142asny rozpoznawalny styl, zw\u0142aszcza w wyrobach wymagaj\u0105cych wi\u0119kszych umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n
W latach 50. i 60., kiedy prywatna wytw\u00f3rczo\u015b\u0107 bursztynnicza by\u0142a ograniczona dost\u0119pem do surowca i przepisami prawnymi, rozwin\u0119\u0142a swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Pa\u0144stwowa Wytw\u00f3rnia Wyrob\u00f3w Bursztynowych. Mia\u0142a ona dost\u0119p do dobrego jako\u015bciowo surowca (kontyngent bursztynu z Sambii) i jako firmy pa\u0144stwowej nie dotyczy\u0142y jej ograniczenia prawne. Wytwarza\u0142a przedmioty produkcji masowej, g\u0142\u00f3wnie ozdoby takie jak naszyjniki, wisiory, bransolety, przedmioty pami\u0105tkarskie \u2013 modele okr\u0119t\u00f3w, ma\u0142\u0105 plastyk\u0119 figuraln\u0105 itp. Do jednych z ciekawszych wyrob\u00f3w PWWB nale\u017c\u0105 naszyjniki fantazyjne wykonane na zam\u00f3wienie wed\u0142ug wzorca sycylijskiego na rynek ameryka\u0144ski. S\u0105 one przyk\u0142adem bi\u017cuterii wykonywanej w zupe\u0142nie innym stylu ni\u017c spotykana \u00f3wcze\u015bnie w Polsce. PWWB wykonywa\u0142o tak\u017ce prace na zam\u00f3wienie w pojedynczych egzemplarzach.<\/p>\n
Do ozd\u00f3b, kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107 niemal w ka\u017cdym domowym skarbcu, nale\u017c\u0105 naszyjniki z hawajek \u2013 nieregularnych, najcz\u0119\u015bciej szlifowanych w b\u0119bnach paciork\u00f3w r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci nawlekanych na r\u00f3\u017cnej d\u0142ugo\u015bci sznury. Jest to typowa forma wyrob\u00f3w powojennych, nie wymagaj\u0105ca finezyjnego obrabiania, prosta w wykonaniu i dost\u0119pna dla ka\u017cdej kieszeni.<\/p>\n
Lata 70. i 80.<\/p>\n
W po\u0142owie lat 70. bursztyn sta\u0142 si\u0119 materia\u0142em wykorzystywanym przez artyst\u00f3w do tworzenia bi\u017cuterii. Przedstawimy niewielki wycinek wyrob\u00f3w artystycznych dost\u0119pny w naszych zbiorach. S\u0105 to wyroby z 1976 roku wykonane przez: Giedymina Jab\u0142o\u0144skiego, Andrzeja Mrozi\u0144skiego, Seweryny Guga\u0142y-Stolarskiej, El\u017cbiety i Marka Bejm\u00f3w, Marii Lewickiej-Wali i Janusza Konaszewskiego, pokazuj\u0105ce indywidualn\u0105 stylistyk\u0119 ka\u017cdego z tw\u00f3rc\u00f3w.<\/p>\n
Kolejna cz\u0119\u015b\u0107 wystawy to przedmioty wykonane przez artyst\u00f3w po 1980 roku. Wyroby te zawdzi\u0119czamy zazwyczaj dobrej woli naszych darczy\u0144c\u00f3w \u2013 najcz\u0119\u015bciej wykonawc\u00f3w prac. Odwzorowuj\u0105 one tendencje panuj\u0105ce w modzie, a przede wszystkim umiej\u0119tno\u015bci autora-artysty i inwencj\u0119 w zetkni\u0119ciu z materi\u0105 tworzywa. W\u015br\u00f3d nazwisk znanych tw\u00f3rc\u00f3w poka\u017cemy zaledwie drobny u\u0142amek tw\u00f3rczo\u015bci Gabrieli i Wies\u0142awa Gier\u0142owskich, Marii Lewickiej-Wali, Danuty i Mariusza Gliwi\u0144skich, Pauliny Binek. Ka\u017cdy wyr\u00f3b stanowi szczeg\u00f3lny rarytas, gdy\u017c autorzy dopasowuj\u0105 surowiec bursztynowy, cz\u0119sto rzadkie unikalne odmiany czy formy naturalne, w oprawy podkre\u015blaj\u0105ce urod\u0119 i pi\u0119kno bursztynu.<\/p>\n
W ostatniej cz\u0119\u015bci wystawy pokazana zostanie tw\u00f3rczo\u015b\u0107 mistrz\u00f3w projektuj\u0105cych bi\u017cuteri\u0119 wytwarzan\u0105 w wi\u0119kszej liczbie egzemplarzy. Nale\u017c\u0105 do nich symetryczne, niemal futurystyczne formy bi\u017cuterii \u0142\u0105cz\u0105cej bursztyn ze srebrem w niespotykanych kszta\u0142tach ozdoby powstaj\u0105ce w firmie Amber-Ring. Maj\u0105 one charakterystyczny styl rozpoznawalny od pierwszego wejrzenia.<\/p>\n
Wystawa, kt\u00f3ra Pa\u0144stwo zobaczycie, nie pretenduje do pokazania pe\u0142nego rozwoju bursztyniarstwa od lat 20. XX wieku do dnia dzisiejszego. Poka\u017cemy przedmioty pi\u0119kne i unikatowe, ale r\u00f3wnie\u017c zwyczajne, by nie rzec banalne czy pami\u0105tkarskie, aby uzmys\u0142owi\u0107 sobie i zwiedzaj\u0105cym, \u017ce nawet ma\u0142y drobiazg schowany na dnie szuflady jest elementem wi\u0119kszej ciekawej uk\u0142adanki. Serdecznie zapraszamy.<\/p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Targi Z\u0142oto Srebro Czas w dniach 2-4 pa\u017adziernika 2009 roku go\u015bci\u0107 b\u0119d\u0105 po raz kolejny wystaw\u0119 z cyklu Muzea na Targach, pt. \u201eBursztyn. Co nosili\u015bmy, a co nosimy\u201d przygotowan\u0105 przez Muzeum Ziemi PAN w Warszawie.<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":13838,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Bursztyn. Co nosili\u015bmy, a co nosimy - Amber Portal","description":"Targi Z\u0142oto Srebro Czas w dniach 2-4 pa\u017adziernika 2009 roku go\u015bci\u0107 b\u0119d\u0105 po raz kolejny wystaw\u0119 z cyklu Muzea na Targach, pt. \u201eBursztyn. Co nosili\u015bmy, a co nosim"},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"sekcja":[],"class_list":["post-13839","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-informacje"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13839","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13839"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13839\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13838"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13839"},{"taxonomy":"sekcja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sekcja?post=13839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}