Bratys\u0142awa ma wszelkie predyspozycje ku temu, by by\u0107 jednym z najbardziej rozpoznawalnych miast na bursztynowym szlaku i mi\u0119dzy innymi na bursztynie budowa\u0107 sw\u00f3j wizerunek. Jak to mo\u017cliwe, skoro s\u0142owacka stolica ze z\u0142otem P\u00f3\u0142nocy nam si\u0119 raczej nie kojarzy? Odpowied\u017a le\u017cy w samej istocie szlaku bursztynowego, kt\u00f3rego unikalno\u015b\u0107 polega na tym, \u017ce w spos\u00f3b harmonijny \u0142\u0105czy on tradycje rzymskiego Po\u0142udnia i barbarzy\u0144skiej P\u00f3\u0142nocy \u2013 a wi\u0119c dwie sk\u0142adowe kulturowego dziedzictwa Europy. Tymczasem aglomeracja bratys\u0142awska le\u017cy dok\u0142adnie na granicy obu tych przeciwstawnych \u015bwiat\u00f3w \u2013 i to w\u0142a\u015bnie ten fakt w du\u017cej mierze przes\u0105dzi\u0142 o charakterze tego miasta.<\/p>\n\n\n\n
W czasach staro\u017cytnych Dunaj by\u0142 granic\u0105 Imperium Rzymskiego. Na prawym brzegu tej wielkiej rzeki znajdowa\u0142y si\u0119 rzymskie fortyfikacje graniczne, kt\u00f3rych ruiny zachowa\u0142y si\u0119 do dzisiaj. Jednym z nich jest Cartonum w pobli\u017cu dzisiejszego Hainburga, ale rzymskie umocnienia mo\u017cna zwiedza\u0107 r\u00f3wnie\u017c na terenie dzisiejszej Bratys\u0142awy (dzielnica Rusovce w pobli\u017cu granicy z Austri\u0105 i W\u0119grami). Nie by\u0142oby dzi\u015b Bratys\u0142awy, gdyby nie strategiczne znaczenie dw\u00f3ch naddunajskich wzniesie\u0144, na kt\u00f3rych wyros\u0142y celtyckie, a nast\u0119pnie s\u0142owia\u0144skie grodziska: Devin oraz gr\u00f3d w miejscu dzisiejszego bratys\u0142awskiego zamku, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego wyros\u0142o p\u00f3\u017aniej miasto. Powsta\u0142y one po to, by strzec i kontrolowa\u0107 wa\u017cny br\u00f3d przez Dunaj, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 Rzymianom do handlu z P\u00f3\u0142noc\u0105. Ta strategiczna przeprawa to nic innego jak integralny element szlaku bursztynowego, a zamki obecnej Bratys\u0142awy by\u0142y pierwszymi osadami oraz o\u015brodkami gospodarczymi i wojskowymi po \u201ebarbarzy\u0144skiej\u201d stronie. Powsta\u0142y one w miejscu, gdzie szlak bursztynowy nie tylko przekracza\u0142 granic\u0119 dw\u00f3ch cywilizacji, ale i krzy\u017cowa\u0142 si\u0119 z niemniej wa\u017cnym szlakiem rzecznym Dunaju. Pocz\u0105tki osadnictwa na terenie dzisiejszej Bratys\u0142awy s\u0105 wi\u0119c \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z handlem Rzymu z P\u00f3\u0142noc\u0105, a si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 tego handlu by\u0142 mi\u0119dzy innymi bursztyn.<\/p>\n\n\n\n
Szlak bursztynowy mia\u0142 wiele odga\u0142\u0119zie\u0144, jednak wariant \u201ebratys\u0142awski\u201d nale\u017ca\u0142 do najwa\u017cniejszych. Oczywi\u015bcie u\u017cywaj\u0105c poj\u0119cia \u201ebratys\u0142awski\u201d w odniesieniu do rzeczywisto\u015bci sprzed wiek\u00f3w, pos\u0142uguj\u0119 si\u0119 skr\u00f3tem my\u015blowym i mam na my\u015bli obszar dzisiejszej Bratys\u0142awy w obecnych granicach administracyjnych, gdy\u017c sama nazwa \u201eBratys\u0142awa\u201d funkcjonuje zaledwie nieco ponad sto lat. Szlak ten w okolicach dzisiejszego bratys\u0142awskiego zamku przekracza\u0142 Dunaj i tu rozga\u0142\u0119zia\u0142 si\u0119 na dwie trasy. Wa\u017cniejsza skr\u0119ca\u0142a na p\u00f3\u0142nocny-zach\u00f3d, mija\u0142a Devin i dalej wiod\u0142a przez Morawy na teren dzisiejszej Polski, druga sz\u0142a na p\u00f3\u0142noc, wzd\u0142u\u017c Ma\u0142ych Karpat, nast\u0119pnie w g\u00f3r\u0119 Doliny Wagu i Kysucy, aby dotrze\u0107 na obecne ziemie polskie przez Prze\u0142\u0119cz Jab\u0142onkowsk\u0105, albo przez okolice dzisiejszego Zwardonia lub Oraw\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Zdumiewaj\u0105cy w tym wszystkim jest fakt, i\u017c przebieg prymitywnego szlaku sprzed dw\u00f3ch tysi\u0105cleci jest niemal identyczny, jak obecny uk\u0142ad VI transeuropejskiego korytarza transportowego oraz sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na niego autostrad (r\u00f3wnie\u017c tych w budowie i planowanych) i magistralnych linii kolejowych. Podobnie jak staro\u017cytny go\u015bciniec, tak i obecny korytarz transportowy Ba\u0142tyk \u2013 Adriatyk rozga\u0142\u0119zia si\u0119 w okolicach Bratys\u0142awy i Wiednia na dwie r\u00f3wnoleg\u0142e nitki: morawsk\u0105 i s\u0142owack\u0105, kt\u00f3re nast\u0119pnie \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 na \u015al\u0105sku, by dotrze\u0107 nad Ba\u0142tyk. R\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie \u00f3w korytarz jest okre\u015blany przydomkiem \u201ebursztynowy\u201d: m\u00f3wi si\u0119 o \u201ebursztynowej autostradzie\u201d (A1) czy wr\u0119cz o \u201enowym szlaku bursztynowym\u201d. Niestety, zar\u00f3wno we wsp\u00f3\u0142czesnej wersji \u201ebursztynowej magistrali\u201d, jak i w nowoczesnym marketingu miast i region\u00f3w opartym o bursztynowe tradycje wspomina si\u0119 niemal wy\u0142\u0105cznie o zachodnim wariancie tej trasy – przez czeskie Morawy. Bursztynowe dziedzictwo s\u0142owackich Kysuc, Doliny Wagu i samej Bratys\u0142awy pozostaje gdzie\u015b w cieniu Czech, co z jednej strony jest spowodowane niedostateczn\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 tych tradycji w\u015br\u00f3d samych S\u0142owak\u00f3w, a z drugiej \u2013 brakiem zainteresowania polskich propagator\u00f3w marki bursztynu, by te tradycje S\u0142owakom przypomnie\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Dlaczego Bratys\u0142awa, kt\u00f3ra wyros\u0142a na bursztynowym szlaku, nie jest obecnie rozpoznawalna jako \u201ebursztynowe miasto\u201d, oddaj\u0105c te tradycje Czechom? W\u0142a\u015bciwie nie ma w tym nic dziwnego, je\u015bli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 problemy, jakie Bratys\u0142awa ma ze swoj\u0105 histori\u0105, a raczej z jej popularyzacj\u0105 w \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n
Ciekawe ilu czytelnik\u00f3w portalu amber.com.pl wie o tym, \u017ce Bratys\u0142awa by\u0142a przez kilka wiek\u00f3w stolic\u0105 i najwi\u0119kszym miastem wielkich W\u0119gier, miejscem koronacji w\u0119gierskich kr\u00f3l\u00f3w, a przez pewien czas \u2013 drugim najwa\u017cniejszym miastem Imperium Habsburg\u00f3w. Bratys\u0142awski zamek i Katedra \u015aw. Marcina odegra\u0142y w w\u0119gierskiej historii mniej wi\u0119cej tak\u0105 sam\u0105 rol\u0119, jak Wawel i w og\u00f3le Krak\u00f3w w historii Polski. W czasie, kiedy Budapeszt, a raczej osobne miasta Buda i Peszt, by\u0142y ma\u0142o znacz\u0105cymi o\u015brodkami, Bratys\u0142awa kwit\u0142a gospodarczo i kulturalnie, czego \u015bwiadectwem jest wspania\u0142a architektura Starego Miasta, pe\u0142na pa\u0142ac\u00f3w i bogatych kamienic.<\/p>\n\n\n\n
Bratys\u0142awa mia\u0142a jednak jedn\u0105 \u201ewad\u0119\u201d: zaraz po I wojnie \u015bwiatowej by\u0142a tak kosmopolityczna, \u017ce o wiele bardziej przypomina\u0142a Wenecj\u0119 lub Wolne Miasto Gda\u0144sk ni\u017c o\u015brodek s\u0142owackiej pa\u0144stwowo\u015bci. A\u017c do lat 20. XX wieku niemal ka\u017cdy bratys\u0142awianin rozmawia\u0142 p\u0142ynnie w trzech j\u0119zykach: niemieckim, w\u0119gierskim i s\u0142owackim, a kontrowersyjne w\u00f3wczas przy\u0142\u0105czenie miasta do Czechos\u0142owacji nie spotka\u0142o si\u0119 z zadowoleniem mieszka\u0144c\u00f3w. Bratys\u0142awianie domagali si\u0119 od Ententy utworzenia z ich miasta i okolic osobnego pa\u0144stwa, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na kazus Wolnego Miasta Gda\u0144ska, kt\u00f3rego sytuacja by\u0142a zreszt\u0105 bli\u017aniaczo podobna do sytuacji \u00f3wczesnej Bratys\u0142awy (kosmopolityzm, tygiel kulturowy, miasto na pograniczu kultur). Obok bursztynniczych tradycji jest to bardzo wa\u017cny argument, kt\u00f3ry powinien sk\u0142oni\u0107 w\u0142adze Gda\u0144ska do powa\u017cnego rozwa\u017cenia kwestii nawi\u0105zania bli\u017cszych kontakt\u00f3w ze s\u0142owack\u0105 stolic\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Bratys\u0142awa sta\u0142a si\u0119 tak naprawd\u0119 s\u0142owacka dopiero w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym i po II wojnie \u015bwiatowej. Jednak okres po przy\u0142\u0105czeniu do Czechos\u0142owacji oznacza\u0142 pewn\u0105 marginalizacj\u0119 Bratys\u0142awy, kt\u00f3ra dotychczas zawsze by\u0142a wielokulturowa i nie za bardzo pasowa\u0142a do nowego pa\u0144stwa. Najbardziej k\u0142opotliwa Bratys\u0142awa by\u0142a dla komunist\u00f3w, kt\u00f3rzy postarali si\u0119 wymaza\u0107 z pami\u0119ci tradycje w\u0119gierskie i habsburskie, kt\u00f3re stanowi\u0142y o \u015bwietno\u015bci tego miejsca. Nie wolno by\u0142o wi\u0119c g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107 o tym, \u017ce Bratys\u0142awa (Pozsony) by\u0142a stolic\u0105 W\u0119gier, ton\u0105cym w przepychu miastem kr\u00f3l\u00f3w i magnackich pa\u0142ac\u00f3w, \u017ce w\u0142a\u015bnie tu powsta\u0142 pierwszy w Europie park miejski (Sad Janka Krala) \u2013 wymys\u0142 \u201ebur\u017cuazyjnej\u201d Marii Teresy. Komuni\u015bci zbudowali wi\u0119c ogromn\u0105 dzielnic\u0119, socjalistyczn\u0105 sypialni\u0119 z wielkiej p\u0142yty \u2013 Petr\u017calk\u0119, wyburzyli niewielki fragment Starego Miasta i poprowadzili pod zamkiem drog\u0119 szybkiego ruchu. Odt\u0105d Bratys\u0142awa mia\u0142a by\u0107 wy\u0142\u0105cznie \u201emiastem ludu pracuj\u0105cego\u201d, a jego symbolem mia\u0142y sta\u0107 si\u0119 socjalistyczne blokowiska. Jak wida\u0107, ta strategia wizerunkowa okaza\u0142a si\u0119 nadzwyczaj skuteczna: obecnie w Polsce ma\u0142o kto wie o bogatej historii Bratys\u0142awy, miasto to pozostaje w cieniu Pragi, Wiednia i Budapesztu i w powszechnej \u015bwiadomo\u015bci funkcjonuje jedynie jako tanie miejsce na nocleg i baza wypadowa do Wiednia, a nie atrakcyjna turystycznie \u015brodkowoeuropejska metropolia.<\/p>\n\n\n\n
Obecnie s\u0142owacka stolica szuka swojego miejsca na turystycznej mapie Europy, na nowo odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do wspania\u0142ych tradycji, o kt\u00f3rych przez lata nie wolno by\u0142o m\u00f3wi\u0107. Jednak nie spos\u00f3b nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce strategia marketingowa Bratys\u0142awy jest nieco chaotyczna i zupe\u0142nie nie trafia do polskich odbiorc\u00f3w, kt\u00f3rzy nadal nic konkretnego o tym mie\u015bcie nie wiedz\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Winna temu jest s\u0142owacka polityka turystyczna, kt\u00f3ra w takich krajach jak Polska czy Ukraina promuje wy\u0142\u0105cznie Tatry i aquaparki na p\u00f3\u0142nocy kraju. Mo\u017cna si\u0119 o tym przekona\u0107 na targach turystycznych, gdzie stawiany jest znak r\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy S\u0142owacj\u0105 a wypoczynkiem w g\u00f3rach. Na prezentacj\u0119 stolicy nie starcza ju\u017c miejsca, zreszt\u0105 sam bratys\u0142awski magistrat traktuje polskich turyst\u00f3w nieco z przymru\u017ceniem oka, kieruj\u0105c swoje dzia\u0142ania marketingowe niemal wy\u0142\u0105cznie na rynek Czech, Austrii i Europy Zachodniej.<\/p>\n\n\n\n
S\u0142owack\u0105 i bratys\u0142awsk\u0105 strategi\u0119 promocyjn\u0105 krytykuj\u0105 jednak prywatni przedsi\u0119biorcy z bran\u017cy turystycznej, a tak\u017ce przedstawiciele organizacji pozarz\u0105dowych i medi\u00f3w. Nie podoba im si\u0119, \u017ce Bratys\u0142awa pozostaje w cieniu innych \u015brodkowoeuropejskich metropolii, chocia\u017c mog\u0142aby by\u0107 takim samym hitem turystycznym, jak Praga czy Krak\u00f3w. I to w\u0142a\u015bnie od nich, a nie od miasta, wychodz\u0105 r\u00f3\u017cne ciekawe inicjatywy na przedstawienie s\u0142owackiej stolicy w nowym \u015bwietle, w tym r\u00f3wnie\u017c wykorzystuj\u0105ce mark\u0119 bursztynu.<\/p>\n\n\n\n
\u201eBratys\u0142awa znajduje si\u0119 na historycznej trasie bursztynowej, w po\u0142owie drogi mi\u0119dzy Gda\u0144skiem a Rzymem, nad Modrym Dunajem, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy 10 kraj\u00f3w europejskich. Niestety, chocia\u017c w s\u0142owackim spo\u0142ecze\u0144stwie tradycje bursztynnicze Bratys\u0142awy s\u0105 powszechnie znane, ten atut nie jest jeszcze szeroko wykorzystywany w strategii promocyjnej naszego regionu. W zwi\u0105zku z powy\u017cszym, chcia\u0142bym zaproponowa\u0107 Panu zorganizowanie w naszym Hotelu w Bratys\u0142awie konferencji lub spotkania tematycznego, po\u015bwi\u0119conego wykorzystaniu marki bursztynu ba\u0142tyckiego w promocji Gda\u0144ska oraz miast i region\u00f3w s\u0142owackich.\u201d \u2013 napisa\u0142 w li\u015bcie do Prezydenta Gda\u0144ska Paw\u0142a Adamowicza dyrektor jednego z bratys\u0142awskich hoteli.<\/p>\n\n\n\n
Tematyka bursztynnicza z pewno\u015bci\u0105 zainteresuje wielu mieszka\u0144c\u00f3w Bratys\u0142awy, kt\u00f3rzy nawet nie przypuszczaj\u0105, jak wiele wsp\u00f3lnego ich miasto ma z bursztynem ba\u0142tyckim i Gda\u0144skiem (chocia\u017cby wspomniana ju\u017c wielokulturowo\u015b\u0107). Trzeba im jednak w tym troch\u0119 pom\u00f3c, docieraj\u0105c do mieszka\u0144c\u00f3w s\u0142owackiej stolicy z prezentacj\u0105 bursztynu oraz t\u0142umacz\u0105c im, w jaki spos\u00f3b mo\u017cna wykorzysta\u0107 szlak bursztynowy w promocji turystycznej miasta.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
The Slovak capital is a city still looking for an idea to shine on the tourist map of Europe. Despite its undoubted attractiveness and illustrious history, Bratislava is still overshadowed by Prague, Vienna and Budapest. Amber, or to be more specific, a more intensive use of the Amber Route brand in the tourist promotion of the Slovak metropolis, could also help to change this image.<\/p>","protected":false},"featured_media":21413,"parent":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Bratys\u0142awa na bursztynowym szlaku - Amber Portal","description":"S\u0142owacka stolica jest miastem, kt\u00f3re wci\u0105\u017c szuka pomys\u0142u na zab\u0142y\u015bni\u0119cie na turystycznej mapie Europy. Mimo niew\u0105tpliwej atrakcyjno\u015bci i wspania\u0142ej historii, Br"}},"typ-miejsca":[221],"class_list":["post-21412","bursztynowy-szlak","type-bursztynowy-szlak","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","typ-miejsca-turystyka"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztynowy-szlak\/21412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztynowy-szlak"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/bursztynowy-szlak"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"typ-miejsca","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/typ-miejsca?post=21412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}