Kopal to cz\u0119\u015bciowo zmieniona (subfosylna) naturalna \u017cywica drzew. ” W literaturze naukowej [\u2026] trwa dyskusja, co nazywa\u0107 kopalem, a co ju\u017c \u017cywic\u0105 kopaln\u0105. Cz\u0119sto wysuwanym kryterium jest wiek, s\u0105 zwolennicy ograniczaj\u0105cy wiek kopalu na 10 tysi\u0119cy do 5 milion\u00f3w lat ” (Barbara Kosmowska-Ceranowicz).<\/p>\n\n\n\n
Te naturalne, stosunkowo m\u0142ode subfosylne \u017cywice bywaj\u0105 zwykle opisywane z okre\u015bleniem geograficznym, niekiedy z odniesieniem do drzewa macierzystego. Najbardziej znane nazwy to: kopal z Zanzibaru, kopal z Madagaskaru, kopal kauri, kopal z Manili, kopal z Japonii, kopal kolumbijski i kopal z Borneo ze stanu Sabah.<\/p>\n\n\n\n
Te naturalne, stosunkowo m\u0142ode subfosylne \u017cywice bywaj\u0105 zwykle opisywane z okre\u015bleniem geograficznym, niekiedy z odniesieniem do drzewa macierzystego. Najbardziej znane nazwy to: kopal z Zanzibaru, kopal z Madagaskaru, kopal kauri, kopal z Manili, kopal z Japonii, kopal kolumbijski i kopal z Borneo ze stanu Sabah. <\/p>\n\n\n\n
Kopal wyst\u0119puje w postaci bry\u0142ek o r\u00f3\u017cnych kszta\u0142tach, wielko\u015bci i zabarwieniu, oraz r\u00f3\u017cnym stopniu przezroczysto\u015bci. Pozyskuje si\u0119 go z powierzchni ziemi albo z warstw przypowierzchniowych. Bywa, \u017ce zawiera inkluzje. Niekiedy kopal w stanie surowym charakteryzuje si\u0119 chropowat\u0105 powierzchni\u0105, tzw. g\u0119si\u0105 sk\u00f3rk\u0105. Prze\u0142am bywa szklisty, generalnie s\u0142abo zabarwiony, ale zdarzaj\u0105 si\u0119 bry\u0142ki kopalu intensywnie zabarwione, w gamie od \u017c\u00f3\u0142tej do brunatnej. Rozpuszcza si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w spirytusie, acetonie, eterze, chloroformie i benzenie. Ca\u0142kowicie w mieszaninach rozpuszczalnik\u00f3w. W spirytusie z acetonem rozpuszcza si\u0119 kopal kauri, w spirytusie z terpentyn\u0105 oraz w acetonie z terpentyn\u0105 kopal z Manili. Niekt\u00f3re oleje (lniany, rozmarynowy) dzia\u0142aj\u0105 na niego zmi\u0119kczaj\u0105co.<\/p>\n\n\n\n
Temperatura topnienia kopali to od oko\u0142o 110\u00f7180o<\/sup>C (kopalu z Zanzibaru nawet do ponad 300o<\/sup>C). W\u0142a\u015bciwo\u015bci fizyczne: twardo\u015b\u0107 1,5 do 2,5 (wg Mohsa); g\u0119sto\u015b\u0107 1,0 do 1,19 g\/cm 3; wsp\u00f3\u0142czynnik za\u0142amania \u015bwiat\u0142a 1,54; po\u0142ysk t\u0142usty; kolor lodowo-cytrynowo-\u017c\u00f3\u0142ty oraz \u017c\u00f3\u0142tawobrunatny. Wiek kopali jest mo\u017cliwy do okre\u015blenia metod\u0105 w\u0119gla C14. Zastosowanie kopali, to g\u0142\u00f3wnie jako sk\u0142adnik lakier\u00f3w, lak\u00f3w i werniks\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Wyst\u0119puj\u0105ce lokalnie w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata kopale wykorzystywano do wyrobu ozd\u00f3b, naszyjnik\u00f3w i figurek. Sprowadzone do Europy, s\u0142u\u017cy\u0142y tak\u017ce jako materia\u0142 zast\u0119pczy bursztynu ba\u0142tyckiego (sukcynitu) do wytwarzania wyrob\u00f3w jubilerskich. W 1891 roku H. Beck opracowa\u0142 metod\u0119 utwardzania naturalnych \u017cywic, surogat\u00f3w kopalu i bursztynu. “\u017bywice mieszane s\u0105 z r\u00f3wnymi cz\u0119\u015bciami mieszanek alkoholu etylowego, gliceryny, fenolu i cukr\u00f3w, z dodatkami tlenk\u00f3w metali<\/em>” (patent angielski numer 9747), a w roku 1911 F. Spiller opracowa\u0142 spos\u00f3b przetwarzania kopalu na materia\u0142 podobny do bursztynu. “Polega\u0142 on na oczyszczeniu kopalu z kory, rozmi\u0119kczaniu dwusiarczkiem w\u0119gla, a nast\u0119pnie r\u00f3wnomiernym ogrzewaniu w hermetycznych formach pod ci\u015bnieniem <\/em>” (patent niemiecki 247734). <\/p>\n\n\n\n Jednak – mimo jego prasowania, utwardzania i lakierowania – imitacje bursztynu wytwarzane z kopali \u0142atwo by\u0142o odr\u00f3\u017cni\u0107 od bursztynu. Wystarczy\u0142o wyr\u00f3b z kopalu potrze\u0107 wat\u0105 nas\u0105czon\u0105 eterem, a powstawa\u0142 matowy \u015blad, powierzchniowa warstwa ulega\u0142a rozpuszczeniu. Tak\u017ce rozgrzana ig\u0142a po dotkni\u0119ciu kopalu ci\u0105gn\u0119\u0142a za sob\u0105 niteczki, kt\u00f3re przylepia\u0142y si\u0119 do niej. Wyroby z kopalu po pewnym czasie (ju\u017c po kilku latach) pokrywa\u0142y si\u0119 d\u0142ugimi w\u0142oskowatymi sp\u0119kaniami biegn\u0105cymi od powierzchni w g\u0142\u0105b. <\/p>\n\n\n\n Obecnie post\u0119p techniczny i technologiczny znacz\u0105co zmieni\u0142 kopal, ujawni\u0142 nowe mo\u017cliwo\u015bci jego wykorzystania w jubilerstwie. W procesie utwardzania kopali ka\u017cdy kawa\u0142ek owija si\u0119 w foli\u0119 aluminiow\u0105 lub papier, nast\u0119pnie w autoklawie utwardza si\u0119 etapowo, zwi\u0119kszaj\u0105c temperatur\u0119, ci\u015bnienie i czas nagrzewania, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo wynosz\u0105 150\u00b0C, 10 at, 12 godzin, w ostatnim za\u015b etapie 200-210\u00b0 C, 20-25 at, 20 godzin. <\/p>\n\n\n\n Przejrzysto\u015b\u0107 utwardzanych bry\u0142ek kopalu uzyskuje si\u0119, zak\u0142adaj\u0105c w autoklawie tak zwane odstojniki na wod\u0119, natomiast w celu uzyskania bry\u0142ek matowych, nie zak\u0142ada si\u0119 ich. Zielon\u0105, obecnie atrakcyjn\u0105 handlowo barw\u0119 uzyskuje si\u0119, dodaj\u0105c do ka\u017cdego etapu utwardzania kopalu w autoklawie wod\u0119 w ilo\u015bci zale\u017cnej od pojemno\u015bci autoklawu a odstojnik\u00f3w na wod\u0119 nie zak\u0142ada si\u0119. Z tak utwardzonego kopalu zdejmuje si\u0119 foli\u0119 i szlifuje, nadaj\u0105c mu po\u017c\u0105dany kszta\u0142t (wisiorka, kulki, kaboszonu), nast\u0119pnie miesza z talkiem technicznym i ponownie wygrzewa w autoklawie. Po tym zabiegu wyroby szlifuje si\u0119 i poleruje g\u0142\u00f3wnie w wibratorach. <\/p>\n\n\n\n Przeprowadzony kilkakrotnie w autoklawie proces powoduje stopniowe utwardzanie kopalu. Pod wzgl\u0119dem twardo\u015bci i przydatno\u015bci do obr\u00f3bki staje si\u0119 on por\u00f3wnywalny z bursztynem, a wytwarzane z niego kamienie jubilerskie s\u0105 \u0142udz\u0105co podobne s\u0105 do bursztynu. Mo\u017cliwe jest tak\u017ce \u0142uskowanie i barwienie utwardzonego kopalu. <\/p>\n\n\n\n \u0141uskowanie kopalu jest tak\u017ce procesem kilku etapowym: w autoklawie przy temperaturze 200-210\u00b0C, ci\u015bnieniu 45-75 at wygrzewa si\u0119 przez 12 godzin gotowe ju\u017c kamienie, nast\u0119pnie po pozbyciu si\u0119 gazu z autoklawu sch\u0142adza si\u0119 zawarto\u015b\u0107 wentylatorami. Do ko\u0144cowego etapu \u0142uskowania dodaje si\u0119 wody z octem. \u0141uskowanie odbywa si\u0119 przy u\u017cyciu odstojnik\u00f3w wody. <\/p>\n\n\n\n Barwienie – nadawanie wyrobom z kopalu barwy bursztynu: z\u0142ocistej lub koniakowej – odbywa si\u0119 obecnie najcz\u0119\u015bciej na paletach w sterylizatorze. Poczynaj\u0105c od temperatury wygrzewania 100-120 \u00b0 C przez 12 godzin, a ko\u0144cz\u0105c przy temperaturze 160-180\u00b0C i czasie stosownym do uzyskania po\u017c\u0105danego odcienia. <\/p>\n\n\n\n Nowe mo\u017cliwo\u015bci uzyskania doskona\u0142ych i trudnych do identyfikacji imitacji bursztynu daje tak\u017ce prasowanie kopalu z bursztynem oraz dodatkami: barwnikami i \u015brodkami zapachowymi. <\/p>\n\n\n\n Obecnie do identyfikacji kopalu nie wystarczy ju\u017c eter. Do\u015bwiadczony rzeczoznawca zapewne rozpozna go po zapachu, traktuj\u0105c wyr\u00f3b z kopalu rozgrzan\u0105 ig\u0142\u0105. Odmienny od bursztynu zapach odczuje z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 bursztynnik w trakcie jego obr\u00f3bki. Pewna jest natomiast identyfikacja kopalu metod\u0105 analizy krzywej spektralnej w podczerwieni IR. Otrzymany wykres to swoisty “odcisk palca” substancji.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kopal to skamienia\u0142a naturalna \u017cywica drzew zar\u00f3wno li\u015bciastych, jak i iglastych, kt\u00f3ra wyst\u0119puje w przyrodzie w bardzo wielu rodzajach, g\u0142\u00f3wnie w obszarach tropikalnych, ale r\u00f3wnie\u017c subtropikalnych (Nowa Zelandia)<\/p>","protected":false},"featured_media":26933,"parent":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Kopal - Amber Portal","description":"Kopal to skamienia\u0142a naturalna \u017cywica drzew zar\u00f3wno li\u015bciastych, jak i iglastych, kt\u00f3ra wyst\u0119puje w przyrodzie w bardzo wielu rodzajach, g\u0142\u00f3wnie w obszarach tro"}},"tags":[],"lokalizacja":[],"temat":[223],"class_list":["post-13921","bursztyn","type-bursztyn","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","temat-bursztyn-baltycki"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztyn\/13921","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztyn"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/bursztyn"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26933"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13921"},{"taxonomy":"lokalizacja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lokalizacja?post=13921"},{"taxonomy":"temat","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/temat?post=13921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Wykorzystanie kopalu w jubilerstwie <\/h2>\n\n\n\n
Identyfikacja kopalu <\/h2>\n\n\n\n