{"id":13723,"date":"2009-07-15T19:25:26","date_gmt":"2009-07-15T17:25:26","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/zbiory-bursztynu-w-victoria-albert-museum-w-londynie\/"},"modified":"2025-11-11T21:43:18","modified_gmt":"2025-11-11T20:43:18","slug":"zbiory-bursztynu-w-victoria-albert-museum-w-londynie","status":"publish","type":"bursztyn","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/bursztyn\/zbiory-bursztynu-w-victoria-albert-museum-w-londynie\/","title":{"rendered":"The amber collection at the Victoria &amp; Albert Museum in London"},"content":{"rendered":"<p>Wiod\u0105ce kolekcje to: sztuka Azji, ceramika, meble, szk\u0142o, wyroby z metalu, malarstwo, rysunki, rze\u017aba, tkaniny, fotografie. W zbiorach muzeum znajduje si\u0119 cenny zbi\u00f3r zabytkowych wyrob\u00f3w z bursztynu, nie stanowi\u0105cy jednak\u017ce wyodr\u0119bnionej kolekcji. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 bursztynowych artefakt\u00f3w nale\u017cy do Dzia\u0142u Rze\u017aby (Department of Sculpture), ale cz\u0119\u015b\u0107 zarejestrowano r\u00f3wnie\u017c w zbiorach wyrob\u00f3w z metalu, a nawet mebli.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Najcenniejsze obiekty<\/h2>\n\n\n\n<p>Ju\u017c w kilka lat po powstaniu muzeum zakupiono pierwsze bursztynowe eksponaty: gda\u0144ski krucyfiks z ko\u0144ca XVII w., dwie p\u00f3\u017ano\u015bredniowieczne ampu\u0142ki mszalne, powsta\u0142e &#8211; jak si\u0119 przypuszcza &#8211; w cechach bursztynnik\u00f3w w Lubece lub Brugii, a wkr\u00f3tce potem w charakterze daru przyby\u0142a do zbior\u00f3w dwukondygnacyjna szkatu\u0142ka z po\u0142owy XVII w. oraz <span>gda\u0144ski XVII-wieczny relikwiarz.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p>Niew\u0105tpliwie do najcenniejszych eksponat\u00f3w w V &amp; A nale\u017cy zaliczy\u0107 dwie rze\u017aby autorstwa wybitnego bursztynnika gda\u0144skiego Christopha Mauchera, przedstawiaj\u0105ce r\u00f3\u017cne wersje mitologicznej sceny &#8220;S\u0105d Parysa&#8221;. Pierwsza, umieszczona na postumencie zdobionym grawerunkami o tematyce pejza\u017cowej, zakupiona ju\u017c w 1873 roku, jest pe\u0142noplastyczn\u0105 rze\u017ab\u0105, druga (zakupiona w 1925 r.) to p\u0142askorze\u017aba wykonana z jednej bry\u0142y bursztynu. W obu dzie\u0142ach daje si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 typowy dla stylu Mauchera spos\u00f3b kszta\u0142towania postaci: przysadziste figury z garbatymi nosami, charakterystyczna mimika twarzy, ekspresyjna gestykulacja oraz ulubione motywy: posta\u0107 amorka i psa oraz dekoracyjnie zwijaj\u0105ce si\u0119 li\u015bcie akantu. Z warsztatu tego artysty mo\u017ce pochodzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c niewielki pojemniczek z p\u0142askorze\u017abionymi li\u015b\u0107mi akantu i g\u0142\u00f3wkami putt.<\/p>\n\n\n\n<p>Wspania\u0142ej klasy artystycznej jest wysoki (121 cm), kilkukondygnacyjny <span>o\u0142tarzyk powsta\u0142y w Gda\u0144sku<\/span> w drugiej \u0107wierci XVII w., bogato zdobiony rze\u017abami z bursztynu i reliefami z ko\u015bci s\u0142oniowej ze scenkami ze Starego i Nowego Testamentu oraz znakami zodiaku.<\/p>\n\n\n\n<p>Krucyfiks na postumencie &#8211; r\u00f3wnie\u017c wyr\u00f3b gda\u0144ski z tego samego okresu &#8211; wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 znakomitymi artystycznie reliefami z ko\u015bci, przedstawiaj\u0105cymi sceny z M\u0119ki Pa\u0144skiej. Obiekt ten znajduje si\u0119 w V &amp; A ju\u017c od 1856 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Z innych interesuj\u0105cych obiekt\u00f3w nale\u017cy wymieni\u0107 du\u017c\u0105 szkatu\u0142\u0119 dekorowan\u0105 reliefami z ko\u015bci s\u0142oniowej, kt\u00f3r\u0105 podarowa\u0142a do zbior\u00f3w muzealnych ksi\u0119\u017cna Luiza w 1926 roku, dwie gry &#8220;trik-trak&#8221; z pocz\u0105tku XVII w. oraz dwie kr\u00f3lewieckie czary z po\u0142owy tego\u017c stulecia, z kt\u00f3rych jedna oprawiona jest w poz\u0142acane srebro. Ich brzu\u015bce zdobi\u0105 reliefy &#8211; na jednej wyobra\u017caj\u0105ce zwierz\u0119ta i owoce, na drugiej personifikacje miesi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n<p>Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje kabinet z pocz\u0105tku XVIII wieku, prawdopodobnie dzie\u0142o gda\u0144skiego tw\u00f3rcy Johanna Georga Zernebacha. Sygnatur\u0119 tego nieznanego bli\u017cej artysty odkryto na bardzo podobnym kabinecie, kt\u00f3ry do niedawna znajdowa\u0142 si\u0119 w r\u0119kach prywatnych w Monachium, a obecnie jest w\u0142asno\u015bci\u0105 Muzeum Bursztynu w Gda\u0144sku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kolekcja sztu\u0107c\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p>W zbiorach V &amp; A znajduje si\u0119 spory zbi\u00f3r XVI- i XVII-wiecznych sztu\u0107c\u00f3w z dekoracyjnymi uchwytami z bursztynu i ko\u015bci. Najcenniejsze z nich to komplet sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z no\u017ca o szerokim ostrzu i dwuz\u0119bnego widelca, kt\u00f3rych bursztynowe trzonki zako\u0144czone s\u0105 ozdobnie wyci\u0119tymi zwie\u0144czeniami z ko\u015bci s\u0142oniowej, inkrustowanymi okr\u0105g\u0142ymi bursztynami. Tego typu sztu\u0107ce wytwarzano w Kr\u00f3lewcu pod koniec XVI i na pocz\u0105tku XVII stulecia. By\u0107 mo\u017ce proweniencji kr\u00f3lewieckiej jest r\u00f3wnie\u017c zestaw trzech no\u017cy i widelca (cz\u0119\u015b\u0107 wi\u0119kszego kompletu) &#8211; ich uchwyty sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z obr\u0119czy wykonanych z ko\u015bci s\u0142oniowej, hebanu i bursztynu. Cz\u0119\u015b\u0107 sztu\u0107c\u00f3w ze zbior\u00f3w V &amp; A powsta\u0142a w warsztatach s\u0142upskich; do tej grupy zalicza si\u0119 obiekty z rze\u017abionymi w bursztynie trzonkami, cz\u0119sto zako\u0144czone ludzk\u0105 g\u0142\u00f3wk\u0105 lub z inskrypcjami i grawerunkami wykonanymi w technice eglomis\u00e9e. Kilka zestaw\u00f3w sztu\u0107c\u00f3w zdobionych bursztynem wykonali angielscy z\u0142otnicy w Londynie w 1 po\u0142owie XVII stulecia. Wszystkie obiekty zarejestrowane s\u0105 w Dziale Metalu (Department of Metalwork).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bursztyn w Anglii<\/h2>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku XVII w. bursztyn w stanie surowym by\u0142 w niewielkich ilo\u015bciach sprowadzany do Anglii znad Ba\u0142tyku. Wykorzystywali go z\u0142otnicy do zdobienia przedmiot\u00f3w metalowych. Gotowe wyroby z bursztynu kupowane by\u0142y w Gda\u0144sku lub Kr\u00f3lewcu i kolekcjonowane przez mo\u017cne rody angielskie. W inwentarzu kolekcji Anny, wicehrabiny Dorchester z Gosfield Hall, sporz\u0105dzonym w 1638 roku wymienione s\u0105 bursztynowe naczynia, sztu\u0107ce i \u015bwieczniki. W swoim gabinecie osobliwo\u015bci wyroby z bursztynu posiada\u0142 XVII-wieczny botanik i kolekcjoner John Tradescant, a w okresie romantyzmu William Beckford z Fonthill, pisarz i polityk. Dwie bursztynowe szkatu\u0142y (lub kabinety) znajdowa\u0142y si\u0119 te\u017c w zbiorach kr\u00f3lewskich. Jedn\u0105 dosta\u0142a w prezencie od dworu pruskiego kr\u00f3lowa Karolina, \u017cona Jerzego II; druga nale\u017ca\u0142a do kr\u00f3lowej Anny, a otrzyma\u0142a j\u0105 od biskupa Londynu, Johna Robinsona. Dzi\u015b ich losy nie s\u0105 znane.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolekcjonowanie bursztynu w Anglii musia\u0142o by\u0107 do\u015b\u0107 modne r\u00f3wnie\u017c w okresie p\u00f3\u017aniejszym, gdy\u017c od chwili otwarcia Victoria &amp; Albert Museum obiekty z bursztynu pozyskane do jego zbior\u00f3w zakupiono na antykwarycznym rynku wewn\u0119trznym lub &#8211; w wi\u0119kszo\u015bci &#8211; wp\u0142yn\u0119\u0142y jako dary od prywatnych zbieraczy z Anglii. Zabytki z bursztynu znajduj\u0105ce si\u0119 w V &amp; A pochodz\u0105 przewa\u017cnie z warsztat\u00f3w gda\u0144skich, co jednoznacznie wskazuje na wiod\u0105c\u0105 rol\u0119 Gda\u0144ska w XVII-wiecznym bursztynnictwie europejskim.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Autorka jest starszym kustoszem Kolekcji Bursztynu w Muzeum Zamkowym w Malborku<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em><br><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Established in 1852, London's Victoria and Albert Museum is one of the world's largest art museums, with 4.5 million exhibits. The world-class collections include collections of applied and decorative arts spanning 3,000 years, from the oldest Eastern cultures to the present day.<\/p>","protected":false},"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Zbiory bursztynu w Victoria & Albert Museum w Londynie - Amber Portal","description":"Powsta\u0142e w 1852 roku londy\u0144skie muzeum Wiktorii i Alberta jest jednym z najwi\u0119kszych na \u015bwiecie muze\u00f3w sztuki, licz\u0105cym 4,5 mln eksponat\u00f3w. \u015awiatowej klasy zbio"}},"tags":[],"lokalizacja":[270],"temat":[229],"class_list":["post-13723","bursztyn","type-bursztyn","status-publish","hentry","lokalizacja-wielka-brytania","temat-muzea-i-zbiory-bursztynu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztyn\/13723","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztyn"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/bursztyn"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13723"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13723"},{"taxonomy":"lokalizacja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lokalizacja?post=13723"},{"taxonomy":"temat","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/temat?post=13723"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}