plzh-CNenetdelvltnorues
Tegoroczne seminarium o bursztynie było kontynuacją stałej współpracy Zarządu MTG SA z nauką, prowadzonej od pierwszej edycji Amberifu. Nosiło ono dość zawiły tytuł: „Bursztyn – O zabytkach, inkluzjach organicznych i właściwościach”.

Zakres tematyczny referatów był różnorodny i rozległy. Wśród referentów pojawili się badacze z krajów nieprowadzących wydobycia ani przetwórstwa bursztynu, a mianowicie z Włoch i Węgier. A jednak całość opracowań zmierzała do realizacji wspólnego celu, przyjętego przez organizatorów na pięciolecie 2005-2009 – przedstawienia europejskich kolekcji muzealnych i prywatnych, zarówno przyrodniczych, jak i gromadzących charakterystyczne produkty i dzieła sztuki z bursztynu na forum publicznym.

W tym roku to forum składające się zwykle z ludzi nauki i muzealnictwa oraz kupców odwiedzających targi Amberif podwoiło się liczbowo, bowiem wzięła w nim udział młodzież szkół średnich z Trójmiasta i okolic. Była to młodzież zorganizowana w koła wiedzy o bursztynie rozpropagowane przez mgr. Małgorzatę Befinger z X Liceum w Gdańsku. Młodzież mogła nie tylko wysłuchać ciekawych doniesień naukowych, lecz także być świadkiem polemik między uczonymi.

Na wstępie Joanna Popiołek przedstawiła przegląd dociekań badaczy bursztynu na temat jego istoty od czasów antycznych aż po współczesność. Omówione przez nią zastosowania wyników badań w lecznictwie wzbudziły szczególne zainteresowanie i dyskusję o tym, czy współczesna nauka potwierdza dawne tezy badawcze i czy istniejące leki bursztynopochodne mają gruntowną podstawę teoretyczną.
Kolekcje żywic kopalnych i subfosylnych w zbiorach muzealnych jako materiał do badań ich właściwości w obszernym przeglądzie wszystkich krajów europejskich przedstawiła prof. Barbara Kosmowska-Ceranowicz. Przegląd ten znacznie wybiegł poza tytułową sferę muzealną. Pani profesor omówiła także kolekcje prywatne, a szczególnie starannie te, które mogą służyć praktycznym celom ekonomicznym. Najwięcej uwagi poświęciła kolekcji wzorców użytecznych żywic kopalnych i kamieni jubilerskich z nich wytwarzanych, zestawioną z wzorcami imitacji bursztynu na bazie tworzyw sztucznych i kopali zgromadzonej przez Gabrielę Gierłowską z Gdańska. Kolekcja ta corocznie prezentowana na Amberifie i Ambermarcie już spełnia istotną rolę w rozpoznawaniu prób sprzedaży falsyfikatów.
Zaskakujący suplement do wcześniejszych referatów o głównym rzymskich szlaku bursztynowym z Akwilei nad Bałtyk przedstawił węgierski badacz JONAS GÖMÖRI. Temat "Wyroby z bursztynu i pozostałości bursztynowego szlaku z czasów rzymskich w Sopron" objął wielką liczbę wyrobów (w tym charakterystyczne rzymskie pierścienie rzeźbione w całości z bursztynu) i pokazał jak solidnie budowano z kamiennych płyt odcinek szlaku w granicach cesarstwa.
Kustosz Muzeum Bursztynu Joanna Grążawska obszernie opisała kolekcję nowożytnych zabytków nabytych do tej gdańskiej placówki z Kunstkamery Georga Laue w Monachium, lecz szczególne zainteresowanie wzbudziła szkatułka bez drewnianego szkieletu kupiona w Nowym Jorku. Na stronie internetowej MTGSA jest opublikowany pełny serwis fotografii tej kolekcji.
Ryszard Szadziewski wzbudził zainteresowanie słuchaczy swoimi spostrzeżeniami o niezwykle długim trwaniu niektórych gatunków zwierząt liczonym w dziesiątkach milionów lat i rozległością geograficzną ich występowania. Perla Colombini z Pizy w imieniu zespołu włoskich uczonych przedstawiła charakterystykę żywic kopalnych przy użyciu chromatografii gazowej i spektrometrii mas (ze zbiorów polskich i włoskich).
Zarząd MTGSA zapewnił symultaniczne tłumaczenie seminarium i zeszyty streszczeń referatów (z ilustracjami barwnymi) w wersji polskiej i angielskiej.

Organizator seminarium – Międzynarodowe Stowarzyszenie Bursztynników w najbliższych dniach wyda pełny zapis polskiej wersji całego cyklu referatów o kolekcjach (z ilustracjami) z lat 2005-2009 na płycie DVD.
W ciągu roku 2009 ukażą się 2 tomy streszczeń w druku (wersja polska i angielska) z następującym spisem treści:


I. Znaleziska, złoża i kopalnie bursztynu i innych żywic kopalnych
Regina Kramarska (2007): Paleogen południowego Bałtyku i wybrzeża ze szczególnym uwzględnieniem osadów bursztynonośnych
Wołodymir Tuckij (2007): Krótka charakterystyka rozpoznania geologicznego nagromadzeń
i przemysłowego wydobycia bursztynu na Ukrainie
Maksim A. Bogdasarow (2008): Złoża i znaleziska bursztynu na Białorusi
André Nel, Gaël de Ploëg (2007): Bursztyn francuski – jego wiek i nagromadzenia
Eugenio Ragazzi (2008): Złoża i znaleziska żywic kopalnych we Włoszech
Dany Azar (2007): Bursztyn libański – jego wiek i nagromadzenia
Wolfgang Weitschat (2007): Złoża bursztynu w Republice Dominikany i Meksyku

II. Inkluzje organiczne w bursztynie
Elżbieta Sontag (2008): Typy deskrypcyjne i syninkluzje w Muzeum Inkluzji w Bursztynie Uniwersytetu Gdańskiego
Ryszard Szadziewski (2009): Znaczenie inkluzji z bursztynu bałtyckiego w badaniach entomologicznych
Irina D. Sukaczewa, Kiriłł J. Jeskow, Dmitrij W. Wasilenko (2005): Inkluzje w żywicach kopalnych z kolekcji Instytutu Paleontologicznego w Moskwie

III. Właściwości, identyfikacja i konserwacja bursztynu

Barbara Kosmowska-Ceranowicz (2009): Kolekcje żywic kopalnych i subfosylnych w zbiorach muzealnych jako materiał do badań ich właściwości
Erika Ribechini, Marco Rocchi, Thibaut Deviese, Maria Perla Colombini (2009): Charakterystyka europejskich żywic kopalnych przy pomocy chromatografii gazowej i spektrometrii mas
Joanna Popiołek (2009): Z dziejów badań i wykorzystania właściwości bursztynu
Sławomir Safarzyński (2007): Konserwacja biżuterii srebrnej dekorowanej bursztynem

IV. Bursztyn w archeologii

Marcin Stąporek (2008): Centrum handlu bursztynem w okresie wpływów rzymskich na zachód od ujścia Wisły
János Gömöri (2009): Wyroby z bursztynu i pozostałości bursztynowego szlaku z czasów rzymskich w Sopronie
Elżbieta Mierzwińska (2006): Zapomniana Akwileja. Zbiory starożytnych wyrobów z bursztynu w Museo Archeologico Nazionale

V. Bursztyn w sztuce
Aleksander Żurawlow (2006): Bursztynowe fajki, czyli luksus dżentelmena
Mariusz Drapikowski (2008): Koncepcja tryptyku z elementami bursztynowymi w Bazylice Grobu Świętego

VI. Bursztyn w muzeach i kolekcjonerstwie

Joanna Grążawska (2009): Nowożytne zabytki w kolekcji Muzeum Bursztynu w Gdańsku
Elżbieta Mierzwińska (2006): Malborska kolekcja bursztynu
Katarzyna Kwiatkowska (2006): Kolekcja wyrobów Warszawskich Zbiorów Bursztynu Muzeum Ziemi PAN w Warszawie
Zoja Kostiaszowa (2005): Kolekcja rzeźb współczesnych w kaliningradzkim Muzeum Bursztynu
Antoni Romuald Chodyński (2006): Bursztynowe dzieła w kunstkamerze Törnhielma według relacji uczonego gdańskiego z 1739 roku
Ewa Świdnicka Jacek Szwedo (2005): Kolekcja bursztynu Heinricha Roberta Goepperta w zbiorach Zakładu Paleozoologii Instytutu Zoologicznego Uniwersytetu Wrocławskiego
Edwin Kaiserling, Elke Kaiserling (2005): Kolekcja bursztynu odziedziczona przez rodzinę Richarda Klebsa
Wiesław Gierłowski (2005): Kolekcja dzieł z pracowni Lucjana Myrty w Muzeum Historycznym Miasta Gdańska Aneks: Kolekcja dzieł Lucjana Myrty opisanych w książce Myrta Bursztyn. Życie i dzieło Lucjana Myrty (2004)
Barbara Kosmowska-Ceranowicz (2005): Bryły bursztynu w kolekcji Lucjana Myrty
Barbara Kosmowska-Ceranowicz (2005): Turystycznym szlakiem bursztynu na Bursztynowe Wybrzeże

VII. Ekonomia, handel, wymogi rynku

Wiesław Gierłowski (2008): Wahania podaży surowca bursztynowego w latach 1981–2006 To będzie już drugi tom gruntownej wiedzy o bursztynie, przydatnej w praktycznej działalności wytwórczej, handlowej i kolekcjonerskiej współczesnych bursztynników. Jego powstanie zawdzięczamy przede wszystkim bezinteresownej pracy społecznej członków i władz Międzynarodowego Stowarzyszenia Bursztynników.

Zdjęcie: Imitacja plastra bursztynu wykonana z żywicy epoksydowej. Fotografia i kolekcja G. Gierłowskiej