{"id":13631,"date":"2009-07-14T13:12:24","date_gmt":"2009-07-14T11:12:24","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.amber.com.pl\/bursztyn-japonski\/"},"modified":"2025-11-09T20:06:27","modified_gmt":"2025-11-09T19:06:27","slug":"bursztyn-japonski","status":"publish","type":"bursztyn","link":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/bursztyn\/bursztyn-japonski\/","title":{"rendered":"Bursztyn japo\u0144ski"},"content":{"rendered":"

\u017bywica ta, zwana obecnie bursztynem japo\u0144skim, mia\u0142a cechy nieco zbli\u017cone do sukcynitu (bursztynu ba\u0142tyckiego) pod wzgl\u0119dem mo\u017cliwo\u015bci obr\u00f3bki, cho\u0107 wymaga\u0142a znacznie wi\u0119kszej ostro\u017cno\u015bci przy wszystkich operacjach, a szczeg\u00f3lnie przy polerowaniu, z racji efektu “ci\u0105gnienia si\u0119”. Tylko niewielka cz\u0119\u015b\u0107 pr\u00f3bek mia\u0142a urod\u0119 podobn\u0105 do cenionych odmian przezroczystego<\/span> i z\u0142ocistego bursztynu ba\u0142tyckiego. Przewa\u017ca\u0142a odmiana nieprzezroczysta ciemno-pomara\u0144czowa,<\/span> a znaczna cz\u0119\u015b\u0107 to bry\u0142ki br\u0105zowawe z charakterystycznymi ma\u0142ymi plamkami.<\/p>\n\n\n\n

Nie mia\u0142em w\u00f3wczas okazji zapozna\u0107 si\u0119 z wyrobami z tej \u017cywicy ani z informacjami o skali jej wyst\u0119powania, jak r\u00f3wnie\u017c z tradycjami wykorzystania jej w kraju ojczystym. Dopiero wystawa zaprezentowana przez Japo\u0144czyk\u00f3w latem 2006 roku w Kaliningradzkim Muzeum Bursztynu i katalog jej towarzysz\u0105cy pozwoli\u0142y doceni\u0107 znaczenie japo\u0144skiego bursztynu w gospodarce i kulturze.<\/p>\n\n\n\n

Bursztyn ten wyst\u0119puje w wielu miejscach, na wszystkich g\u0142\u00f3wnych wyspach Japonii, od Hokkaido na p\u00f3\u0142nocy do Kusiu na po\u0142udniu na dystansie ponad 2.800 km . Od dawna g\u0142\u00f3wnym, a obecnie jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em wydobycia, jest kopalnia w Fud\u017ci. Wydobycie prowadzono tu ju\u017c od VI wieku, a w pewnych okresach miewa\u0142o imponuj\u0105c\u0105 skal\u0119. Tak na przyk\u0142ad w roku 1703 tylko do miasta Kioto przywieziono 1.296 kg bursztynu z Fud\u017ci, a do niedalekiego Edo (obecnie stolicy – Tokio) znacznie wi\u0119ksze dostawy.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1937 i 1938 wydobywano w Fud\u017ci po 13 ton bursztynu. Z okresu mi\u0119dzywojennego zachowa\u0142y si\u0119 dwie wielkie bry\u0142y:
– w zbiorach prywatnych o masie 19,875 kg i rozmiarach 40 x 40 x 25 cm wydobyta w roku 1927
– w Muzeum Narodowym Nauki w Tokio o masie 16 kg i wymiarach 40 x 23 x 23 cm wydobyta w roku 1941, tu\u017c przed rozpocz\u0119ciem wojny z USA.
Zachowa\u0142y si\u0119 zapiski o wydobyciu w roku 1905 ogromnych bry\u0142 o masie 45 kg i 60 kg , lecz same bry\u0142y zagin\u0119\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Gama barwna bursztynu japo\u0144skiego odpowiada opisowi pr\u00f3bek podanemu przez mnie na wst\u0119pie, a ponadto zawiera liczne okazy w odcieniu zielonym <\/span>do czarnego. Wyst\u0119puj\u0105 te\u017c odmiany pasiaste na podobie\u0144stwo agatu.<\/p>\n\n\n\n

Autor artyku\u0142u o pochodzeniu i w\u0142a\u015bciwo\u015bciach bursztynu japo\u0144skiego w katalogu kaliningradzkiej wystawy KAZUHISA SASAKI stwierdza, \u017ce drzewo macierzyste bursztynu japo\u0144skiego musia\u0142o mie\u0107 bardzo specyficzne w\u0142asno\u015bci. W skamienia\u0142ej \u017cywicy zachowa\u0142y si\u0119 p\u0119cherzyki z kamfor\u0105, kt\u00f3re po podgrzaniu do temperatury 330 o C p\u0119kaj\u0105, wydzielaj\u0105c wyj\u0105tkowo silny zapach.<\/p>\n\n\n\n

Bursztyn z Fud\u017ci zalega na stokach g\u00f3ry do g\u0142\u0119boko\u015bci oko\u0142o 600 metr\u00f3w , w ska\u0142ach r\u00f3\u017cnego wieku. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 nale\u017cy do okresu kredowego (80 milion\u00f3w lat), a reszta do oligocenu (30 milion\u00f3w lat). Wydobywa si\u0119 go z piaskowca i kwarcu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 bry\u0142 jest sp\u0119kana pod wp\u0142ywem drga\u0144 sejsmicznych i wysokiego ci\u015bnienia na znacznych g\u0142\u0119boko\u015bciach. Cz\u0119sto w sp\u0119kaniach osadzone s\u0105 kryszta\u0142ki kwarcu, powsta\u0142e z cieczy, kt\u00f3ra wp\u0142ywa\u0142a do sp\u0119ka\u0144 i krystalizowa\u0142a si\u0119 w nich, tworz\u0105c charakterystyczne przestrzenne struktury. Bursztyn Fud\u017ci z zawarto\u015bci\u0105 kwarcu ma oczywi\u015bcie znacznie wi\u0119ksz\u0105 g\u0119sto\u015b\u0107 ni\u017c bursztyn ba\u0142tycki, cho\u0107 bry\u0142ki czysto \u017cywiczne pod wzgl\u0119dem g\u0119sto\u015bci mieszcz\u0105 si\u0119 w tym samym przedziale.<\/p>\n\n\n\n

Bursztyn japo\u0144ski od wiek\u00f3w by\u0142 wykorzystywany do wytwarzania ozd\u00f3b stroju i cia\u0142a jak r\u00f3wnie\u017c przedmiot\u00f3w kultowych. Na wystawie w Kaliningradzie pokazano wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 kopi\u0119 poduszeczki z grobu ksi\u0105\u017c\u0119cego, datowanego na VI wiek n.e., o podkowiastym kszta\u0142cie. Wykonano j\u0105 podobnie jak orygina\u0142 w zbiorach tokijskich z bursztynu Fud\u017ci o odcieniu zielonkawym. Pozosta\u0142e eksponaty wsp\u00f3\u0142czesnych autor\u00f3w japo\u0144skich na kaliningradzkiej wystawie by\u0142y wykonane z bursztynu ba\u0142tyckiego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Teruhisa Takaba i Takajuki Makita z kierownictwa sp\u00f3\u0142ki akcyjnej BEOLUNA TOKYO, kt\u00f3rzy oceniaj\u0105 dominuj\u0105cy udzia\u0142 swojej firmy w japo\u0144skim przetw\u00f3rstwie i handlu bursztynem na 90% rynku, tak przedstawiaj\u0105 powojenny proces wypchni\u0119cia rodzimego surowca przez bursztyn ba\u0142tycki: “Zniszczenia wojenne dotkn\u0119\u0142y kopalni\u0119 na stokach g\u00f3ry Fud\u017ci i przetw\u00f3rni\u0119 u jej podstawy. Katastrofalna sytuacja materialna Japonii w pierwszych dziesi\u0119cioleciach powojennych odwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa od przedmiot\u00f3w zbytku, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do zaniedbania reaktywacji wcze\u015bniejszych tradycji bursztynowych.<\/p>\n\n\n\n

Bod\u017acem do ich wznowienia sta\u0142a si\u0119 Konwencja Waszyngto\u0144ska o zakazie wykorzystywania skorup \u017c\u00f3\u0142wia morskiego “Hawks Bill” do produkcji wyrob\u00f3w szyldkretowych, w czym specjalizowa\u0142a si\u0119 firma Nagasaki Bekko, prawna poprzedniczka BEOLUNY. Techniki obr\u00f3bki i tradycje misternego wzornictwa w szyldkrecie postanowiono przenie\u015b\u0107 na bursztyn.<\/p>\n\n\n\n

W tym czasie, oko\u0142o roku 1980, rynek japo\u0144ski zna\u0142 ju\u017c wyroby z bursztynu ba\u0142tyckiego, importowane z Polski, NRD i ZSRR. Japo\u0144czycy zdawali sobie spraw\u0119 z przewagi jako\u015bciowej sukcynitu, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem urody materia\u0142u, jak zalet technologicznych nad surowcem miejscowym. Do tego do\u0142\u0105czy\u0142 czynnik ekonomiczny: niska cena oraz obfito\u015b\u0107 i regularno\u015b\u0107 dostaw surowca z Kaliningradzkiego Kombinatu Bursztynowego. Nie wr\u00f3cono wi\u0119c do bursztynu Fud\u017ci (poza pracami do\u015bwiadczalnymi), lecz tradycyjne wzornictwo szyldkretowe przeniesiono na bursztyn ba\u0142tycki. Do 1980 utrzymywano jednak w tajemnicy niekt\u00f3re techniki wykonawcze, w tym technik\u0119 maki-e <\/span>(makie) polegaj\u0105c\u0105 na p\u0142ytkim rytowaniu powierzchni wyrob\u00f3w i tworzeniu wizerunk\u00f3w przy u\u017cyciu laki “urushi”.<\/p>\n\n\n\n

W wi\u0119kszo\u015bci jednak techniki obr\u00f3bki bursztynu s\u0105 identyczne jak te stosowane przez Polak\u00f3w i Rosjan, kt\u00f3rzy zreszt\u0105 przez szereg lat pracowali w Japonii jako instruktorzy.<\/p>\n\n\n\n

Odmienne i specyficzne dla Japonii jest natomiast wzornictwo. Cho\u0107 jest ono dostosowane nie tylko do ozd\u00f3b tradycyjnego kimona, lecz i ubior\u00f3w europejskich, to oryginalna jest w nim ornamentyka i symbolika. Du\u017cy udzia\u0142 w produkcji maj\u0105 przedmioty dekoracyjne i kultowe, jak na przyk\u0142ad symboliczne modele pag\u00f3d.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Jeszcze uwaga do oceny kierownictwa BEOLUNY – wydaje si\u0119, \u017ce ich udzia\u0142 w rynku nie jest a\u017c tak dominuj\u0105cy. Wiele polskich i litewskich firm uszczkn\u0119\u0142o ju\u017c dobry kawa\u0142ek tego tortu. To nie tylko wp\u0142yw systematycznego udzia\u0142u w targach (Osaka i Tokio), ale i ci\u0105g\u0142a penetracja naszych wytw\u00f3rni przez japo\u0144skich kupc\u00f3w z galerii i sieci handlowych.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzi\u0119ki po\u015brednictwu rosyjskich bursztynnik\u00f3w z \u00f3wczesnego Leningradu, pracuj\u0105cym okresowo w Japonii, od dawna dociera\u0142y do mnie pr\u00f3bki \u017cywicy kopalnej, wydobywanej na stokach g\u00f3ry Fud\u017ci (ang. Fuji), w pobli\u017cu miasta o tej samej nazwie. Jest ono po\u0142o\u017cone w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci najwi\u0119kszej japo\u0144skiej wyspy Honsiu, nad brzegiem Oceanu Spokojnego.<\/p>","protected":false},"featured_media":26934,"parent":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"slim_seo":{"title":"Bursztyn japo\u0144ski - Amber Portal","description":"Dzi\u0119ki po\u015brednictwu rosyjskich bursztynnik\u00f3w z \u00f3wczesnego Leningradu, pracuj\u0105cym okresowo w Japonii, od dawna dociera\u0142y do mnie pr\u00f3bki \u017cywicy kopalnej, wydobywa"}},"tags":[],"lokalizacja":[],"temat":[223],"class_list":["post-13631","bursztyn","type-bursztyn","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","temat-bursztyn-baltycki"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztyn\/13631","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/bursztyn"}],"about":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/bursztyn"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26934"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13631"},{"taxonomy":"lokalizacja","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lokalizacja?post=13631"},{"taxonomy":"temat","embeddable":true,"href":"https:\/\/amber.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/temat?post=13631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}