{"id":16961,"date":"2014-06-23T19:09:55","date_gmt":"2014-06-23T17:09:55","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/bilans-perspektywicznych-zasobow-kopalin-polski\/"},"modified":"2025-11-09T19:34:17","modified_gmt":"2025-11-09T18:34:17","slug":"bilans-perspektywicznych-zasobow-kopalin-polski","status":"publish","type":"bursztyn","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/bursztyn\/bilans-perspektywicznych-zasobow-kopalin-polski\/","title":{"rendered":"Balance of prospective amber resources in Poland in 2009."},"content":{"rendered":"

11. INNE KOPALINY<\/strong><\/p>\n\n\n\n

11.1. BURSZTYNY<\/strong><\/p>\n\n\n\n

11.1.1. Wst\u0119p<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Koncentracje bursztynu na obszarze Polski wyst\u0119puj\u0105 w dwojakiej pozycji stratygraficznej:
\u2013 jako bursztynono\u015bne utwory g\u00f3rnego paleogenu w pozycji in situ<\/i>, w strefie litoralnej epikontynentalnego morza eoce\u0144skiego,
\u2013 jako osady redeponowane w\u015br\u00f3d utwor\u00f3w czwartorz\u0119dowych.
Eoce\u0144skie utwory bursztynono\u015bne wyst\u0119puj\u0105 pod do\u015b\u0107 grubym nadk\u0142adem na zachodnim obrze\u017ceniu Zatoki Gda\u0144skiej oraz na obszarze p\u00f3\u0142nocnej Lubelszczyzny. Czwartorz\u0119dowe z\u0142o\u017ca bursztynu powsta\u0142y w wyniku niszczenia i czasem wielokrotnej redepozycji bursztynono\u015bnych utwor\u00f3w paleogenu, zw\u0142aszcza z\u0142\u00f3\u017c sambijsko-ch\u0142apowskich wyst\u0119puj\u0105cych w obrze\u017ceniu Zatoki Gda\u0144skiej. W osadach plejstoce\u0144skich bursztyn jest spotykany g\u0142\u00f3wnie w strefie fluwioglacjalnych sto\u017ck\u00f3w sandrowych. Holoce\u0144skie nagromadzenia bursztynu s\u0105 zwi\u0105zane z kopalnymi pla\u017cami morza litorynowego oraz z niekt\u00f3rymi odcinkami wsp\u00f3\u0142czesnych pla\u017c ba\u0142tyckich.<\/p>\n\n\n\n

11.1.2. Kryteria bilansowo\u015bci <\/strong><\/p>\n\n\n\n

W obowi\u0105zuj\u0105cych kryteriach bilansowo\u015bci wed\u0142ug Rozporz\u0105dzenia Ministra \u015arodowiska w sprawie kryteri\u00f3w bilansowo\u015bci z\u0142\u00f3\u017c kopalin (Dz. U. z 2001 r., Nr 153, poz. 1774, z p\u00f3\u017an. zm.) dla z\u0142\u00f3\u017c bursztynu zosta\u0142y okre\u015blone dwa wymogi: maksymalna g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 dokumentowania oraz minimalna zawarto\u015b\u0107 bursztynu w osadzie (tab. 11.1.1).<\/p>\n\n\n\n

Tabela 11.1.1. Kryteria bilansowo\u015bci z\u0142\u00f3\u017c bursztynu<\/i><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n

Parametr<\/p>\n<\/td>

\n

Jednostka<\/p>\n<\/td>

\n

Warto\u015b\u0107 brze\u017cna<\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

Maksymalna g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 dokumentowania<\/p>\n<\/td>

\n

m<\/p>\n<\/td>

\n

30<\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

Minimalna zawarto\u015b\u0107 bursztynu<\/p>\n<\/td>

\n

g\/m2<\/p>\n<\/td>

\n

80 (40*)<\/p>\n<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

               
* zasoby pozabilansowe<\/i><\/p>\n\n\n\n

11.1.3. Stan rozpoznania z\u0142\u00f3\u017c udokumentowanych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Udokumentowane zasoby bursztynu wynosz\u0105 \u0142\u0105cznie 29,7 t i wyst\u0119puj\u0105 w trzech z\u0142o\u017cach w wojew\u00f3dztwie pomorskim (tab. 11.1.2.).<\/p>\n\n\n\n

11.1.4. Obszary oraz zasoby prognostyczne i perspektywiczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rezerw\u0119 zasobow\u0105 bursztynu stanowi\u0105 obliczone zasoby prognostyczne, obszary perspektywiczne oraz hipotetyczne, kt\u00f3rych rozmieszczenie mo\u017cna w przybli\u017ceniu oceni\u0107 na podstawie przes\u0142anek litologiczno-facjalnych. Definicj\u0119 takich zasob\u00f3w spe\u0142niaj\u0105 dwie grupy zr\u00f3\u017cnicowane pod wzgl\u0119dem pozycji stratygraficznej ska\u0142y macierzystej i cech litologicznofacjalnych nagromadze\u0144 kopaliny (tab. 11.1.2 i 11.1.3):
\u2013 zasoby prognostyczne in situ<\/i> w utworach eoce\u0144skich,
\u2013 zasoby prognostyczne i perspektywiczne redeponowane w osadach czwartorz\u0119dowych.<\/p>\n\n\n\n

Tabela 11.1.2. Obszary i zasoby prognostyczne bursztynu w utworach eoce\u0144skich i czwartorz\u0119dowych<\/i><\/p>\n\n\n\n

\n

Wojew\u00f3dztwo                 <\/strong><\/p>\n<\/td>

\n

Obszar prognostyczny<\/strong><\/p>\n<\/td>

\n

Nazwa z\u0142o\u017ca<\/strong><\/p>\n<\/td>

\n

Zasoby (t)<\/strong><\/p>\n<\/td><\/tr>

 <\/td>\n

Zasoby w utworach eoce\u0144skich<\/strong><\/p>\n<\/td>

 <\/td> <\/td><\/tr>
\n

pomorskie<\/p>\n<\/td>

\n

Pobrze\u017ce Kaszubskie<\/p>\n<\/td>

\n

K\u0119pa Swarzewska, P\u00f3\u0142wysep Helski<\/p>\n<\/td>

\n

643 820<\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

pomorskie<\/p>\n<\/td>

\n

Pobrze\u017ce S\u0142owi\u0144skie<\/p>\n<\/td>

\n

okolice z\u0142o\u017ca Mo\u017cd\u017canowo<\/p>\n<\/td>

\n

20<\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

lubelskie<\/p>\n<\/td>

\n

p\u00f3\u0142nocna Lubelszczyzna<\/p>\n<\/td>

\n

rejon wok\u00f3\u0142 z\u0142o\u017ca G\u00f3rka<\/p>\n

Lubartowska wraz ze z\u0142o\u017cem<\/p>\n<\/td>

\n

56 504<\/p>\n<\/td><\/tr>

 <\/td>\n

Zasoby w utworach czwartorz\u0119dowych<\/strong><\/p>\n<\/td>

 <\/td> <\/td><\/tr>
\n

pomorskie<\/p>\n<\/td>

\n

Pobrze\u017ce Kaszubskie<\/p>\n<\/td>

\n

Borek<\/p>\n<\/td>

\n

23<\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

pomorskie<\/p>\n<\/td>

\n

\u017bu\u0142awy Wi\u015blane (delta Wis\u0142y)<\/p>\n<\/td>

\n

Stegna<\/p>\n<\/td>

\n

1,4<\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

pomorskie<\/p>\n<\/td>

\n

\u017bu\u0142awy Wi\u015blane (delta Wis\u0142y)<\/p>\n<\/td>

\n

Sztutowo \u2013 pole I<\/p>\n<\/td>

\n

10,3<\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

pomorskie<\/p>\n<\/td>

\n

\u017bu\u0142awy Wi\u015blane (delta Wis\u0142y)<\/p>\n<\/td>

\n

Sztutowo \u2013 pole II<\/p>\n<\/td>

\n

8,9<\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

pomorskie<\/p>\n<\/td>

\n

Pojezierze Kaszubskie<\/p>\n<\/td>

\n

Smo\u0142dzino<\/p>\n<\/td>

\n

0,6<\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

Razem <\/strong><\/p>\n<\/td>

 <\/td> <\/td>\n

44,2<\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

Og\u00f3\u0142em  <\/strong><\/p>\n<\/td>

 <\/td> <\/td>\n

700 388,2<\/p>\n<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Najbardziej perspektywicznym obszarem jest delta Wis\u0142y i pobliskie sektory dna Ba\u0142tyku.<\/p>\n\n\n\n

Pozytywne wyniki poszukiwa\u0144 bursztynu uzyskano r\u00f3wnie\u017c w innych rejonach Pobrze\u017ca Ba\u0142tyku (tab. 11.1.3).<\/p>\n\n\n\n


Tabela. 11.1.3. Obszary perspektywiczne bursztynu <\/i><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

\n

Wojew\u00f3dztwo<\/strong><\/p>\n<\/td>

\n

Obszar perspektywiczny<\/strong><\/p>\n<\/td>

\n

Miejscowo\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

pomorskie<\/p>\n<\/td>

\n

\u017bu\u0142awy Wi\u015blane<\/p>\n<\/td>

\n

Jantar<\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

pomorskie<\/p>\n<\/td>

\n

Mierzeja Wi\u015blana<\/p>\n<\/td>

\n

Krynica Morska<\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

pomorskie<\/p>\n<\/td>

\n

Pobrze\u017ce Kaszubskie<\/p>\n<\/td>

\n

Ostrowo<\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

pomorskie<\/p>\n<\/td>

\n

Wybrze\u017ce S\u0142owi\u0144skie<\/p>\n<\/td>

\n

p\u00f3\u0142nocna cz\u0119\u015b\u0107 rynny Jeziora \u017barnowieckiego<\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

pomorskie  <\/p>\n<\/td>

\n

Pobrze\u017ce Kaszubskie (obszar miasta Gda\u0144sk)<\/p>\n<\/td>

\n

Jelitkowo\u2013Brze\u017ano<\/p>\n

 <\/i><\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

pomorskie<\/p>\n<\/td>

\n

Pobrze\u017ce Kaszubskie<\/p>\n<\/td>

\n

R\u00f3\u017cyny, Kleszczewko, Warcz, Sm\u0119gorzyno, Lipce<\/p>\n<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

 <\/i><\/p>\n\n\n\n

Ponadto wyst\u0105pienia bursztynu, kt\u00f3re mog\u0105 sygnalizowa\u0107 istnienie perspektyw zasobowych (zasoby hipotetyczne), s\u0105 znane w nast\u0119puj\u0105cych punktach:
\u2013 na po\u0142udniowy zach\u00f3d od miasta Lidzbark Warmi\u0144ski (woj. warmi\u0144sko-mazurskie),  
\u2013 w rejonie miejscowo\u015bci Kajkowo na p\u00f3\u0142nocno-zachodnim sk\u0142onie misy jeziora Morliny na po\u0142udnie od Ostr\u00f3dy (woj. warmi\u0144sko-mazurskie),  
\u2013 w rejonie miejscowo\u015bci Zielnowo ko\u0142o Grudzi\u0105dza (woj. pomorskie),  
\u2013 w rejonie miejscowo\u015bci G\u00f3ra Pu\u0142awska ko\u0142o Pu\u0142aw (woj. lubelskie).<\/p>\n\n\n\n

Wielko\u015b\u0107 oszacowanych zasob\u00f3w prognostycznych prawdopodobnie nie znajdzie potwierdzenia w z\u0142o\u017cach udokumentowanych ze wzgl\u0119du na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 zalegania bursztynu w woj. pomorskim (tab. 11.1.4).<\/p>\n\n\n\n

Tabela 11.1.4. Zasoby bursztynu wg stanu na 31.12.2009 r.  <\/i><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

\n

Wojew\u00f3dztwo<\/strong><\/p>\n<\/td>

\n

Liczba z\u0142\u00f3\u017c<\/strong><\/p>\n

 <\/strong><\/p>\n<\/td>

\n

Zasoby bilansowe  (t)<\/strong><\/p>\n

 <\/strong><\/p>\n<\/td>

\n

Liczba z\u0142\u00f3\u017c<\/strong><\/p>\n

 <\/strong><\/p>\n<\/td>

\n

Zasoby prognostyczne (t)<\/strong><\/p>\n

 <\/strong><\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

pomorskie<\/p>\n<\/td>

\n

3<\/p>\n<\/td>

\n

29,7<\/p>\n<\/td>

\n

7<\/p>\n<\/td>

\n

643 884,2<\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

lubelskie<\/p>\n<\/td>

\n

\u2013<\/p>\n<\/td>

\n

\u2013<\/p>\n<\/td>

\n

2<\/p>\n<\/td>

\n

56 504,0<\/p>\n<\/td><\/tr>

\n

Razem<\/strong><\/p>\n<\/td>

\n

3<\/p>\n<\/td>

\n

29,7<\/p>\n<\/td>

\n

9<\/p>\n<\/td>

\n

700 388,2<\/p>\n<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

11.1.5. Rekomendacje dalszych prac<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W przypadku bursztynu wyst\u0119puj\u0105cego in situ<\/i> w utworach paleoge\u0144skich stosowanie powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cych metod dokumentowania z\u0142\u00f3\u017c przynosi zadowalaj\u0105ce efekty. Odmiennie wygl\u0105da sprawa w przypadku bursztynu wyst\u0119puj\u0105cego w osadach czwartorz\u0119dowych \u2013 bursztyn bywa eksploatowany podczas etapu dokumentowania z\u0142o\u017ca lub staje si\u0119 przedmiotem nielegalnej eksploatacji zaraz po udokumentowaniu, w okresie poprzedzaj\u0105cym wydanie koncesji na eksploatacj\u0119. W celu poprawy przedstawionej sytuacji mo\u017cna zasugerowa\u0107 dwie mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142a\u0144 formalno-prawnych:
\u2013 dopuszczenie uzyskiwania kompleksowych koncesji na prace badawcze i eksploatacj\u0119 z\u0142o\u017ca,
\u2013 sporz\u0105dzanie uproszczonych dokumentacji geologicznych na podstawie oszacowania obj\u0119to\u015bci osadu bursztynono\u015bnego i wydajno\u015bci w rejonie jako procentowego udzia\u0142u wyrobisk pozytywnych w ca\u0142ej liczbie wyrobisk geologicznych w szeroko poj\u0119tym rejonie z\u0142o\u017ca.<\/p>\n\n\n\n

11.1.6. Bariery i ograniczenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cliwo\u015bci zagospodarowania zasob\u00f3w perspektywicznych bursztynu s\u0105 ograniczane czynnikami zewn\u0119trznymi, kt\u00f3re mo\u017cna umownie podzieli\u0107 na cztery grupy:  
\u2013 ograniczenia spowodowane warunkami geologiczno-g\u00f3rniczymi wp\u0142ywaj\u0105cymi na koszt pozyskania surowca,
\u2013 ograniczenia zwi\u0105zane z konieczno\u015bci\u0105 ochrony \u015brodowiska naturalnego,
\u2013 ograniczenia spowodowane konfliktem z infrastruktur\u0105 na powierzchni z\u0142\u00f3\u017c,
\u2013 ograniczenia spowodowane przepisami dotycz\u0105cymi dokumentowania zasob\u00f3w bursztynu.<\/p>\n\n\n\n

11.1.7. Wnioski<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1.  Na obszarze Polski w spos\u00f3b formalny udokumentowano jedynie bardzo niewielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zasob\u00f3w bursztynu.
2.  Poszukiwania nagromadze\u0144 bursztynu powinny by\u0107 uwarunkowane przes\u0142ankami paleogeograficznymi (niewielka odleg\u0142o\u015b\u0107 od wybrze\u017ca morza eoce\u0144skiego) i facjalnymi. Przes\u0142anki paleogeograficzne ograniczaj\u0105 zatem rejon poszukiwa\u0144 do obszaru Pomorza i Polski wschodniej,  a  zastosowanie przes\u0142anek facjalnych pozwala wybra\u0107 z tych obszar\u00f3w rejony perspektywiczne. Om\u00f3wiona powy\u017cej metodyka zosta\u0142a zastosowana z dobrym skutkiem pod czas ba da\u0144 osad\u00f3w asocjacji bursztynono\u015bnej na p\u00f3\u0142nocnej Lubelszczy\u017anie.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Pa\u0144stwowy Instytut Geologiczny – Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy, www.pgi.gov.pl<\/a>
<\/i><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Study prepared for the Ministry of the Environment by the National Geological Institute and the National Research Institute. Status as of 31.12.2009.<\/p>","protected":false},"featured_media":16960,"parent":0,"menu_order":7,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Bilans perspektywicznych zasob\u00f3w bursztynu w Polsce w 2009 r. - Amber Portal","description":"Study prepared for the Ministry of the Environment by the National Geological Institute and the National Research Institute. Status as of 31.12.2009."}},"tags":[],"lokalizacja":[],"temat":[224],"class_list":["post-16961","bursztyn","type-bursztyn","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","temat-raporty-rynku-bursztynu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztyn\/16961","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztyn"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/bursztyn"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16960"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16961"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16961"},{"taxonomy":"lokalizacja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lokalizacja?post=16961"},{"taxonomy":"temat","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/temat?post=16961"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}