{"id":13706,"date":"2009-07-14T23:16:31","date_gmt":"2009-07-14T21:16:31","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/kolekcja-bursztynu-w-palacu-katarzyny-i-w-carskim-siole\/"},"modified":"2025-11-11T21:40:59","modified_gmt":"2025-11-11T20:40:59","slug":"kolekcja-bursztynu-w-palacu-katarzyny-i-w-carskim-siole","status":"publish","type":"bursztyn","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/bursztyn\/kolekcja-bursztynu-w-palacu-katarzyny-i-w-carskim-siole\/","title":{"rendered":"Amber collection at the palace of Catherine I in Tsarskoye Selo"},"content":{"rendered":"

Decyzj\u0119 o budowie pa\u0142acu podj\u0119\u0142a w po\u0142owie wieku XVIII c\u00f3rka Piotra I – caryca El\u017cbieta I. Jej realizacj\u0119 powierzy\u0142a swemu nadwornemu architektowi W\u0142ochowi Francesco Bartolomeo Rastrelliemu. To w tym pa\u0142acu Rastrelli ulokowa\u0142 Bursztynow\u0105 Komnat\u0119, a obok niego najwi\u0119ksz\u0105 w \u00f3wczesnej Europie pracowni\u0119 bursztynow\u0105, w kt\u00f3rej pracowa\u0142o r\u00f3wnocze\u015bnie do 200 os\u00f3b a\u017c do ko\u0144ca XVIII wieku.
Pracownia ta nie tylko uzupe\u0142ni\u0142a i skompletowa\u0142a wystr\u00f3j \u015bcian Bursztynowej Komnaty, ale i realizowa\u0142a zadania konserwatorskie przy innych wielkich obiektach bursztynowych z zasob\u00f3w carskich, uzyskanych drog\u0105 dar\u00f3w, zakup\u00f3w, a najcz\u0119\u015bciej kontrybucji z okupowanych przez rosyjsk\u0105 armi\u0119 kraj\u00f3w i miast. Do niej by\u0142y kierowane wcze\u015bniejsze obiekty zgromadzone w moskiewskim Kremlu, siedzibie car\u00f3w przed przeniesieniem stolicy nad New\u0119. Dzi\u0119ki temu powsta\u0142a najwi\u0119ksza na \u015bwiecie kolekcja artystycznego bursztynnictwa europejskiego.<\/p>\n\n\n\n

Jako\u015b\u0107 zabieg\u00f3w konserwatorskich carskosielskiej pracowni nie by\u0142a jednak najlepsza. Istniej\u0105 archiwalnie potwierdzone wiadomo\u015bci o co najmniej siedmiu du\u017cych szafach i kabinetach pochodz\u0105cych z pracowni gda\u0144skich i kr\u00f3lewieckich, nad kt\u00f3rymi tu pracowano po roku 1765, a nast\u0119pnie uleg\u0142ych rozpadowi w do\u015b\u0107 kr\u00f3tkim czasie, ju\u017c przed rokiem 1830. Wielki st\u00f3\u0142 na 12 os\u00f3b wykonany w Carskim Siole w roku 1770 w podobnej jak szafy technice oklejania drewnianej konstrukcji cienkimi bursztynowymi p\u0142ytkami nie przetrwa\u0142 nawet 50 lat.<\/p>\n\n\n\n

Do naszych czas\u00f3w w kolekcji Pa\u0142acu Katarzyny dotrwa\u0142 tylko jeden bursztynowy nowo\u017cytny mebel, a w\u0142a\u015bciwie mebelek, mianowicie kom\u00f3dka sto\u0142owa o wymiarach 55 x 34 x 31 cm. Kom\u00f3dk\u0119 t\u0119, w\u0142asno\u015b\u0107 \u0141awy Miasta Gda\u0144ska, zagarn\u0105\u0142 w roku 1734 jako sk\u0142adnik kontrybucji feldmarsza\u0142ek carycy El\u017cbiety I Brukchard Christopf von M\u00fcnnich za odst\u0105pienie od obl\u0119\u017cenia. Warto podkre\u015bli\u0107 doskona\u0142o\u015b\u0107 techniki u\u0142o\u017cenia na drewnianym szkielecie kom\u00f3dki pi\u0119knej, wielobarwnej kompozycji mozaikowej przy zastosowaniu warstwy izolacyjno-rozdzielczej z folii i papieru mi\u0119dzy drewnem a bursztynem. Z pewnym \u017calem przychodzi gda\u0144szczanom spogl\u0105danie na czo\u0142ow\u0105 \u015bcian\u0119 mebelka – s\u0105 na niej przedstawione sylwetki herbowych lw\u00f3w i grawerowana na spodzie wielkiego, eliptycznego kaboszonu wierna panorama Gda\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n

\"Tsarskoye
Summer Palace in Tsarskoye Selo<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Obecnie kolekcja Pa\u0142acu Katarzyny liczy oko\u0142o 200 znakomitych obiekt\u00f3w. Jest w ca\u0142o\u015bci prezentowana w salach przylegaj\u0105cych do Bursztynowej Komnaty na wystawie pod nazw\u0105 “Spojrzenie przez wieki”. Katalog wystawy obejmuje 238 pozycji, bowiem opr\u00f3cz bursztynowych dzie\u0142 s\u0105 na niej przedstawione oryginalne dokumenty i ryciny obrazuj\u0105ce dzieje kolekcji.<\/p>\n\n\n\n

Wszystkie zabytki prezentuj\u0105 si\u0119 wspaniale, bowiem przesz\u0142y gruntown\u0105 konserwacj\u0119 w latach 80. ubieg\u0142ego wieku, w trakcie kt\u00f3rej wi\u0119kszo\u015b\u0107 obiekt\u00f3w demontowano, poszczeg\u00f3lne detale odnawiano i konserwowano, a wszystkie ubytki starannie uzupe\u0142niono. W ten spos\u00f3b na konkretnym materiale zabytkowym rosyjscy specjali\u015bci zdobywali do\u015bwiadczenie potrzebne do rekonstrukcji zaginionego wystroju \u015bcian Bursztynowej Komnaty.<\/p>\n\n\n\n

Wcze\u015bniej, w latach 1911-13 wi\u0119kszo\u015b\u0107 kolekcji by\u0142a poddana ratunkowej konserwacji w gda\u0144skiej firmie “Moritz Stumpf”.<\/p>\n\n\n\n

Gda\u0144sk caskets<\/h2>\n\n\n\n

The four large caskets from the Gdansk workshops best illustrate the splendour of artistic ambering in the 17th and early 18th centuries. Three of them, seventeenth-century ones, are classical pure amber constructions, without wooden framework, built with doubled walls. This ensures the strength of the large objects made of the fragile material, and, as it were, also doubles the form and content of the decoration: an eyeful on the outside and an equally careful though now inaccessible to the viewer artistic composition of the caskets\u201c interiors. Kings and princes, former recipients of \u201ddiplomatic gifts\", could nevertheless enjoy the sight of all the charms of the gifts they received.
Najstarsza i najwi\u0119ksza szkatu\u0142a pochodz\u0105ca z polowy XVII wieku imponuje obj\u0119to\u015bci\u0105 (ponad 50 litr\u00f3w) i rozmaito\u015bci\u0105 u\u017cytych odmian barwnych bursztynu. Dzia\u0142a na widza raczej sw\u0105 kompozycj\u0105 barwn\u0105 ni\u017c rozmaito\u015bci\u0105 form rze\u017abiarskich i element\u00f3w architektonicznych.
Przy bli\u017cszym ogl\u0105dzie ujawnia jednak pe\u0142n\u0105 gam\u0119 technik rze\u017abiarskich: figuralnej, reliefu oraz intaglio.<\/p>\n\n\n\n

An extremely interesting object is the casket with the nymph Dione, the patron saint of sailors, on the lid. It was probably the one described and drawn in his diary by the Danzig councillor Schr\u00f6der as having been made in a workshop next to St Catherine's Church and estimated at the time at 3,000 thalers. It has a distinctive high lid with ornaments engraved in transparent plates.<\/p>\n\n\n\n

The third Gdansk casket is very characteristic of the work of the senior amber guild Michel Redlin. It is multi-storied, very complicated in form, built as if with a disregard for the cohesiveness of the structure. It is actually something in-between a chest and a piece of furniture (drawers, separate opening tiers, high legs). It is doubly valuable, as Redlin's own hand-drawn design has survived. Its large dimensions and elaborate form make it extremely expressive.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cne znaczenie dla carskosielskiej kolekcji ma inna wielka szkatu\u0142a. Ma ona wprawdzie nieco mniej ni\u017c poprzednie cenion\u0105 konstrukcj\u0119 na drewnianym cokole, jedynie na powierzchni oklejanym bursztynowym ornamentem z mi\u0119sistych li\u015bci akantu, lecz jest rzadko spotykanym przyk\u0142adem dzie\u0142a wyra\u017anie sygnowanego i datowanego. W trakcie prac konserwatorskich w roku 1983 odkryto pomi\u0119dzy warstwami jej dna kartk\u0119 z zapisem: “Gottfired Turan – Inventor et fecit – Anno 1705 12 Iulius”. Jest to autorski podpis jednego z g\u0142\u00f3wnych wykonawc\u00f3w wystroju \u015bcian Bursztynowej Komnaty, kt\u00f3ry rozja\u015bni\u0142 wiele w\u0105tpliwo\u015bci przy redagowaniu detali w trakcie prac rekonstrukcyjnych. Szkatu\u0142\u0119 zam\u00f3wili zapewne Radziwi\u0142\u0142owie, bowiem w sto lat p\u00f3\u017aniej na ich zamku w Nie\u015bwie\u017cu zarekwirowa\u0142 j\u0105 feldmarsza\u0142ek Suworow i przekaza\u0142 do zbior\u00f3w carskich.<\/p>\n\n\n\n

Interesting facts from the Gdansk workshops<\/h2>\n\n\n\n

Najbardziej interesuj\u0105ca wydaje si\u0119 du\u017ca szachownica (46 x 43 cm) z ko\u0144ca XVII wieku, w kt\u00f3rej polowa p\u00f3l jest przezroczysta, a na spodzie rze\u017abiona intaglio. W roku 1991 kiedy by\u0142a ca\u0142kowicie zdemontowana w celu konserwacji, mia\u0142em mo\u017cno\u015b\u0107 precyzyjnie skopiowa\u0107 scenki i francuskie inskrypcje z rze\u017abionych p\u0142ytek o boku 40 mm. Mia\u0142em nadziej\u0119 odczyta\u0107 i zrozumie\u0107 tre\u015b\u0107 jakiej\u015b wi\u0119kszej opowie\u015bci zawartej w 32 scenach i uzupe\u0142niaj\u0105cych je zapiskach. W ko\u0144cu okaza\u0142o si\u0119 jednak, i\u017c by\u0142y to cytaty z francuskiej zabawy we flirt, dowcipne i paradoksalnie zestawione.<\/p>\n\n\n\n

W carskosielskiej kolekcji znajduje si\u0119 inny przyk\u0142ad zwi\u0105zany z t\u0105 tak modn\u0105 w pod koniec XVII wieku zabaw\u0105. Du\u017ca szkatu\u0142a zdobiona rze\u017abami i \u015bwietnie skomponowana pod wzgl\u0119dem kolorystycznym, zawiera w sobie 4 mniejsze z blisko setk\u0105 fiszek bursztynowych z inskrypcjami i wyobra\u017ceniami figuralnymi. Taki niezwykle kosztowny, ale jak\u017ce mi\u0142y wizualnie i w dotyku komplet m\u00f3g\u0142 zaspakaja\u0107 najbardziej kapry\u015bnych koneser\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Collection of luxury items<\/h2>\n\n\n\n

Zbi\u00f3r zabytk\u00f3w artystycznego bursztynnictwa w Pa\u0142acu Katarzyny, cho\u0107 tak liczny i bogaty jest zupe\u0142nie pozbawiony przedmiot\u00f3w sakralnych, obecnych we wszystkich innych znaczniejszych kolekcjach muzealnych. Jest \u015bwiadectwem stylu \u017cycia dworu carskiego w okresie panowania s\u0142awnych, samow\u0142adnych, a przy tym a\u017c nazbyt swobodnych obyczajowo kobiet na imperatorskim tronie: Katarzyny I, Anny, El\u017cbiety I i Katarzyny II. Pe\u0142no tu puzderek na kosmetyki, przyrz\u0105d\u00f3w do makija\u017cu, luksusowych neseser\u00f3w, ozd\u00f3b stroju i sto\u0142u. Wszystkie imponuj\u0105ce okaza\u0142o\u015bci\u0105, kunsztem artystycznym i precyzj\u0105 wykonania, lecz nie tre\u015bci\u0105 przedstawie\u0144 lub odniesie\u0144 do wzorc\u00f3w moralnych lub religijnych. Nawet mi\u0142o\u015b\u0107, g\u0142\u00f3wna o\u015b zainteresowania, przejawia si\u0119 albo konwencjonalnie w rze\u017abionych parach Wenery i Amora, albo \u017cartobliwie w fiszkach do flirtu.<\/p>\n\n\n\n

When the male tsars came into power and power in the 19th century, the function of the objects in the collection changed. The so-called \u201cbachelor's set\u201d - a bowl formed in the shape of a large scallop and a pair of shaving utensils - remained from the entire output of the great Tsarskosel amber workshop.<\/p>\n\n\n\n

From purchases and donations, however, a sizeable collection of pipes and nargles, Asian water pipes, has been assembled. The collection is not currently being added to, as it is treated as a certain historical entity.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dawna letnia rezydencja car\u00f3w Rosji, najwa\u017cniejszy obiekt wielkiego za\u0142o\u017cenia pa\u0142acowo-parkowego “Carskie Sio\u0142o”, otrzyma\u0142a na pocz\u0105tku XX wieku nazw\u0119 Pa\u0142acu Katarzyny I – \u017cony a potem nast\u0119pczyni Piotra I na tronie Imperium Rosyjskiego.<\/p>","protected":false},"featured_media":27863,"parent":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Kolekcja bursztynu w pa\u0142acu Katarzyny I w Carskim Siole - Amber Portal","description":"The former summer residence of the Russian tsars, the most important object of the large palace and park complex \"Tsarskoye Selo\", was renamed the Palace of Ka"}},"tags":[],"lokalizacja":[269],"temat":[229],"class_list":["post-13706","bursztyn","type-bursztyn","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","lokalizacja-rosja","temat-muzea-i-zbiory-bursztynu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztyn\/13706","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztyn"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/bursztyn"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27863"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13706"},{"taxonomy":"lokalizacja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lokalizacja?post=13706"},{"taxonomy":"temat","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/temat?post=13706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}