{"id":14445,"date":"2010-04-06T15:38:53","date_gmt":"2010-04-06T13:38:53","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/bursztyn-w-sredniowiecznej-medycynie-arabskiej\/"},"modified":"2025-11-09T19:34:14","modified_gmt":"2025-11-09T18:34:14","slug":"bursztyn-w-sredniowiecznej-medycynie-arabskiej","status":"publish","type":"bursztyn","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/bursztyn\/bursztyn-w-sredniowiecznej-medycynie-arabskiej\/","title":{"rendered":"Bursztyn w \u015bredniowiecznej medycynie arabskiej"},"content":{"rendered":"<p>Wiedza na temat bursztynu stosowanego w medycynie \u015bredniowiecznej po cz\u0119\u015bci opiera\u0142a si\u0119 na wierze a nie zawsze na prawdziwych przes\u0142ankach. \u0179r\u00f3d\u0142a arabskie \u015bredniowiecznych pisarzy na temat bursztynu wzmiankuj\u0105 jego wykorzystanie w wierzeniach i medycynie. Arabski farmakolog i lekarz Ab\u016b Bakr Muhammad ibn Zakarij\u0101 al-R\u0101zi \u017cyj\u0105cy w X w. podaje: <em>\u201ebursztynu w medycynie u\u017cywa si\u0119 przy krwotokach, biegunce\u201d<\/em>. Dalsze wiadomo\u015bci znajdujemy w dziele arabskiego lekarza Ibn al-\u011eazz\u0101ra (\u017cyj\u0105cego w drugiej po\u0142owie X w.) zatytu\u0142owanym \u201eal-I\u00b4tim\u0101d fi\u00b4l-adwija\u00b4 al-mufrada\u201d: <em>\u201epowstrzymuje krwotoki oboj\u0119tnie, z kt\u00f3rego miejsca cia\u0142a one pochodz\u0105 (\u2026). Pomaga na bicie serca i biegunk\u0119\u201d<\/em>. <em>\u201eBursztyn ma moc serca uwesela\u0107 i kordiak\u0119 oddala\u0107<\/em> (choroby sercowe) <em>i duchy posila\u0107\u201d<\/em>, pity dzia\u0142a na choroby \u017co\u0142\u0105dka, krwotoki, biegunk\u0119, a noszony na <em>\u201ebol\u0105czk\u0119 tedy pomaga\u201d<\/em> \u2013 pisa\u0142 Stefan Falimirz w 1534 r., korzystaj\u0105cy z recept lekarza arabskiego Awicenny (980-1037 r.). <em>\u201eNauka leczenia trzew albo jelit (\u2026) tarty bursztyn w czym go kolwiek wypije\u2026\u201d <\/em>and <em>\u201eNauka leczenia kamienia: bursztyn t\u0142uczony z piwem pi\u0107\u201d<\/em> \u2013 to przepisy z 1564 r. Marcina Siennika. Elius i Erazm utrzymywali go za lekarstwo przeciw jadowi i morowemu powietrzu \u2013 informacja jest zaczerpni\u0119ta ze \u017ar\u00f3d\u0142a pisanego z 1518 r. \u201eEncomium artis medicae. Lovanii\u201d autorstwa Desideriusa Erasmusa. Z kolei Ludwik Jenike w 1885 r. napisa\u0142, \u017ce Turcy wyznaj\u0105cy islam uwa\u017cali, \u017ce chroni od zarazy.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejn\u0105 informacj\u0119 na interesuj\u0105cy nas temat znajdujemy u arabskiego pisarza al-B\u012br\u016bn\u012bego w dziele \u201eKit\u0101b al-\u011fam\u0101h\u012br f\u012b ma\u00b4rifat al-\u011faw\u0101hir\u201d napisanym pomi\u0119dzy 1040 a 1048 r.: <em>\u201ePodaj\u0119 tu wiadomo\u015b\u0107 o bursztynie dlatego, poniewa\u017c Turcy wschodni po\u017c\u0105daj\u0105 go, zw\u0142aszcza<\/em> (w postaci) <em>wielkich bry\u0142ek o pi\u0119knej barwie. Przechowuj\u0105 go w szkatu\u0142ach z k\u0142\u00f3w morsa. Wol\u0105 oni gatunek r\u016bmijski, z powodu jego czysto\u015bci i jego l\u015bni\u0105co-\u017c\u00f3\u0142tego koloru, nie interesuj\u0105 si\u0119 za\u015b <\/em>(bursztynem) <em>chi\u0144skim, kt\u00f3ry jest u nich, poniewa\u017c <\/em>(ten ostatni) <em>r\u00f3\u017cni si\u0119 od r\u016bmijskiego. Jako pow\u00f3d tego popytu podaj\u0105<\/em> (Turcy wschodni), <em>that<\/em> (bursztyn ten) <em>odpiera szkod\u0119 wyrz\u0105dzan\u0105 przez patrz\u0105cego z\u0142ym okiem\u2026\u201d<\/em>. Wa\u017cn\u0105 informacj\u0119 o bursztynie podaje al-Marwaz\u012b w przyrodniczym dziele \u201ePrzyrodzone w\u0142a\u015bciwo\u015bci zwierz\u0105t\u201d, kt\u00f3re napisa\u0142 oko\u0142o 1120 r. <em>\u201ePrzywozi si\u0119 do nich<\/em> (do Chin) <em>ko\u015b\u0107 s\u0142oniow\u0105 kadzid\u0142o, prawdziwy s\u0142owia\u0144ski bursztyn, kt\u00f3ry jako \u017cywica \u015bcieka z drzew <\/em>(rosn\u0105cych w krajach po\u0142o\u017conych nad) <em>Morzem S\u0142owia\u0144skim. Dlatego<\/em> (przywozi si\u0119 go), <em>poniewa\u017c w Chinach istnieje<\/em> (tylko) <em>bursztyn czarniawy, na kt\u00f3ry to gatunek nie ma popytu. <\/em>(Chi\u0144czycy) <em>po\u017c\u0105daj\u0105 prawdziwego<\/em> (bursztynu)<em> do<\/em> (wyrobu) <em>swych ozd\u00f3b. Utrzymuj\u0105 oni, \u017ce pomaga on przeciw urocznemu wejrzeniu\u201d.<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W wierzeniach \u015bredniowiecznych ludzi bursztyn wykorzystywano w medycynie \u015bwiata arabskiego, a jako talizman s\u0142u\u017cy\u0142 do odp\u0119dzania urok\u00f3w u wschodnich Turk\u00f3w i Chi\u0144czyk\u00f3w. Na podstawie powy\u017cszych informacji mo\u017cna wi\u0119c za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce bursztyn m\u00f3g\u0142 mie\u0107 podobne zastosowanie na terenie Europy.<\/p>","protected":false},"featured_media":14444,"parent":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Bursztyn w \u015bredniowiecznej medycynie arabskiej - Amber Portal","description":"W wierzeniach \u015bredniowiecznych ludzi bursztyn wykorzystywano w medycynie \u015bwiata arabskiego, a jako talizman s\u0142u\u017cy\u0142 do odp\u0119dzania urok\u00f3w u wschodnich Turk\u00f3w i Ch"}},"tags":[],"lokalizacja":[],"temat":[223],"class_list":["post-14445","bursztyn","type-bursztyn","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","temat-bursztyn-baltycki"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztyn\/14445","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztyn"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/bursztyn"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14444"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14445"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14445"},{"taxonomy":"lokalizacja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lokalizacja?post=14445"},{"taxonomy":"temat","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/temat?post=14445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}