{"id":13705,"date":"2009-07-14T23:09:35","date_gmt":"2009-07-14T21:09:35","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/bursztyn-w-muzeach-berlina\/"},"modified":"2025-12-13T15:58:27","modified_gmt":"2025-12-13T14:58:27","slug":"bursztyn-w-muzeach-berlina","status":"publish","type":"bursztyn","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/bursztyn\/bursztyn-w-muzeach-berlina\/","title":{"rendered":"Amber in the museums of Berlin"},"content":{"rendered":"<p>S\u0105 ma\u0142o znane, nawet tak skrz\u0119tni badacze bursztynu jak Brigitte i G\u00fcnter Krumbiegel w zestawieniu polecanych kolekcji bursztynowych, zamieszczonym w najnowszym wydaniu swej ksi\u0105\u017cki &#8220;Bernstein &#8211; fossile Harze aus aller Welt&#8221; w\u015br\u00f3d 17 muze\u00f3w niemieckich wyspecjalizowanych w tej dziedzinie nie zamieszczaj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li> <strong>Muzeum Rzemios\u0142a Artystycznego<\/strong> (Kunstgewerbemuseum) po\u0142o\u017conego w centrum Berlina<\/li>\n\n\n\n<li> <strong>Zamku K\u00f6penick<\/strong> znajduj\u0105cego si\u0119 daleko na peryferiach w po\u0142udniowo-wschodniej cz\u0119\u015bci miasta (to dawna s\u0142owia\u0144ska Kopanica, znana z powie\u015bci I.J. Kraszewskiego.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>A to w tych w\u0142a\u015bnie muzeach, wchodz\u0105cych w sk\u0142ad jednej instytucji Staaliche Museen zu Berlin &#8211; Preussische Kulturbesitz, mo\u017cemy zapozna\u0107 si\u0119 ze znakomitymi dzie\u0142ami, w znacznej cz\u0119\u015bci gda\u0144skiej proweniencji.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Schloss K\u00f6penick<\/h2>\n\n\n\n<p>Zabytki zgromadzone w Zamku K\u00f6penick imponuj\u0105 stanem zachowania, mimo i\u017c przesz\u0142y one ci\u0119\u017ckie koleje losu w trakcie obl\u0119\u017cenia Berlina w roku 1945 i w pierwszym powojennym trzydziestoleciu, kiedy w\u0142adze NRD zaniedba\u0142y obowi\u0105zek opieki nad zabytkami przesz\u0142o\u015bci. Ich gruntown\u0105 konserwacj\u0119 przeprowadzi\u0142a w latach 80. ubieg\u0142ego wieku Carskosielska Pracownia Bursztynowa. Najwi\u0119kszy obiekt &#8211; <span>bursztynowy o\u0142tarz<\/span>, kt\u00f3ry w trakcie bombardowania by\u0142 najbardziej uszkodzony (utraci\u0142 m.in. rze\u017ab\u0119 figuraln\u0105 Pieta) osobi\u015bcie&nbsp;<span>przywr\u00f3ci\u0142 do \u015bwietno\u015bci<\/span> utalentowany artysta-konserwator Albert Wanin.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kunstgewerbemuseum<\/h2>\n\n\n\n<p>W kolekcji w Muzeum Rzemios\u0142a Artystycznego dla mi\u0142o\u015bnika bursztynu najbardziej interesuj\u0105cym obiektem b\u0119dzie tu r<span>ama z bursztynu<\/span> na szkielecie drewnianym, opasana ta\u015bm\u0105 z br\u0105zu, wykonana oko\u0142o 1690 roku w warsztacie gda\u0144skim, prawdopodobnie Nikolausa Turaua, nauczyciela pokolenia mistrz\u00f3w, kt\u00f3rzy wykonali wystr\u00f3j \u015bcian Bursztynowej Komnaty. Ma ona imponuj\u0105ce wymiary: wysoko\u015b\u0107 150 cm, szeroko\u015b\u0107 120 cm. Bordiura ramy jest szeroka na 15 cm i ma warstw\u0119 dekoracji bursztynowej (g\u0142\u0119boki relief) grubo\u015bci \u015brednio 4 cm. Obw\u00f3d bordiury wynosi 480 cm, powierzchnia 72 dcm2, a obj\u0119to\u015b\u0107 28,8 litra; masa element\u00f3w bursztynowych wynosi ca 30 kilogram\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta pozornie masywna dekoracja jest w istocie rzeczy nies\u0142ychanie delikatna i precyzyjna. Sk\u0142ada si\u0119 z przesz\u0142o 1500 (sic!) r\u00f3\u017cnorodnych misternych element\u00f3w, w wi\u0119kszo\u015bci reliefowych, lecz tak\u017ce rze\u017abionych intaglio, grawerowanych, a tak\u017ce uformowanych na kszta\u0142t kamieni jubilerskich: fasetowanych kaboszon\u00f3w i wielu innych pomys\u0142owych form. Ta rama, zapewne przeznaczona dla zwierciad\u0142a a nie obrazu, zaprzecza tradycyjnej funkcji dekoracyjnego zamkni\u0119cia wewn\u0105trz siebie okre\u015blonego przedstawienia obrazowego. Sama jest natomiast polem dla zobrazowania wielu cykli tematycznych, tak wielu, \u017ce nie spos\u00f3b ich wymieni\u0107 w kr\u00f3tkiej notatce.<\/p>\n\n\n\n<p>Oto niekt\u00f3re z nich:<\/p>\n\n\n\n<p>Mistrzowie-bursztynnicy potrafili na niezliczonych finezyjnych detalach ramy odda\u0107 z portretow\u0105 wierno\u015bci\u0105 wizerunki postaci zapo\u017cyczone z wzor\u00f3w graficznych XVII wieku. Ram\u0119 zam\u00f3wi\u0142 w Gda\u0144sku ksi\u0105\u017c\u0119 pruski i brandenburski Fryderyk Wilhelm I zapewne z przeznaczeniem na dar dla Kr\u00f3la-S\u0142o\u0144ce Ludwika XIV, a wi\u0119c dzie\u0142o musia\u0142o spe\u0142nia\u0107 najwy\u017csze wymogi.<\/p>\n\n\n\n<p>Losy ramy po Wielkiej Rewolucji Francuskiej roku 1789 s\u0105 nieznane. Dopiero w roku 1992 pojawi\u0142a si\u0119 na rynku antykwarycznym jako oferta kupca brytyjskiego za zdumiewaj\u0105co nisk\u0105 cen\u0119 30.000 funt\u00f3w. Stan jego zachowania (zwietrzelina na powierzchni) nie pozwala ukaza\u0107 na fotografii finezji przedstawionych temat\u00f3w i tylko ogl\u0105d z bliska daje mo\u017cno\u015b\u0107 docenienia wyj\u0105tkowo\u015bci tego dzie\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>Muzeum Rzemios\u0142a Artystycznego w Berlinie ma <span>kabinecik<\/span> podobny proporcjami i wymiarem do znajduj\u0105cego si\u0119 w zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Gda\u0144ska dzie\u0142a mistrza Zernebacha z roku 1728, wykonany w Gda\u0144sku 30 lat wcze\u015bniej i jak si\u0119 wydaje, zrealizowany z wi\u0119kszym talentem.<\/p>\n\n\n\n<p>Godne uwagi s\u0105 tak\u017ce inne solidne i typowe dzie\u0142a artystycznego bursztynnictwa z prze\u0142omu XVII i XVIII stuleci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Muzeum Przyrodnicze Uniwersytetu Humboldta<\/h2>\n\n\n\n<p>W Muzeum Przyrodniczym (Museum f\u00fcr Naturkunde der Humboldt-Universit\u00e4t) na parterze eksponowana jest najwi\u0119ksza ze znanych <span>bry\u0142 bursztynu ba\u0142tyckiego<\/span> (sukcynitu) o masie 9.750 g i d\u0142ugo\u015bci p\u00f3\u0142 metra, znaleziona w 1904 roku w Rarwinie ko\u0142o Kamienia Pomorskiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Jest to wprawdzie tylko jeden z eksponat\u00f3w najbogatszej niemieckiej kolekcji naturalnych okaz\u00f3w bursztynu, licz\u0105cej 20.000 bry\u0142 i ust\u0119puj\u0105cej liczebnie jedynie polskiej kolekcji w Muzeum Ziemi PAN w Warszawie (29.500 okaz\u00f3w), lecz warto go traktowa\u0107 wyj\u0105tkowo i co pewien czas por\u00f3wnywa\u0107 stan zachowania, a tym samym skuteczno\u015b\u0107 zabieg\u00f3w konserwatorskich czynionych przez niemieckich muzealnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"1920\" height=\"1285\" src=\"https:\/\/amber.com.pl\/wp-content\/uploads\/bryla-berlin.webp\" alt=\"Bryla berlin\" class=\"wp-image-33065\" srcset=\"https:\/\/amber.com.pl\/wp-content\/uploads\/bryla-berlin.webp 1920w, https:\/\/amber.com.pl\/wp-content\/uploads\/.\/bryla-berlin-1200.webp 1200w, https:\/\/amber.com.pl\/wp-content\/uploads\/.\/bryla-berlin-640.webp 640w, https:\/\/amber.com.pl\/wp-content\/uploads\/.\/bryla-berlin-480.webp 480w, https:\/\/amber.com.pl\/wp-content\/uploads\/.\/bryla-berlin-150x150.webp 150w\" sizes=\"(max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Najwi\u0119ksza bry\u0142a bursztynu ba\u0142tyckiego &#8211; ze zbior\u00f3w Muzeum Przyrodniczego w Berlinie. Fot. Hwa-Ja G\u00f6tz<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Inne niemieckie kolekcje przyrodnicze pozostaj\u0105 liczbowo w tyle. Nawet w Getyndze, deponuj\u0105cej przedwojenne zbiory z Kr\u00f3lewca jest ich mniej &#8211; 17.557 okaz\u00f3w, a w niezwykle aktywnym po wojnie Stuttgarcie zgromadzono 2.500 bry\u0142 sukcynitu i 7.600 okaz\u00f3w innych \u017cywic kopalnych.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Autor: Wies\u0142aw Gier\u0142owski<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Berli\u0144skie zbiory nowo\u017cytnych zabytk\u00f3w artystycznego bursztynnictwa &#8211; cho\u0107 przewa\u017cnie do\u015b\u0107 p\u00f3\u017ane, bo wywodz\u0105ce si\u0119 z pocz\u0105tk\u00f3w XVIII wieku &#8211; reprezentuj\u0105 najwy\u017csz\u0105 klas\u0119 co do kunsztu wykonania, skali (wielko\u015bci) obiekt\u00f3w, poziomu artystycznego oraz interesuj\u0105cych tre\u015bci przedstawie\u0144, zar\u00f3wno sakralnych, jak i \u015bwieckich.<\/p>","protected":false},"featured_media":33065,"parent":0,"menu_order":1,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Bursztyn w muzeach Berlina - Amber Portal","description":"Berli\u0144skie zbiory nowo\u017cytnych zabytk\u00f3w artystycznego bursztynnictwa - cho\u0107 przewa\u017cnie do\u015b\u0107 p\u00f3\u017ane, bo wywodz\u0105ce si\u0119 z pocz\u0105tk\u00f3w XVIII wieku - reprezentuj\u0105 najwy\u017c"}},"tags":[],"lokalizacja":[268],"temat":[229],"class_list":["post-13705","bursztyn","type-bursztyn","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","lokalizacja-niemcy","temat-muzea-i-zbiory-bursztynu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztyn\/13705","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztyn"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/bursztyn"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33065"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13705"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13705"},{"taxonomy":"lokalizacja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lokalizacja?post=13705"},{"taxonomy":"temat","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/temat?post=13705"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}