{"id":13658,"date":"2009-07-14T17:27:55","date_gmt":"2009-07-14T15:27:55","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/sytuacja-polskiego-bursztynnictwa-na-rynku-w-roku-2007\/"},"modified":"2025-11-09T19:41:06","modified_gmt":"2025-11-09T18:41:06","slug":"sytuacja-polskiego-bursztynnictwa-na-rynku-w-roku-2007","status":"publish","type":"bursztyn","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/bursztyn\/sytuacja-polskiego-bursztynnictwa-na-rynku-w-roku-2007\/","title":{"rendered":"Market situation of the Polish amber industry in 2007"},"content":{"rendered":"

Podstawowe czynniki ekonomiczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rozs\u0142awiony filmem Spielberga bursztyn dominika\u0144ski, cho\u0107 pe\u0142en uroku i obfituj\u0105cy w intryguj\u0105ce \u015blady dawnego \u017cycia, wydobywany jest w ilo\u015bci znikomej i do tego ob\u0142o\u017cony surowymi zakazami wywozu z macierzystego kraju. Pokrewny mu bursztyn meksyka\u0144ski ze stanu Chiapas nigdy nie wyszed\u0142 poza magiczn\u0105 rol\u0119 w miejscowej spo\u0142eczno\u015bci i rzadko\u015b\u0107 w kolekcjonerstwie okaz\u00f3w przyrodniczych. Wydobywane niegdy\u015b w znacz\u0105cych ilo\u015bciach \u017cywice kopalne z Birmy i Japonii pojawiaj\u0105 si\u0119 jedynie \u015bladowo i tylko na rynkach lokalnych. Bursztyn z Sarawaku, pozyskiwany w du\u017cych ilo\u015bciach przy okazji wydobycia w\u0119gla brunatnego, nie zyska\u0142 dot\u0105d aprobaty rynku z racji ma\u0142o atrakcyjnego wygl\u0105du. Kr\u00f3luje wi\u0119c sukcynit cho\u0107 wydobywa si\u0119 go coraz mniej, w tym znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 nielegalnie. Szacunkowe dane o spadku wydobycia przedstawiam w poni\u017cszych tabelach:<\/p>\n\n\n\n

Wydobycie i zbi\u00f3r bursztynu (sukcynitu) w tonach – por\u00f3wnanie lat 2000 i 2006<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\nPoland <\/strong>\n<\/td>\nRussia<\/strong>\n<\/td>\nUkraina<\/strong>\n<\/td>\nLitwa<\/strong>\n<\/td>\nInne<\/strong>\n<\/td>\nSuma<\/strong>\n<\/td><\/tr>
2000<\/strong><\/td><\/tr>
legalne<\/td>\n7\n<\/td>\n442\n<\/td>\n0,4\n<\/td>\n1,6\n<\/td>\n1\n<\/td>\n452\n<\/td><\/tr>
nielegalne<\/td>\n12\n<\/td>\n25\n<\/td>\n20\n<\/td>\n1\n<\/td>\n\u2013\n<\/td>\n58\n<\/td><\/tr>
razem<\/td>\n19\n<\/td>\n467\n<\/td>\n20,4\n<\/td>\n2,6\n<\/td>\n1\n<\/td>\n510\n<\/td><\/tr>
<\/td><\/tr>
2006<\/strong><\/td><\/tr>
legalne<\/td>\n5\n<\/td>\n132\n<\/td>\n3\n<\/td>\n1\n<\/td>\n1\n<\/td>\n142\n<\/td><\/tr>
nielegalne<\/td>\n12\n<\/td>\n18\n<\/td>\n27\n<\/td>\n1\n<\/td>\n\u2013\n<\/td>\n58\n<\/td><\/tr>
razem<\/td>\n17\n<\/td>\n150\n<\/td>\n30\n<\/td>\n2\n<\/td>\n1\n<\/td>\n200\n<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Wydobycie u\u017cytecznych \u017cywic kopalnych w roku 2006<\/strong>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
nazwa \u017cywicy kopalnej<\/strong><\/td>\nmiejsce wydobycia<\/strong><\/td>\nwydobycie w tonach<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
sukcynit (bursztyn ba\u0142tycki)<\/strong><\/td>\nEuropa \u015arodkowa<\/td>\n200<\/td>\n<\/tr>\n
bursztyn dominika\u0144ski<\/strong><\/td>\nEspaniola – Karaiby<\/td>\n1,2<\/td>\n<\/tr>\n
bursztyn meksyka\u0144ski<\/strong><\/td>\nMeksyk – Chiapas<\/td>\n0,3<\/td>\n<\/tr>\n
birmit<\/strong><\/td>\nBirma i s\u0105siednie<\/td>\nilo\u015bci \u015bladowe<\/td>\n<\/tr>\n
symetyt<\/strong><\/td>\nSycylia i Liguria<\/td>\nilo\u015bci \u015bladowe<\/td>\n<\/tr>\n
bursztyn japo\u0144ski<\/strong><\/td>\nKudzi – w. Honsiu<\/td>\n0,5<\/td>\n<\/tr>\n
razem<\/strong><\/td><\/p>\n\n\n

202<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/p>\n\n\n\n

W tabeli nie uwzgl\u0119dniono bursztynu z Sarawaku niestosowanego w jubilerstwie<\/p>\n\n\n\n

Jak wida\u0107 z danych liczbowych prawie ca\u0142y u\u017cyteczny bursztyn pochodzi z Federacji Rosyjskiej (Obw\u00f3d Kaliningradzki) i Ukrainy. Odpowiednio w roku 2000 – 95,5%, a w roku 2006 – 90%. Wydobycie rosyjskie z kopal\u0144 na Sambii, kt\u00f3re przed dziesi\u0119ciu laty zbli\u017ca\u0142o si\u0119 do granicy 1.000 ton rocznie, gwa\u0142townie spada. Przed trzema laty by\u0142o to 230 ton, przed dwoma 178 ton, a w zesz\u0142ym roku tylko 132 tony. Zaopatrzenie naszych warsztat\u00f3w przetw\u00f3rczych ratuje wydobycie nielegalne w Rosji i na Ukrainie, kt\u00f3rego urobek trafia do Polski wprost z Ukrainy lub, najcz\u0119\u015bciej za po\u015brednictwem litewskim, z Rosji.<\/p>\n\n\n\n

Zbi\u00f3r na polskich pla\u017cach, wy\u0142awianie z morza, znaleziska w strefie nagromadze\u0144 polodowcowych (w tym na ha\u0142dach z nadk\u0142adu w kopalniach w\u0119gla brunatnego) i uzysk z realizacji koncesji na wyp\u0142ukiwanie bursztynu spod osad\u00f3w delty Wis\u0142y (11 koncesji w nieznacznym stopniu wykorzystywanych) pokrywa nieca\u0142e 10% potrzeb polskiego przetw\u00f3rstwa.<\/p>\n\n\n\n

Zapewne niewiele zmieni si\u0119 udzia\u0142 w\u0142asnego, polskiego surowca przez udost\u0119pnienie dla cel\u00f3w wyp\u0142ukiwania bursztynu kilkunastu niewielkich dzia\u0142ek na terenach komunalnych miasta Gda\u0144ska – zarz\u0105dzenie w tej sprawie podpisa\u0142 prezydent Gda\u0144ska Pawe\u0142 Adamowicz 7 lipca 2007 r. Obszar ten by\u0142 ju\u017c penetrowany legalnie w 1972 roku i przez wiele nast\u0119pnych lat po kryjomu. Trudno wi\u0119c spodziewa\u0107 si\u0119 rewelacyjnych wynik\u00f3w. Podj\u0119cie legalnej eksploatacji nagromadze\u0144 bursztynu w delcie Wis\u0142y i to na terenie najwi\u0119kszego skupiska wytw\u00f3rni wyrob\u00f3w bursztynowych ma jednak bardzo wa\u017cne znaczenie symboliczne i b\u0119dzie atutem w os\u0142abianiu monopolistycznej pozycji rosyjskich kopal\u0144 na Sambii. Dominuj\u0105ce na rynku wyrob\u00f3w bursztynowych wytw\u00f3rnie polskie i litewskie s\u0105 wi\u0119c i pozostan\u0105 w najbli\u017cszych latach zdane na przyw\u00f3z surowca z Rosji i Ukrainy. A tymczasem wydobycie w tych krajach wci\u0105\u017c maleje, cho\u0107 z\u0142o\u017ca s\u0105 ogromne i nie\u017ale ju\u017c udokumentowane geologicznie. Przeszkod\u0105 s\u0105 zawi\u0142o\u015bci prawne w dost\u0119pie do z\u0142\u00f3\u017c, zaostrzenie rygor\u00f3w ochrony \u015brodowiska, a nade wszystko trudno\u015bci z organizacj\u0105 procesu wydobywczego w spos\u00f3b uniemo\u017cliwiaj\u0105cy rozkradanie urobku. Ten ostatni czynnik powoduje powstawanie strat w dzia\u0142alno\u015bci wydobywczej, nawet przy najlepszych warunkach naturalnych (bogate i p\u0142ytkie z\u0142o\u017ca).<\/p>\n\n\n\n

Polskie firmy nie\u017ale poradzi\u0142y sobie z deficytem bursztynu, przechodz\u0105c na produkcj\u0119 bi\u017cuterii srebrnej coraz skromniej dekorowanej kamieniami bursztynowymi. Jeszcze przed dziesi\u0119ciu laty udzia\u0142 wagowy kamieni w ca\u0142ej masie wyrob\u00f3w oscylowa\u0142 pomi\u0119dzy 13 a 18%. W roku 2007 zmniejszy\u0142 si\u0119 do ok. 10%. Obj\u0119to\u015bciowo i wizualnie daje to r\u00f3wny udzia\u0142 metalu i bursztynu, bowiem srebro ma dziesi\u0119ciokrotnie wi\u0119kszy ci\u0119\u017car w\u0142a\u015bciwy. Na szcz\u0119\u015bcie srebra nam nie brakuje, na rynku zaopatrzeniowym jest coraz wi\u0119kszy wyb\u00f3r p\u00f3\u0142fabrykat\u00f3w o zr\u00f3\u017cnicowanych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach. Korzystnym zjawiskiem jest odnotowane ostatnio ustabilizowanie si\u0119 jego cen, bowiem udzia\u0142 srebra w kosztach wytwarzania jest znacznie wi\u0119kszy ni\u017c udzia\u0142 kamieni bursztynowych.<\/p>\n\n\n\n

W ci\u0105gu 7 ostatnich lat nak\u0142ady na srebro – liczone w procentach ceny zbytu wyrob\u00f3w seryjnych – wzros\u0142y z 30 do 36%. Mimo oszcz\u0119dno\u015bci na wadze kamieni bursztynowych ich koszt tak\u017ce si\u0119 podni\u00f3s\u0142 z 5 do 9% ceny zbytu. \u0141\u0105cznie wi\u0119c mamy do czynienia ze wzrostem koszt\u00f3w materia\u0142\u00f3w podstawowych o 10% w strukturze ceny zbytu. Nie spowodowa\u0142o to jednak spadku rentowno\u015bci lecz jej wzrost, bowiem ceny zbytu wyrob\u00f3w gotowych wzros\u0142y w tym czasie jeszcze bardziej – o ok. 20%.<\/p>\n\n\n\n

Dla wi\u0119kszych firm du\u017ce znaczenie mia\u0142o wprowadzenie liniowego podatku od dochodu w wysoko\u015bci 19%, stwarzaj\u0105ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 powi\u0119kszenia zysku netto do kilkunastu procent. W efekcie o\u017cywi\u0142o si\u0119 inwestowanie w nowe obiekty produkcyjne, urz\u0105dzenia i plac\u00f3wki handlowe.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142\u0105czenie Polski we wsp\u00f3lny rynek Unii Europejskiej zwi\u0119kszy\u0142o znacznie sprzeda\u017c do naszych s\u0105siad\u00f3w, usprawni\u0142o procedury dokumentacji i zmniejszy\u0142o koszty transportu. Ze wzgl\u0119d\u00f3w spo\u0142ecznych niepokoj\u0105cym zjawiskiem jest spadek zatrudnienia w bursztynnictwie, w szczeg\u00f3lno\u015bci wywo\u0142ywany upadkiem ma\u0142ych, rodzinnych firm, nastawionych na tradycyjny asortyment naszyjnik\u00f3w bursztynowych. Nie wywo\u0142uje to zmniejszenia kwoty poda\u017cy wyrob\u00f3w wskutek zast\u0119powania ich bi\u017cuteri\u0105. W efekcie osi\u0105gamy wyra\u017any wzrost wydajno\u015bci pracy, a rosn\u0105ce w wi\u0119kszych firmach p\u0142ace nie zagra\u017caj\u0105 konkurencyjno\u015bci polskiej oferty eksportowej.<\/p>\n\n\n\n

Polska dominacja na mi\u0119dzynarodowym rynku wyrob\u00f3w bursztynowych<\/strong>
\u017baden z kraj\u00f3w nie wyodr\u0119bnia w klasyfikacji statystycznej produkcji i obrotu wyrobami z bursztynu. Wynika to z niewielkiego ich udzia\u0142u w handlu \u015bwiatowym. Nieca\u0142e 400 milion\u00f3w USD eksportowej sprzeda\u017cy wyrob\u00f3w bursztynowych jest kwot\u0105 niewielk\u0105, wr\u0119cz znikom\u0105 w stosunku do globalnego obrotu towarowego wynosz\u0105cego 13 bilion\u00f3w USD (opr\u00f3cz broni) w roku 2006. Zaledwie 0,3 centa z ka\u017cdego tysi\u0105ca dolar\u00f3w przypada na bursztyn. Z punktu widzenia interes\u00f3w sporego \u015brodowiska producenckiego, skoncentrowanego g\u0142\u00f3wnie nad Ba\u0142tykiem (Pomorze, Obw\u00f3d Kaliningradzki FR, Litwa) warto jednak dokona\u0107 pr\u00f3by oszacowania skali tych zjawisk gospodarczych, nawet zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z ryzyka b\u0142\u0119d\u00f3w i niedok\u0142adno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Produkcja i eksport wyrob\u00f3w gotowych w roku 2006<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\nPoland <\/strong>\n<\/td>\nRussia<\/strong>\n<\/td>\nUkraina<\/strong>\n<\/td>\nLitwa<\/strong>\n<\/td>\nInne<\/strong>\n<\/td>\nSuma<\/strong>\n<\/td><\/tr>
Produkcja og\u00f3\u0142em<\/td>\n360\n<\/td>\n50\n<\/td>\n12\n<\/td>\n100\n<\/td>\n8\n<\/td>\n530\n<\/td><\/tr>
w tym eksport<\/td>\n150\n<\/td>\n5\n<\/td>\n1\n<\/td>\n25\n<\/td>\n4\n<\/td>\n185\n<\/td><\/tr>
obroty wewn\u0105trz UE<\/td>\n160\n<\/td>\n\u2013\n<\/td>\n\u2013\n<\/td>\n50\n<\/td>\n\u2013\n<\/td>\n210\n<\/td><\/tr>
razem wyw\u00f3z zagraniczny<\/td>\n310\n<\/td>\n5\n<\/td>\n1\n<\/td>\n75\n<\/td>\n4\n<\/td>\n395\n<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Powy\u017csza tabela pomija zjawisko reeksportu, w kt\u00f3rym specjalizuj\u0105 si\u0119 firmy du\u0144skie i chi\u0144skie. Ten problem wymaga osobnego rozpoznania.<\/p>\n\n\n\n

Dane liczbowe sygnalizuj\u0105 dynamik\u0119 przetw\u00f3rstwa bursztynu na Litwie i zdolno\u015b\u0107 tamtejszych firm do szybkiego pozyskiwania odbiorc\u00f3w, szczeg\u00f3lnie w Unii Europejskiej. Litewska oferta charakteryzuje si\u0119 znacznie wi\u0119kszym ni\u017c polska udzia\u0142em tradycyjnych wyrob\u00f3w czysto bursztynowych. \u015awiadczy to o umiej\u0119tno\u015bci sprawniejszego ni\u017c w Polsce pozyskiwania dostaw surowca z kaliningradzkiego kombinatu, uwarunkowanej zapewne latami kooperacji we wsp\u00f3lnej przynale\u017cno\u015bci do Zwi\u0105zku Radzieckiego.<\/p>\n\n\n\n

Rynek krajowy w Polsce<\/strong>
Pod wzgl\u0119dem liczby sklep\u00f3w prowadz\u0105cych sprzeda\u017c wyrob\u00f3w bursztynowych, bardzo urozmaiconej oferty bi\u017cuterii, zacz\u0105tk\u00f3w budowy wyspecjalizowanych sieci handlowych (np. Boruni Krak\u00f3w, VNS Gda\u0144sk) i rozmieszczenia plac\u00f3wek handlowych na terenie ca\u0142ego kraju, polska oferta handlowa jest prawdopodobnie najbardziej wszechstronna w Europie. Dzia\u0142aj\u0105 u nas zar\u00f3wno ekskluzywne galerie z ofert\u0105 kosztownych przedmiot\u00f3w i unikatowych dzie\u0142 sztuki, jak i sklepy i stoiska skromniejsze, a\u017c do ulicznych stragan\u00f3w, kt\u00f3re nieco deprecjonuj\u0105 rang\u0119 bursztynu.
Dzi\u0119ki temu istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 znacznego zr\u00f3\u017cnicowania mar\u017c handlu detalicznego – od kilkunastu do kilkuset procent\u00f3w ceny zakupu. Zapewnia to rentowno\u015b\u0107 na poziomie przewy\u017cszaj\u0105cym znacznie dochody z kapita\u0142u ulokowanego w wytw\u00f3rczo\u015bci. Handel ma przy tym mo\u017cno\u015b\u0107 korzystania w do\u015b\u0107 du\u017cym stopniu z kredytu kupieckiego, udzielanego przez dostawc\u00f3w w postaci odroczonej p\u0142atno\u015bci faktur za dostawy. Nie wytworzy\u0142a si\u0119 jeszcze dostateczna sie\u0107 hurtowni we wszystkich cz\u0119\u015bciach kraju i przewa\u017caj\u0105 wskutek tego transakcje na linii producent-sklep.<\/p>\n\n\n\n

Na polski rynek wewn\u0119trzny docieraj\u0105 wyroby litewskie i rosyjskie, nie zawsze legaln\u0105 drog\u0105. Na przyk\u0142ad niesygnowane figurki zwierz\u0119ce, nieraz kosztowne z racji znacznej masy, musz\u0105 budzi\u0107 zastrze\u017cenia. Pod wzgl\u0119dem poda\u017cy okaza\u0142ych dzie\u0142 sztuki dekoracyjnej z bursztynu Polska wyra\u017anie ust\u0119puje ofercie rosyjskiej w Petersburgu i Moskwie – jest to zjawisko do\u015b\u0107 przykre, szczeg\u00f3lnie dla Gda\u0144ska, s\u0142yn\u0105cego z tradycji w tej w\u0142a\u015bnie dziedzinie.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Contrary to earlier predictions of a market offensive of attractive fossil resins from various parts of the world, Baltic amber, or succinite, remains the only type of amber that counts in the global market.<\/p>","protected":false},"featured_media":26918,"parent":0,"menu_order":14,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Sytuacja polskiego bursztynnictwa na rynku w roku 2007 - Amber Portal","description":"Wbrew wcze\u015bniejszym prognozom o rynkowej ofensywie atrakcyjnych \u017cywic kopalnych z r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci \u015bwiata bursztyn ba\u0142tycki, czyli sukcynit, pozostaje nadal jedyn"}},"tags":[],"lokalizacja":[],"temat":[224],"class_list":["post-13658","bursztyn","type-bursztyn","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","temat-raporty-rynku-bursztynu"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztyn\/13658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztyn"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/bursztyn"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26918"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13658"},{"taxonomy":"lokalizacja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lokalizacja?post=13658"},{"taxonomy":"temat","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/temat?post=13658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}